0

كاركرد و ماهيت مطبوعات از نظر گاه امام خميني(ره)كاركرد و ماهيت مطبوعات از نظر گاه امام خميني(ره)كارك

 
farashbandzare
farashbandzare
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : مهر 1388 
تعداد پست ها : 3535
محل سکونت : فارس

كاركرد و ماهيت مطبوعات از نظر گاه امام خميني(ره)كاركرد و ماهيت مطبوعات از نظر گاه امام خميني(ره)كارك

كاركرد و ماهيت مطبوعات از نظر گاه امام خميني(ره)

مصطفي انصافي
تاريخچه مطبوعات در ايران به چيزي حدود يكصد و شصت سال مي رسد. برخي صاحب نظران عرصه مطبوعات، اين تاريخ يكصد و شصت ساله مطبوعات كشورمان را در شش دوره تقسيم بندي مي كنند. دوره اول، به مدت شصت سال از زمان به سلطنت رسيدن ناصر الدين شاه قاجار تا زمان انقلاب مشروطه است، مطبوعات در اين باره زماني كاملاً دولتي بودند و عامل غرب گرايي و نوگرايي به سبك و سياق اروپايي، مطبوعات در اين دوره نفوذ زيادي در جامعه نداشتند حتي رابطه مطبوعات دولتي نيز با خود دولت و نظام هماهنگي نداشت و مصنوعي و ساختگي بود. دوره دوم، كم تر از دو دهه به طول انجاميد و با انقلاب مشروطه و انقراض حكومت قجرها مصادف بود. در اين دوره براي نخستين بار رابطه مطبوعات با جامعه ايران در آن زمان شكل و شمايلي بومي به خود گرفت ولي اين نشريات اصول و مبادي دموكراسي غربي را در جامعه ترويج مي دادند. در دوره سوم، مصادف با دوره بيست ساله حكومت رضاخان قلدر بود و مطبوعات در اين دوره نه تنها عامل و نماينده غرب گرايي بودند بلكه براي نخستين بار علناً در برابر اصول و نهادهاي اسلامي ايستادند و به دشمني عليه آنها پرداختند. در دوره چهارم كه با سال هاي بعد از جنگ دوم بين المللي و به خصوص ملي شدن صنعت نفت مصادف است، دوره اي است كه در آن مطبوعات در بين قشر تحصيل كرده و تا حدودي متوسط نفوذ پيدا كرده، ولي در حقيقت سال هاي فردگرايي و شخصيت بازي و تشكل حزبي خود را طي مي كند. ملي گرايي و ايدئولوژي هاي شرق و غرب، محتويات مطبوعات اين زمان را تشكيل مي دهد. در دوره پنجم كه از كودتاي بيست و هشتم مرداد شروع مي شود و تا آغاز انقلاب اسلامي ادامه پيدا مي كند، مطبوعات به كلي رابطه خود را با جامعه اسلامي ايران قطع كرده، با شورش و مبارزه عليه سنت و مقدسات ملي و مذهبي در خدمت پروپاگانداي رژيم پهلوي قرار مي گيرد.
با وقوع انقلاب اسلامي دوره ششم در تاريخ مطبوعات ايران ايجاد مي شود كه در آن تكاپوي و جست وجو براي يك رويه اسلامي كه رابطه مطبوعات و جامعه را بهبود بخشيده، در مسير جديدي به حركت مي افتد. امام خميني كبير(ره) از همان آغاز با بصيرت ويژه اي كه داشتند و با عطف توجه اي كه به رسانه ها، به عنوان يك دانشگاه عمومي و سيار داشتند، مباني و ماهيتي اسلامي را براي رسانه ها و مخصوصاً مطبوعات عرضه داشتند. امام امت در مورد اهميت نقش مطبوعات مي فرمايند؛ خودتان مي دانيد كه نقش نشريات در هر كشوري از همه چيزها بالاتر است. روزنامه ها و مجلات مي توانند كه يك كشوري را رشد بدهند به راهي كه صلاح كشور است و مي توانند كه بعكس عمل بكنند (صحيفه نور، ج14، ص248).
اين گفته نشانگر آن است كه امام(ره) چه اهميتي براي مطبوعات قائل بودند و آن را حتي ابزاري براي تعالي مي دانستند كه اگر درست استفاده نشود آدمي را به قهقرا مي كشاند. آموزه هاي امام راحل درمورد چگونگي و كيفيت مطبوعات علي رغم اسلامي بودن، بسيار مدرن و به روز هستند و اصحاب رسانه و مطبوعات مي توانند همواره از اين آموزه ها در جهت ارتقا و پيشرفت وسايل ارتباط جمعي سود بجويند.
