آیتاللَّه العظمی سیدحسین طباطبایی بروجردی در سال 1250 هجری خورشیدی برابر با 1292 هجری قمری در شهر بروجرد واقع در استان لرستان پا به عرصه گیتی نهاد. پدر او سید علی طباطبایی، نسبش به حسن مثنی، فرزند امام حسن مجتبی (ع) میرسید.
وی تحصیلات ابتدایی خود را در شهر محل تولد سپری كرد و پس از آن برای گذراندن مقدمات علوم به دارالعلم اصفهان رفت و از آیت الله ابوالمعالی سطوح فقه، اصول و ادبیات عرب را آموخت و از حكیم قشقائی و حكیم كاشانی حكمت، فلسفه، كلام، منطق را فراگرفت و پس از هشت سال اقامت در اصفهان به نجف رفت.
آیت الله بروجردی در نجف نزد آخوند خراسانی، علامه یزدی، آقا شریعت اصفهانی كسب فیض كرد و در علوم عقلی و نقلی به مرتبه اجتهاد و استادی رسید و در سن 30 سالگی به عنوان استاد، در حوزه نجف به تدریس مشغول شد.
آیتالله بروجردی پس از 10 سال اقامت در عتبات به بروجرد رفت و مدت 30 سال در زادگاه خود به تدریس و تألیف همت گماشت. او در طول این مدت چند سفر به حوزه علمیه قم داشت و در سال 1342 در یكی از سفرها در زمره مدرسین حوزه قم قرار گرفت و دیری نگذشت كه پس از ارتحال آیتالله حائری در رأس اساتید بزرگ حوزه قم قرار گرفت.
حضور ایشان بر مسند زعامت حوزه علمیه مانع اجرای نقشههای خائنانه رژیم پهلوی بود و محمدرضا پهلوی تا زمان حیات وی از اجرای برنامههای ضد دینی خود به صورت آشكار اجتناب میكرد.
این فقیه وارسته مدت مدیدی به تدریس در حوزه پرداخت و شاگردان بسیاری را تربیت كرد كه هریك از اساتید برجسته زمان خود شدند. این مرجع برجسته، علاوه بر كارهای علمی و تحقیقی، برنامه های وسیعی در جهان اسلام و شئون اجتماعی مسلمانان داشت. وی طلاب جوان را به تالیف و ترجمه كتابهای سودمند و به آموزش زبان های دیگر، برای تبلیغ در كشورهای غیر اسلامی تشویق می كرد و به همین منظور نمایندگان زیادی به مناطق مختلف دنیا و به دیگر كشورهای اسلامی فرستاد.
از آیت الله سید حسین طباطبایی بروجردی آثار گرانبهایی به یادگار مانده كه از آن جمله می توان به: حاشیه علی كفایه الاصول، المهدی فی كتب اهل السنه، الآثار المنظومه، انیس المقلدین، مجمع الفروع، مناسك الحج، جامع احادیث الشیعه، مستدرك فهرست منتخب الدین، تجرید اسانید الامانی و تجرید اسانید الاستبصار اشاره كرد.
و از جمله خدمات ایشان به اسلام ایجاد ابنیه های بزرگ مذهبی و تأسیس كتابخانهها و مدارس بزرگ در ایران و جهان است.
در كتاب شكوه فقاهت(یادنامه مرحوم آیت الله حاج آقا حسین بروجردی)از قول استاد مطهری نقل شده است:'امام خمینی میفرمود : من در حال مطالعه آقای بروجردی هستم و جز حقیقت چیز دیگری در این آقا نمیبینم.'
رهبر معظم انقلاب، این مرجع عالیقدر را اینگونه توصیف می كنند:
'علم و تقوي و اخلاص و روشن بیني و بزرگ منشي و كیاست و نو آوري و جامع نگري و خستگي ناپذیري و بسي خصلت هاي كمیاب و نفیس دیگر از این مرد بزرگ و ذخیره الهي ، چنان شخصیت ذو ابعاد و عظیمي فراهم آورده بود كه نظیر آن را در فقهاي صاحب نام و برخوردار از زعامت به ندرت مي توان یافت.
او در فقاهت ، مبتكر شیوه اي جدید و در رجال و حدیث ، صاحب سبك بود و در تدریس و تربیت شاگرد و تعلیم كار دسته جمعي بر زمان خود سبقت داشت . بینش وسیع او از مرزهاي حوزه قم و حوزه هاي علمیه و چارچوب كشور جمهوري اسلامي ایران و جهان تشیع فراتر مي رفت و بر جهان اسلام و همه مذاهب مسلمین پرتو مي افكند . زعامت او نه تنها به اداره امور درسي و معیشتي حوزه ها كه به مسائل سیاسي و اخلاقي آن ، و نه تنها به امور حوزه ، كه به امور دیني و شعائر اسلامی در سراسر كشور و در سطح بین المللي شمول مي یافت.'
آیت الله بروجردی نه تنها در نظر علمای شیعه بلكه در منظرعلمای سنی مذهب و حتی محققان و نویسندگان غیر مسلمان نیز شایسته و ارزشمند بود.
شیخ حسین باقوری دانشمند معروف و رییس اوقاف مصر در قم با آیتالله العظمی بروجردی دیدار كرد و در بازگشت به كشورش آیت الله بروجردی را چنین توصیف كرد:' او بزرگترین شخصیتی است كه در طول عمرم دیدهام.'
در كتاب خاطرات زندگانی آیتالله بروجردی تالیف آیتالله سید محمد حسین علوی می خوانیم: دكتر آرشه تونك، رئیس انجمن بینالمللی مبارزه با مشروبات الكلی كه به نقاط مختلف جهان سفر كرده و با رهبران بزرگ سیاسی و مذهبی بسیاری ملاقات كرده بود ، بعد از ملاقات با آیت الله بروجردی گفت:' تا به امروز هیچگاه این چنین تحت تأثیر روحانیت كسی قرار نگرفته بودم.'
سرانجام این عالم ربانی و مرجع بزرگوار دردهم فروردین سال 1340 خورشیدی برابر با سیزدهم شوال 1380 قمری بر در اثر عارضه قلبی درگذشت. پیكرمطهر آیت الله بروجردی پس از تشییعی باشكوه، در جوار مسجد اعظم قم، كه از آثار ماندگار اوست، به خاك سپرده شد.
