محاسبه نفس
«از دانشمندی پرسیدند: چگونه ای؟ گفت: چگونه باشد کسی که هر روز، عمرش کم می شود و گناهش، زیاد!»
عزت نفس
«بزرگی گفته است: دوری جستن از کسی که به تو توجه دارد، سبب بی بهره ماندن تو از اوست و علاقه ورزیدنت به آن که به تو بی توجه است، نشانه خواری توست».
تهذیب نفس
«بزرگی گفته است: خداوند، شجاع را دوست دارد، اگرچه شجاعتش به اندازه کشتن ماری باشد و مقصود از مار، چیزی نیست جز مار نفس».
| مادر بت ها، بت نفْس شماست |
زانکه آن بت، مار و این بت، اژدهاست |
مولوی
«از عارفی پرسیدند: چرا مدح گرسنگی گویی؟ گفت: اگر فرعون، گرسنه می بود، هرگز «أَنَا رَبُّکُمُ اْلأَعْلی» نمی گفت».
