تـجـارت طـلايـي

هرچند در سال گذشته ديگر آمار تجارت طلا در آمارهاي گمرك ايران ثبت نشد اما‎ ‎تا پيش از آن طبق آمارهاي رسمي، در دهه 90 شمسي، ايران حدود 333 تن طلا و نقره به‏‎ ‎ارزش بيش از يك ميليون دلار وارد و بيش از 6 تن طلا و نقره به ارزش 55 ميليون دلار‏‎ ‎صادر كرده بود. اين اختلاف فاحش در ارزش صادرات طلا نسبت به واردات آن نشان مي‌دهد‎ ‎كه ايران پس از وارد كردن طلا و نقره خام، مصنوعاتي را با آن‌ها ساخته كه صادرات‎ ‎آن‌ها چندين برابر واردات اوليه ارزش‌افزوده به همراه داشته است. ‎

موضوع قابل توجه ديگر وجود شركاي تجاري مانند آمريكا و انگليس در اين بخش در‎ ‎سال‌هاي گذشته است. در اين سال‌ها بيش از 1553 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 514 هزار‏‎ ‎دلار از ايران به كشور آمريكا صادر شده كه البته اين روند سه سالي مي‌شود كه ديگر‎ ‎متوقف شده است. اين آمار حاكي از سهم 25 درصدي كشور آمريكا از صادرات طلا و نقره‏‎ ‎ايران در دهه 90 ( البته به جز سال 90) است. ‎

به گزارش ايسنا، در حالي كه در‎ ‎آمارهاي گمرك ايران اثري از واردات و صادرات طلا در سال گذشته نيست اما به گفته‎ ‎رئيس كل گمرك ايران در 16 بهمن ماه سال گذشته، تنها در 10 ماهه سال 90 بيش از 15‏‎ ‎ميليارد دلار شمش طلا به ايران وارد و 470 ميليون دلار طلا و فراورده‌هاي ساخته شده‏‎ ‎از طلا صادر شد.

طبق اظهارات عباس معمارنژاد، بخش عمده‌اي از واردات شمش طلا توسط‎ ‎دولت و بانك مركزي انجام مي‌شود، اما بخش خصوصي هم به اين امر روي آورده و مقادير‎ ‎قابل توجهي طلا وارد كرده است. همچنين صادرات و خروج طلا و مصنوعات آن از كشور هم‎ ‎تنها با مجوز بانك مركزي امكان‌پذير است. ‎

با وجود اين، مراجعه به آمارهاي گمرك ايران نشان مي‌دهد كه در سال 90 هيچ طلا و‏‎ ‎نقره‌اي از ايران خارج نشده و تنها يك كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 889 دلار از كشور‏‎ ‎چين وارد ايران شده است. پيگيري‌ها از گمرك ايران نشان مي‌دهد‎ ‎كه علت نبود آمار طلا و نقره در آمارهاي گمرك محرمانه شدن اين اطلاعات است. ‎

اما پيش از محرمانه‌ شدن اين اطلاعات در سال 90، گمرك آمارهايي از تجارت طلا در‎ ‎دهه 90 شمسي را منتشر كرده بود كه بررسي آنها نشان مي‌دهد در دهه 90 شمسي در‏‎ ‎حالي كه حدود 333 تن طلا و نقره به ارزش بيش از يك ميليون دلار وارد ايران شده، اما‏‎ ‎بيش از شش تن طلا و نقره به ارزش 55 ميليون دلار از ايران خارج شده است. ‎

آمارهاي گمرك ايران نشان مي‌دهد در سال‌هاي 81، 82 و 83 هيچ طلا و نقره‌اي وارد‏‎ ‎ايران نشده و سال 84، سال آغاز واردات طلا و نقره به ايران بوده است. ‎

در سال 84 بيش از 196 هزار و 657 كيلوگرم طلا به ارزش 521 هزار دلار وارد ايران‏‎ ‎شد. از اين ميزان واردات، 364هزار دلار از كشور امارات متحده عربي، حدود 89هزار‎ ‎دلار از كشور چين، 36 هزار دلار از كشور تركيه، 10 هزار دلار از كشور انگليس، بيش‏‎ ‎از 6000 دلار از كشور آلمان، حدود شش هزار دلار از كشور تايوان، حدود 6000 ‎دلار از جمهوري كره و 5/3هزار دلار از كشور ايتاليا وارد ايران شده است. ‎

در سال 85 بيش از 118 هزار و 836 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 373 هزار دلار وارد‏‎ ‎ايران شد. از اين ميزان 217 هزار دلار از كشور امارات متحده عربي، حدود 77 هزار‏‎ ‎دلار از كشور چين، 31 هزار دلار از كشور تركيه، 19 هزار دلار از كشور انگلستان و 29‏‎ ‎هزار دلار از ساير كشورهاي خارجي بوده است. ‎

