مقدمه:
از ابتداي حيات بشر،موضوع درگيري ميان افراد در هر اجتماعي وجود داشته است.اين مبارزات گاه ميان افراد معدود و گاه ميان دو قبيله و طايفه و گاه ميان دو ملت و گاهي هم(همچون جنگ هاي جهاني)ميان ملل مختلف رخ مي نموده كه عموما به صورت سخت و مادي بوده است.اين موضوع در دنياي كنوني نيز همچنان وجود دارد با اين تفاوت كه در عصر فعلي علاوه بر جنگ سخت،برخي نظامات حاكم بر دنيا،عليه ديگران به راه اندازي جنگ پنهان كه از آن به جنگ نرم ياد مي شود نيز اقدام مي كنند.
به دليل وجود تفاوت هاي ماهوي و ظاهري كه ميان دو نوع جنگ سخت و نرم وجود دارد مي توان اين دو را از يكديگر متمايز داشت. بي شك جنگ نرم را به مراتب از نوع سخت آن خطرناك تر و مضر تر نموده و بالطبع مبارزه در اين ميدان را نيز بسيار دشوار مي نمايد.
ملت ايران كه در هشت سال جنگ تحميلي توانست به تعبيري با تمام دنيا مبارزه نمايد و آنان را شكست دهد امروز با نوع ديگري از جنگ و رويارويي با دشمنان خويش مواجه است كه همان جنگ نرم است.اين جنگ كه به ابعاد معنوي و رواني جامعه مرتبط مي گردد بسان جنگ تحميلي از خاكريزهاي مادي و محسوس برخوردار نبوده و طبعا اين خاكريز ها از نوع نرم و نامحسوس است كه رزمندگان مبارز اين عرصه را قدري به زحمت و رنج بيشتري مي اندازد و مبارزه را بر آنان سخت تر مي نمايد چرا كه علاوه بر ناشناختگي كامل مرزها و گستره هاي فرهنگي؛تشخيص دشمن و راههاي مبارزه با او نيز مشكل بوده و از عهده و توان بسياري خارج مي باشد.
در هر صورت آنچه در دوران كنوني مي بايد بدان توجه نمود اين است كه ما نبايد از كنار اين موضوع به سادگي عبور نماييم و اجازه ورود دشمن به سرزمين هاي فرهنگي خويش داده تا به غارت و چپاولگري در آن بپردازند و جامعه ما را از درون تهي كنند.لذا ما در اين مجال به اقتضاي نياز و فرصتي كه در اختيار داريم با بهره گيري از سخنان مقام معظم رهبري به بررسي اين مهم مي پردازيم تا چراغي فرا راه كساني باشد كه دغدغه مسائل فرهنگي همواره در راس امور ايشان بوده و براي آن تلاش وافر مي نمايند.
چيستي جنگ نرم؟
رهبر معظم انقلاب در تعريف جنگ نرم چنين مي فرمايند:« جنگ نرم ