استاني كه امروز با نام «مازندران» كرانه هاي جنوبي باختر را در بر گرفته است داراي پيشينه هاي تاريخي كهني است و در طول تاريخ و اعصار نام هاي مختلف و گوناگون داشته است. از اقوام اصلي اين سرزمين در گذشته هاي دور «آماردها» و «تپوري ها» بودند و نام اين سرزمين يعني «تپورستان» ماخوذ از نام قوم «تپور» است. بعدها، با حمله اعراب مسلمان «تپورستان» تغيير نام يافت و اين نام تا قرن ششم و هفتم هجري قمري پيوسته معرف منطقه اي بود كه تقريباً با محدوده فعلي مازندران منطبق است.
واژه «مازندران» نيز بر اساس مدارك و شواهد موجود قدمت ديرينه اي دارد. در مورد وجه تسميه مازندران نظرات متفاوتي وجود دارد كه در اينجا به نقل دو مورد از آنها مي پردازيم.
ابن اسفنديار ؛ واژه ريشه مازندران را «موزندرون» مي داند كه «موز» نام كوهي است و چون اين سرزمين درون كوه موز واقع بود به اين اسم شهرت يافته است.
صادق كيا ؛ معتقد است كه نام مازندران از سه جزء تشكيل شده است : نخست ؛ «مز» به معني بزرگ، دوم ؛ «ايندر» نام يكي از پروردگاران آريايي است كه در دين مزدينا از ديوها شمرده شده و نام اين ديو در اوستا «ايندرا» و در پهلوي «آندر» آمده است. سوم ؛ الف و نون پسوندي كه در ساختن نام جاهاي بسيار بكار رفته است.