امام امت نقشي اصلاح گر براي نشريه ها درنظر مي گيرند و لازمه اصلاح گر بودن مطبوعات را تعهد به دين و جامعه اسلامي مي دانند. كارگزار نشريات اسلامي، انسان هاي متعهدي هستند كه هيچ گاه در راه بصيرت افزايي و روشنگري جامعه خود درنگ و تأمل نمي كنند و از اين رو بود كه ايشان مي فرمودند، نشريه ها بسيار آموزنده اند و درصورتي كه محتواي آن محتواي آموزنده باشد و دست اندركاران آن متعهد باشند، اين نشريه رأس همه امور مي شود. انسان اگر انصاف داشته باشد، بايد به خاطر مردمي كه قلم ها را براي اينها آزاد گذاشته اند، از قلم و قدمش استفاده كند و ديانت هم اقتضاي همين را مي كند. ما بايد نشرياتمان مفيد باشد و اخلاق جامعه را اصلاح كنيم (همان، ج14، ص249). امام(ره) همواره به صاحبان قلم در نشريات تأكيد مي كردند كه راه را از بي راهه تشخيص دهند و مبادا روزي دچار مرض قلم فروشي شوند. امام همواره به دست اندركاران مطبوعات تأكيد مي داشتند كه اگر خداي نخواسته قلم هاي شما بلغزد و از تعهدي كه براي خداي تبارك و تعالي بايد داشته باشيد غفلت بكنيد، اينجور نيست كه تنها به شما و دوستان و هم مذهب و هم دين شما ضرر بزند، به همه ضرر مي زند، پس يك ضرر كوچك نيست. شما كه روزنامه كثيرالانتشاري در دستتان است، بايد توجه كنيد كه مسئوليت بسيار خطيري پيش مردم و ملت هاي جهان داريد كه اگر ارشاد كنيد مردم را بالاتر از طاعت هايي است كه در گوشه خانه و يا يك مجلس كه چند هزار نفر هستند مي باشد. قلم شما اگر ارشادي باشد، ملت را به راه راست هدايت مي كند و مي تواند مردم را از انحراف نجات دهد (همان، ج14، ص257و 258). امام راحل باتوجه به اين مسئله بيان مي دارند كه اگر مطبوعات در راه كژ قدم نهند به راحتي مي توانند جامعه را به بي راهه بكشانند و موجبات گمراهي، خفت و زوال جامعه اسلامي بشوند چراكه مطبوعات با ذهن و افكار مردم سر و كار دارد و به سادگي با القائات خود مي تواند مردم را تحت تأثير قرار دهد. از اين رو معتقدند كه نقش مطبوعات در نابودي يك جامعه بيش از هر تسليحات نظامي خواهد بود و در اين زمينه بيان مي دارند كه، ملت عزيز در طول 50سال سياه پهلوي گرفتار مجلات و روزنامه هاي تخريب كننده و فاسد كننده نسل جوان و از آنها بدتر سينماها و راديو، تلويزيون بود كه با برنامه هاي خود، ملت را به حد وافر در آغوش غرب و غرب زده ها غلتانيد و ضررهاي رسانه هاي گروهي از خرابي هاي توپ و تانك ها و سلاح هاي مخرب بالاتر و بدتر است، چراكه ضررهاي سلاحها گذراست و ضررهاي فرهنگي باقي مي ماند و به نسلهاي بعد انتقال پيدا مي كند. چنانچه ديديد و مي بينيد (همان، ج19، ص 109). و براي مثال امام(ره) به نقش مطبوعات دوران سلطنت پهلوي ها اشاره مي كرد كه با تمام قوا كمر به دين زدايي و فساد جوانان بسته بودند و مي فرمايند، مجله ها با مقاله ها و عكس هاي افتضاح بار، و اسف انگيز و روزنامه ها با مسابقات در مقالات ضدفرهنگي خويش و ضداسلامي، با افتخار، مردم به ويژه طبقه جوان موثر را به سوي غرب يا شرق هدايت مي كردند (همان، ج 21، ص 195).