سال 86 را مي‌توان سال آغاز كاهش واردات طلا و نقره به ايران دانست. در سال 86‏‎ ‎بيش از 17 هزار و 336 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 95 هزار دلار وارد ايران شد. در‎ ‎اين سال 40 هزار دلار از كشور امارات متحده عربي، 36 هزار دلار از كشور چين، حدود‏‎ 13 ‎هزار دلار از كشور تركيه و 6000 دلار از كشور تايوان وارد ايران شد. ‎

اما اين روند واردات در سال 87 شيب نزولي‌تري به خود گرفت و در اين سال فقط 104‏‎ ‎كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 13 هزار دلار از كشور چين وارد ايران شد. در سال‌هاي 88‏‎ ‎و 89 هم به ترتيب تنها چهار و پنج كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 442 دلار و‏‎ ‎1000 دلار از دو كشور ژاپن و هند وارد ايران شد. ‎

هرچند در سال 90 آمار صادرات طلا و نقره‌ ديگر محرمانه شد، اما آمارهاي پيش از آن‎ ‎نشان مي‌دهد كه در دهه 90 بيش از 6700 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 55‏‎ ‎ميليون دلار از ايران خارج شده است. ‎

هرچند در سال‌هاي 81 تا 83 هيچ طلا و نقره‌اي از ايران خارج نشده، اما در سال 84‏‎ ‎اين روند آغاز شد. در اين سال بيش از 722 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 4 ميليون و‏‎ 203 ‎هزار دلار از ايران صادر شده است. از اين ميزان بيش از 3 ميليون و 935 هزار‏‎ ‎دلار به كشور امارات متحده عربي، حدود 105هزار دلار به كشور افغانستان، حدود‏‎ 104‎هزار دلار به كشور تركيه، حدود 52 هزار دلار به كشور ايالات متحده آمريكا، حدود‏‎ ‎6000 دلار به كشور انگليس و 102 دلار به كشور يونان صادر شده است. ‎

در سال 85 هم 2293 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 9 ميليون و 283هزار دلار از‎ ‎ايران خارج شد. از اين ميزان 9 ميليون و 200 هزار دلار به كشور امارات و 83 هزار‏‎ ‎دلار به كشور ايالات متحده آمريكا صادر شده بود. ‎

در سال 86 اين روند همچنان ادامه يافت و در مجموع 1026 كيلوگرم طلا و نقره به‏‎ ‎ارزش 4 ميليون دلار از ايران خارج شده است. از اين ميزان حدود 3 ميليون و 700‏‎ ‎هزار دلار به كشور امارات متحده عربي، 282 هزار دلار به كشور ايالات متحده آمريكا‏‎ ‎و 23 هزار دلار به كشور انگلستان صادر شد. ‎

در سال 87 هم اين صادرات ادامه يافت و 1045 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 11‏‎ ‎ميليون و 700 هزار دلار از ايران خارج شد. در اين مدت 11 ميليون و 600‏‎ ‎هزار دلار به‎ ‎كشور امارات متحده عربي، حدود 97 هزار دلار به كشور ايالات متحده آمريكا، 22 هزار‏‎ ‎دلار به كشور سوريه و 20 هزار دلار به كشور انگليس صادر شد. ‎

در سال 88 شايد تنها تفاوت، نسبت به قبل از توقف صادرات طلا و نقره به كشور آمريكا‏‎ ‎بود. در اين سال هرچند 1615 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 26 ميليون دلار از‏‎ ‎ايران صادر شد، اما كشور آمريكا اين بار ديگر سهمي نداشت. در اين سال بيش از 25‏‎ ‎ميليون و 400 هزار دلار به كشور امارات متحده عربي، 453 هزار دلار به كشور تركيه،‎ 186 ‎هزار دلار به كشور عراق، حدود 15 هزار دلار به كشور قطر و 10 هزار دلار به كشور‏‎ ‎لبنان صادر شد. ‎

اما سال 89 آخرين سال صادرات طلا و نقره ايران بود. در سال 89 تنها 46 كيلوگرم‏‎ ‎طلا و نقره با ارزش 5/19 هزار دلار به كشور اردن صادر شده است. پس از آن هم به‎ ‎گواه آمارهاي گمرك ايران هيچ طلا و نقره‌اي از ايران خارج نشد. ‎

در سال‌هاي 84 تا 87 در مجموع بيش از 1553 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 514 هزار‏‎ ‎دلار از ايران به كشور آمريكا صادر شده كه البته از سال 88 ديگر اين مبادلات قطع‏‎ ‎شده‌اند. ايران در سال 84 بيش از 259 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش حدود 52 هزار‏‎ ‎دلار، در سال85 معادل 233 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 83 هزار دلار، در سال 86‏‎ ‎معادل 752 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 282 هزار دلار و در سال 87 هم معادل 309‏‎كيلوگرم طلا و نقره با ارزش حدود 97 هزار دلار به كشور ايالات متحده آمريكا صادر‏‎ ‎كرده است