سکه عبارت است از قطعه فلزی با وزن، عیار، جنس و شکل معیّن که برروی آن علایم و اشکال رسمی نقش شده باشد، این سکه پشتوانه ارزی هر کشور می باشد و بدین دلیل ضرب سکه باید قانونی انجام گیرد.
در عصر صفویه برای تطبیق تجارت ایران با ارز اسمی و مشترک تجارت در منطقه مدیترانه به ضرب سکه های طلا مبادرت نمودند که به آن اشرفی طلا میگفتند، وزن سکه اشرفی طلا برابر با 88/2 گرم می باشد و سکه عباسی واحد رسمی دیگری است که در عصر صفویه ضرب نمودند که جنس این سکه نقره می باشد.
سکه ها عبارتند از:
- سکه توله هندی که عیار آن 24 (995) است و وزن آن 600/11 گرم می باشد.
- سکه مریمی که عیار آن 24 (995) و وزن آن برابر 14 گرم می باشد.
- سکه اونس که عیار آن مطابق با 24 عیار می باشد.
- مهم:
اگر سکه مریمی و اونس و توله هندی و هر سکه 24 عیار دیگری را حرارت دهید، هیچ نوع تغییر رنگی در آنها مشاهده نخواهد نمود.
- سکه اشرفی 24 عیار
- سکه ژرژ 22 عیار
- سکه لیر عثمانی 22 عیار
انواع سکه های سوییسی:
سکه های سوییسی که انواع زیر ضرب گشته اند و در تمامی دنیا رایج و شناخته شده اند عبارتند از:
|
1- سکه شانس
|
1 گرمی
|
5 گرمی
|
10 گرمی
|
20 گرمی
|
50 گرمی
|
|
2- سکه مریمی
|
1 گرمی
|
5 گرمی
|
10 گرمی
|
20 گرمی
|
50 گرمی
|
|
3- سکه ماکنولیا
|
1 گرمی
|
5 گرمی
|
10 گرمی
|
20 گرمی
|
50 گرمی
|
|
4- سکه زیتون
|
1 گرمی
|
5 گرمی
|
10 گرمی
|
20 گرمی
|
50 گرمی
|
|
5- سکه عقاب نشان
|
1 گرمی
|
5 گرمی
|
10 گرمی
|
20 گرمی
|
50 گرمی
|
|
6- سکه میکا
|
1 گرمی
|
5 گرمی
|
10 گرمی
|
20 گرمی
|
50 گرمی
|
|
7- سکه چهار گوش
|
1 گرمی
|
5 گرمی
|
10 گرمی
|
20 گرمی
|
50 گرمی
|
|
8- سکه درخت خرما
|
1 گرمی
|
5 گرمی
|
10 گرمی
|
20 گرمی
|
50 گرمی
|
|
9- سکه قرآن
|
یک اونسی که هر اونسی برابر با 100/31 گرم می باشد.
|
تذّکر:
عیار سکه های سوییسی 24 یا 9/999 است یعنی همگی شمش هستند.
- وزن سکه کندی امریکا 130/8 گرم وعیار آن برابر 24 می باشد.
- سکه های 5 منافی و 10 منافی که عیار آن برابر 22 می باشد.
سکه های بهار آزادی یا سکه های 900 عیار:
- سکه های بهار آزادی:
سکه بهار آزادی با عیار 6/21 که عموماً آن را 22 عیار میشناسند و وزن آن 133/8 گرم و قطر آن 22 میلیمتر می باشد.
سکه پهلوی که هم وزن و به اندازه سکه کامل بهار آزادی یعنی عیار 22 و وزن 133/8 گرم و قطر آن 22 میلیمتر می باشد.
سکه نیم بهار آزادی وزن 0665/4 گرم و با قطر 19 میلیمتر و عیار آن 22
سکه ربع بهار آزادی وزن 03225/2 با قطر 14 میلیمتر و عیار آن 22
- سکه های پهلوی:
|
1 پهلوی وزن آن برابر با
|
133/8 گرم
|
قطر 22 میلیمتر
|
22 عیار
|
|
نیم پهلوی وزن آن برابر با
|
0665/4 گرم
|
قطر 19 میلیمتر
|
22 عیار
|
|
ربع پهلوی وزن آن برابر با
|
03225/2 گرم
|
قطر 14 میلیمتر
|
22 عیار
|
|
5/2 پهلوی وزن آن برابر با
|
3325/20 گرم
|
قطر30 میلمیتر
|
22 عیار
|
|
5 پهلوی وزن آن برابر با
|
665/40 گرم
|
قطر40 میلیمتر
|
22 عیار
|
|
10 پهلوی وزن آن برابر با
|
33/81 گرم
|
قطر50 میلیمتر
|
22 عیار
|
- سکه های دوره قاجار:
|
ناصرالدین شاهی وزن آن برابر با
|
730/2 گرم
|
22 عیار
|
|
مظفرالدین شاهی وزن آن برابر با
|
730/2 گرم
|
22 عیار
|
|
احمد شاهی وزن آن برابر با
|
730/2 گرم
|
22 عیار
|
|
سکه مکزیکی زون آن برابر با
|
600/41 گرم
|
22 عیار
|
|
سکه دینار طلا وزن آن برابر
|
456/3 گرم
|
22 عیار
|
|
سکه 20 دلاری وزن آن برابر با
|
400/33 گرم
|
22 عیار
|
|
سکه عثمانی
|
وزن مخصوص ندارد
|
22 عیار
|
|
سکه قسطنطنیه
|
وزن مخصوص ندارد
|
22 عیار
|
- طریقه شناخت تجربی سکه ها:
شناخت تجربی که از سکه های بانکی دادیم اینکه از روی صدای انداختن آن برروی زمین وزنگ ادامه دار و تقریبا ممتد آن و نوشته های واضح و مشخص که برروی حک گردیده می تواند باشد.
- مهم:
باید بدانیم تنها مرجع قانونی و تعیین عیار فلزات گرانبها در داخل کشور موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران می باشند.
موارد قانونی غیرمجاز و ضرب سکه های تقلبی:
هر کسی شبیه هر نوع مسکوک طلا و نقره داخلی و یا خارجی از قبیل سکه بهار آزادی و سکه های حکومت قبلی ایران اعم از لیره و نظایر آن را از پولها و ارزهای دیگر که مورد معامله واقع می شوند بسازد و یا عالماً وارد کشور نماید یا مورد خرید و فروش قرار دهد یا ترویج قلب نماید مشمول مجازات از یک تا ده سال حبس خواهد شد.
هر کس به قصد تقلب به هر نحو از قبیل تراشیدن و بریدن و نضایر آن از مقدار مسکوکات طلا و یا نقره ایرانی و یا خارجی نماید و یا از وزن آن بکاهد یا عالماً و یا عمداً در ترویج این قبیل مسکوکات شرکت نماید یا آن را در داخل کشور نماید به حس از 1 تا 3 سال محکوم خواهد گردید.
