بر اساس ماده پنج پيمان هر يك از كشورهاي امضاء كننده تعهد مي كند در صورت حمله به يكي ديگر از اعضاي پيمان به كمك آن كشور بشتابد.
كودتاي پراگ در روز 25 فوريه سال 1948 ميلادي هشداري بود تا ايالات متحده ، كانادا و 10 كشور اروپاي غربي تصميم بگيرند در رويارويي با يك تهاجم احتمالي بلوك كمونيست كه تحت فرمان استالين بودند مقابله نمايند.
براي اين كار آنها سازمان پيمان آتلانتيك شمالي «ناتو»را تشكيل دادند.
اعضاي اوليه اين پيمان كشورهاي ايالات متحده ، كانادا ، بلژيك ، دانمارك ، فرانسه ، ايتاليا ، ايسلند ، لوگزامبورگ ، نروژ ، هلند ، پرتغال و انگلستان بودند.
اندكي پس از تاسيس پيمان تركيه و يونان و سپس جمهوري فدرال آلمان به آن پيوستند.
در روز 14 مه سال 1955 ميلادي ، اتحاد شوروي در واكنشي نسبت به تاسيس ناتو پيمان ورشو را با هفت كشور اقماري اروپاي مركزي ، آلباني ، بلغارستان ، مجارستان ، لهستان ، روماني ، چكسلواكي و جمهوري دموكراتيك آلمان امضاء كردند.
نيروهاي نظامي اين كشورها تحت فرماندهي متحد اتحاد شوروي بودند ، در حاليكه نيروهاي نظامي ناتو تحت فرماندهي شوراي آتلانتيك قرار داشتند.
اين دو پيمان نظامي همواره در جريان جنگ سرد به عنوان دو كفه يك ترازو عمل مي كردند.
تا اينكه با فروپاشي بلوك كمونيست و اتحاد شوروي پيمان ورشو نيز از هم پاشيد اما سازمان ناتو كه هدف از ايجاد آن مقابله با تهاجم بلوك كمونيست بود ، نه تنها باقي ماند بلكه با پذيرش اعضاي جديد گسترش يافت.
به اين ترتيب ، در روز چهارم آوريل سال 1949 ميلادي پيمان اتلانتيك شمالي «ناتو» براي مقابله با تهاجم بلوك كمونيست به كشورهاي اروپاي غربي در واشنگتن امضاء شد.
علي رغم فروپاشي بلوك كمونيست و اتحاد شوروي سازمان ناتو موجوديت خود را حفظ كرد . حتي با پيوستن لهستان ، مجارستان و جمهوري چك در سال 1999 ميلادي و استوني ، لتوني ، ليتواني ، اسلواكي ، روماني ، اسلووني ، بلغارستان ، كرواسي و آلباني تعداد كشورهاي عضو اين پيمان به 28 كشور افزايش يافته و كماكان سياست گسترش به سوي شرق دنبال مي كند.
