حتي تا همين چند سال پيش جذام آنقدر موضوع مهمي محسوب ميشد كه رائول فولبريوي فرانسوي براي كمك به مبتلايان اين بيماري، آخرين يكشنبه ماه ژانويه هر سال را روز جهاني كمك به بيماران جذامي ناميد. در آن زمان در سراسر جهان، تقريبا 15 ميليون نفر به جذام مبتلا بودند و ترس از ابتلا به اين بيماري صعبالعلاج لرزه بر اندام كوچك و بزرگ ميانداخت. تاثير اين نامگذاري در كاهش سالانه مبتلايان باعث شد تا سازمان بهداشت جهاني نيز 28 ژانويه (8 بهمن ماه) را روز جهاني مبارزه با جذام نامگذاري كند. در سايه مبارزه پيگير با اين بيماري، امروزه آمار جذاميان جهان به ميزان قابل توجهي كاهش يافته، البته هنوز اين بيماري ريشهكن نشده است. هرچند كارشناسان جذام سازمان بهداشت جهاني وعده دادهاند اين بيماري تا سال2020 در جهان ريشهكن ميشود.
سيماي اجتماعي جذام طي دهههاي اخير تغيير كرده است، به طوري كه بيماران به طور فزايندهاي در سرويسهاي خدمات بهداشت عمومي تحت درمان قرار ميگيرند. ديگر جذام خوره وحشتناك سابق نيست. با اين حال آنقدر مهم است كه هنوز هم روز مبارزه با جذام برگزار ميشود تا به اين بهانه در تمام دنيا آموزشهايي از طريق رسانههاي گروهي به مردم داده شود و آنها با آگاهي علمي از اين بيماري اگر علائمي از آن را در خود مشاهده كردند به پزشك مراجعه كنند و با تشخيص و درمان زودرس، مانع از ابتلاي افراد سالم جامعه به اين بيماري شوند. ميكروب جذام با تخريب اعصاب محيطي دست و پا و عصب سهقلوي صورت باعث تغيير شكل اندامها و صورت ميشود؛ اين در حالي كه تنها بافتي كه قابليت ترميم ندارد بافت عصبي است و صدمه به اعصاب تا آخر عمر فرد را معلول و ناتوان ميكند. به همين دليل هم مراجعه بموقع به پزشك و تشخيص زودرس و درمان باعث بهبود كامل بدون تغييرات پايدار در اعصاب بدن و عدم معلوليت ميشود.
خوشبختانه درحال حاضر حدود 95 درصد مردم دنيا در برابر ميكروب جذام مقاومت كامل دارند. به همين دليل هم اگر ميكروب جذام به طور مداوم وارد بدن آنها شود هيچ گاه جذام نميگيرند. فقط 5 درصد مردم دنيا مستعد ابتلا به بيماري جذام هستند و آن هم در صورتي به اين بيماري مبتلا ميشوند كه به طور مستمر براي ماهها يا سالها ميكروب به بدن آنها منتقل شود. در واقع نزديكان و خانواده بيمار جذامي بيشتر در معرض خطر هستند، زيرا تماس مداوم در زمان طولاني با ميكروب جذام فقط در افراد نزديك به جذامي درمان نشده، امكانپذير است و با يك يا چند بار تماس با بيماران جذامي درمان نشده افراد مبتلا نميشوند.
بهاره صفوي