و همچنين بيان مي دارند كه، يكي از گرفتاري هاي بزرگمان در زمان طاغوت گرفتاري به دست مطبوعات بود. از نظر امام(ره) در رژيم نامشروع پهلوي، غربزده ترين ها و فاسدترين ها براي اداره مطبوعات به كار گماشته مي شدند و براي توجيه سياستگذاري هاي فرهنگي خود از رنگ و لعابي اسلامي و ملي سود مي جستند تا عوام را گمراه نمايند.
در واقع مطبوعات كه مي بايست حامل پيام ملت و حامل پيام اسلام باشند و مبلغ احكام اسلام و مجري احكام اسلام و مهذب جامعه بايد باشند و اخلاق را در جامعه بايد انتشار دهند، در زمان طاغوت درست برعكس همه اين آموزه ها عمل مي نمودند، از اين رو درصدد بودند كه كشور را با آن تبليغات دامنه دار، تمام مسائل اسلامي و تمام مسائل كشوري را به طرف منافع طاغوتي سوق دهند. به زعم امام(ره) صدمه اي كه اسلام از مطبوعات و رسانه هاي طاغوتي خورد كمتر از ضربه اي كه از جانب رژيم پهلوي و دستگاههاي شكنجه گر آن خورد، نبود. از نظر امام اماكن فساد و فحشا، آن قدر كه راديوها، تلويزيون و سينماي دوران پهلوي جوانان را به فساد مي كشاند، نمي كشاند. اين مجلات بودند و اين مطبوعات و اين راديو، تلويزيون و تمام اين رسانه هاي گروهي بودند كه جوانهاي ما را به جاي اينكه به طرف دانشگاه بكشند به طرف علم و ادب بكشند، به طرف فساد كشاندند.
از اين رو امام خميني(ره) در فكر تحولي اساسي بودند، تحولي كه ماهيت رسانه هاي كشور را دگرگون كرده و اساسا جنس توليدات آنان را هم تغيير دهد تا مطبوعات به لحاظ محتوا و شكل و شمايل، اسلامي شوند و در جهت به كمال رساندن انسان ها فعاليت نمايند. از نظر امام(ره) مطبوعات بايد يك مدرسه سيار باشند تا مردم را از همه مسائل روزگار آگاه نمايند و به صورتي شايسته از انحرافات جلوگيري كند و اگر كسي انحرافي ديد با آرامش در رفع آن بكوشد. بطور كلي مطبوعات بايد يك بنگاه هدايت باشند، يعني به صورتي كه اگر در دسترس مردم قرار گرفت بتواند آن ها را هدايت به خير و خوبي بكند. امام راحل درصدد تغيير ماهوي مطبوعات بودند، تغييري كه در جهت اشاعه تقوا و نيل به رستگاري الهي. اعتقاد امام بر اين بود كه مطبوعات بايد هميشه در خدمت اسلام عزيز و مردم و كشور باشند. ايشان مي فرمايند كه، نشريات و مجلات بايد در خدمت كشور باشند، خدمت به كشور اين است كه جوانان مان را تربيت كند، انسان درست كند، انسان برومند درست كند، انسان متفكر درست كند تا براي مملكت مفيد باشد. مطبوعات بايد وقتي كسي بخواند، ببينيد، اگر مطلبي دارد، مطلبي باشد كه بسيج كند اين را براي حفظ استقلال خودش، براي حفظ آزادي خودش. از نظر امام اين نوع از مطبوعات كه هادي افراد مسلمان د رجهت نيل به آزادي و استقلال سوق مي دهند مطبوعاتي اسلامي است و همان چيزي است كه جمهوري اسلامي آن را تأييد مي كند ولي در غير اين صورت اگر طبق زمان پهلوي مطبوعات بخواهند اشاعه فساد و فحشا كنند، قابل قبول نيستند و بايد به حاشيه رانده شوند.
از نظر امام(ره) مطبوعات واجد كاركرد خاصي هستند و آن كاركرد اين است كه آرمان هاي ملت را منعكس نمايند. مطبوعات بايد مثل معلميني باشند كه مردمان اين مملكت را تربيت مي كنند. در مملكتي كه در آن اين همه خون ريخته شده و آن همه ملت ما خون دادند تا اينكه يك جمهوري اسلامي موافق آرا اكثريت قريب به اتفاق محقق شد و دست خائنين كوتاه گرديد و دست چپاولگران قطع شد، اگر در مطبوعات بخواهند باز به پشتيباني از جنايتكاران و خيانتكاران چيزي بنويسند، اين مطبوعات ما نيست، اين خيانت است. بايد مطبوعات آنچه كه ملت مي خواهند بنويسند، نه آنچه كه برخلاف مسير است و برخلاف آمال جامع ملت است (همان، ج6، ص191).
