واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان
نسل جديد لپتاپهاي فوقالعاده باريك فراقابل حمل
لپتاپهاي فراقابل حمل جديد با هر وزن و اندازهاي، همگي بتدريج به گردانندههاي نوري (optical drive) و فضاي ذخيره داده غير وضعيت جامد (none solidstate)مجهز و هر روز از ضخامت بدنه آنها كاسته ميشود.
صنعت رايانههاي شخصي با طرح مبحث اولترابوكها (Ultrabook) وعدههاي زيادي را در مورد آنها داده بود، اما افراد متخصص و صاحبنظر همگي بر اين عقيده بودند كه رده اين محصولات چيزي نيست جز كلاس جديدي از لپتاپهاي فوقالعاده باريك و سبك كه براي جذب مشتريهاي فعلي بازار با نام دهان پر كن اولترابوكها نامگذاري و عرضه شده و ميروند تا در بازار رايانهها جايي براي خود باز كند و بتدريج به الگويي براي رايانههاي آينده بدل شود.
حالا با آن كه هنوز بين كاربران كاملا شناخته نشدهاند، دوره آنها دارد به سر ميرسد؛ براي مثال شايد ظرف مدت 6 ماه، مقوله اولترابوكها لطف و جاذبه خود را از دست بدهد و بتدريج عملا از صحنه بازار محو شود.
آزادي از محدوديتها
اولين تزلزل و شكست در صف ارتش اولترابوكها، لپتاپهاي HP Envy 14 Spectre و Samsung Ultra 5 Series بود؛ نوتبوكهاي 14 اينچي كه تنها نام اولترابوك را با خود يدك ميكشد. ايده تعميم ويژگيهاي اولترابوكها به لپتاپهاي بزرگتر كار معقولي است. اولين اولترابوكها 13 اينچي بودند و به همين علت، رده لپتاپهاي جديد نيز بايد تقريبا در همان حد باريك و سبك وزن باشند.
با همه اينها اچپي اسپكتر و سامسونگ سري 5 هر دو كمتر از 2 كيلوگرم وزن دارند كه 500 گرم سنگينتر از وزن مك بوك اير 13 اينچي (13-inch macbook Air) بوده و يك دهم اينچ از آن ضخيمتر است. شايد در ظاهر اين يك دهم اينچ، زياد به نظر نرسد، اما به محض اين كه چنين لپتاپي را در دست بگيريد بلافاصله تفاوت ضخامت آن را با يك اولترابوك فوقباريك حس ميكنيد. بارزترين نمونه نسل جديد اولترابوكها مدل سامسونگ 14 اينچي است كه ديسك سخت معمولي 500 گيگابايتي را در پيكربندي سختافزاري خود دارد. پيشتر قرار بر اين بود كه اولترابوكها براساس فضاهاي ذخيره داده كوچكتر و سريعتر SSD ساخته شود.
سامسونگ علاوه بر اين كه يك SSD 16 گيگابايتي ظريف را به عنوان درايو دوم در ساختار لپتاپ جديد 14 اينچي خود گنجانده شامل يك گرداننده نوري است كه تفاوت اين نسل جديد را با اولترابوكهاي نسل پيشين مشخصتر ميسازد. حاصل كار سامسونگ يعني سري 5 اولترا، لپتاپ قدرتمند سطح متوسطي بود كه رقيب هر نوتبوك ديگري البته در محدوده قيمت 850 تا 950 دلار است. ساخت اين سيستم فوقالعاده كه فقط 14 اينچ ضخامت دارد، پيشرفت بزرگي محسوب ميشود كه از زمان پيدايش اولترابوكها يعني 8 ماه پيش حاصل شده است، اما اكنون اين لپتاپ هيچ شباهتي به اولترابوكها ندارد و اين موضوع به هيچ وجه خبر خوبي براي رده اولترابوكها نيست.
اصل و نسب اولترابوكها
ايده اصلي ساخت اولترابوكها برگرفته از شركت اينتل است كه به دنبال راهي بود تا رايانههاي مجهز به ويندوز را با قيمتي مناسب در اختيار كاربران قرار دهد. بعدها اين ايده انقلابي در رده لپتاپهاي فرا باريك، سبك و قابل حمل به پا كرد.
اينتل با سرمايهگذاري و مشاركت در شركتهاي تاثيرگذار در پيشرفت فناوريهاي نرمافزاري و سختافزاري كه در تعامل كاربران با اولترابوكها نقش موثري دارند، كمك فراواني به رشد و توسعه صنعت اولترابوكها كرد. براي مثال اينتل و شركاي آن در مواردي چون دستيابي به دوام شارژ طولانيتر باتري بدون نياز به شارژ مجدد توسط حسگرها (sensor) و صفحه نمايشها و ماوس پدهايي با رابط كاربري لمسي، نوآوري در طراحي فيزيكي سيستمها و توسعه ظرفيت فضاي ذخيره داده اين اولترابوكها تلاش و مشاركت داشتند. چالشي كه اينتل براي توليدكنندگان رايانه ايجاد كرده بود موجب پيدايش اولين نسل اولترابوك شد. شركتهايي مانند ايسر، لنوو،توشيبا و ايسوس از ابتداي كار اين لپتاپها خيلي خوب عمل كردند و با پايين آوردن قيمت محصولاتشان تا 799 دلار و گنجاندن گردانندههاي SSD 128 گيگابايتي، بخوبي مصرفكنندگان را جذب كردند.
اولترابوكهاي سال 2012
چند ماه قبل در نمايشگاه CES 2012 اولترابوكهاي بزرگتر عرضه شد كه اندازه برخي آنها به 14 يا 15 اينچ ميرسيد. بعضي از آنها نيز به درايو نوري و ديسكهاي سخت با فضاي ذخيره زياد مجهز بودند و گردانندههاي SSD را جهت بوت شدن سريع و كار با باتري در زماني طولاني حفظ كردند، اما امروزه كاربران بايد مراقب باشند مدلهايي را انتخاب كنند كه در عين برخورداري از همه ويژگيهاي لازم يك لپتاپ نسل جديد اولتراي كامل، كمترين وزن و ضخامت را نيز داشته باشند.
مرگ تدريجي اولترابوكها
شركت اپل (Apple) با سري لپتاپهاي مك بوك اير خود كه ساعتها دوام شارژ باتري اضافي و قابل حمل بودن را با حفظ درگاهها و اتصالپذيري لازم به ارمغان آورد (مانند لپتاپهاي Dell Adamo كه خيلي جلوتر از زمان خود بود)، بخوبي ثابت كرد كاربران ميتوانند حتي با سيستمهاي بدون گردانندههاي نوري و ديسكهاي سخت ظرفيت بالا نيز خيلي عالي كنار بيايند و سر كنند، اما امروزه بيشتر كاربران در پي لپتاپهايي در اندازههاي متوسط و با قيمتي مناسب هستند كه ضخامت آنها زير يك اينچ باشد و حدود 5/1 كيلوگرم وزن داشته و غير از درايو ذخيره داده وضعيت جامد، از ديسك سخت با فضاي ذخيره زياد برخوردار باشد و درگاه Ethernet و گرداننده نوري از روي آنها حذف نشده باشد.
بنابر اين توليدكنندگاني كه در گرايش توليد خود اولترابوكها و مكبوك اير را با حفظ ويژگيهاي يك لپتاپ كامل، الگوي محصولات خود قرار دهند، در اين بازي موفقتر از ديگران خواهند بود.
جمعبندي
با آن كه بعيد به نظر ميرسد اولترابوكها به اين زوديها به طور كامل از صحنه خارج شوند، مطمئنا در سال 2012 شاهد عرضه مدلهاي مختلفي از لپتاپهاي فراباريك خواهيم بود كه هنوز نام اولترابوك را يدك ميكشند. امروزه هيچ كس در مورد معناي كلمه اولترابوك به طور قطع مطمئن نيست؛ اما تنها چيزي كه ما در مورد آن اطمينان داريم اين است كه نسل آينده لپتاپها ميروند تا هر چه بيشتر لاغرتر، سبكتر و سريعتر شوند.