امام طرفدار آزادي مطبوعات بودند ولي آزادي مطبوعات را چيزي جداي از دسيسه كردن، سياه نمايي و توطئه مي دانند و اين موارد را چيزهايي مي دانند كه در نظام مقدس جمهوري اسلامي جايي براي آنان نيست. امام راحل اكيداً اشاره مي دارند كه، آزادي غير از توطئه است و از توطئه هاي خلاف مصالح عليه اسلام و كشور و ملت جدا جلوگيري مي شود و من در صورت احساس خطر جدي، مسائل را با ملت عزيزم در ميان مي گذارم تا ملت دلير خود تصميم لازم را بگيرد، كه تا به حال در مسائل مختلف، تصميم قاطعانه گرفته است (همان، ج8، ص219)، امام(ره) صراحتاً اشاره مي دارند كه در بعضي مطبوعات مي بينيم كه از آزادي سواستفاده مي كنند، به گمان اينكه يا به خيال اينكه آزادي است مي خواهند از مردم آزادي را سلب كنند. اين مردم با اين زحمتي كه در اين سالهاي طولاني كشيده اند و با اين خونهايي كه در اين سال ها داده اند مي خواهند آزاد باشند، بعضي مطبوعات مي خواهند اينها را ازشان سلب آزادي بكنند، با اسم آزادي قلم برخلاف سير علت عمل بكنند. دست اشخاصي كه مي خواهند چپاولگري كنند، بعضي مطبوعات دست آنها را دارند باز مي كنند اين معني آزادي نيست، اين معني خيانت است. چيزي كه به ملت داده مي شود آزادي است، نه خيانت، آزادي قلم است، نه خيانت قلم، آزادي بيان است، نه بيان خائنانه (همان، ج6، ص192).
امام خميني(ره) اين مؤلفه ها را براي مطبوعات اسلامي در كشورمان از ضروريات مي دانستند و حقاناً با دستاويزي به اين ذخاير معنوي كه از امام(ره) به يادگار مانده مسئولين مطبوعات مي توانند نشرياتي را به جامعه عرضه كنند كه هم مهبط آگاهي مردم باشد و همه ابزاري براي نيل به كمال و تعالي. بعد از انقلاب اسلامي همه اركان و نهادها و فرهنگ پيشين تغيير نمود و لازم بود تا با تغيير ماهوي در رسانه اي قدرتمند مثل مطبوعات راه انقلاب تكميل شود. از آن جا كه انقلاب اسلامي يك انقلاب فرهنگي بود پس تغيير در اجزاي فرهنگي همچون رسانه ها از جمله اولويت هاي جامعه انقلابي بوده و هست و دست اندركاران و مسئولان فرهنگي كشور بايد با دستاويزي به رهنمودهاي امام راحل سرعت نيل به مطبوعات اسلامي و بومي را تسريع ببخشند. اگر همواره بعد از انقلاب مطبوعاتي حضور داشته اند كه هميشه بر پايه عناد با نظام جمهوري اسلامي فعاليت نموده اند و دائما از نبود آزادي بيان حرف مي زنند. اين قبيل مطبوعات از مدل امام خميني(ره) فرسنگ ها فاصله دارند، فاصله رو به جلو نيست بلكه حركت به عقب است، حركت اين جنس مطبوعات كه همواره شاهد حضور آنها در عرصه مطبوعات كشور هستيم حركتي قهقرايي است، حركتي براي نزديكي به مدل طاغوتي و نه اسلامي و متجدد. در هر حال، بايد مدلي كه امام براي مطبوعات درنظر داشتند در كشور نهادينه شود تا بتوانيم با استمداد از آن رسانه هايي شايسته يك جامعه انقلابي و اسلامي داشته باشيم.

سیــر و ســلــوک عــارفــانــه

http://bayanbox.ir/view/279314356572007390/solook.gif

"خــــدا"

یار همیشه همراه

یک شنبه 10 اردیبهشت 1391  5:35 AM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها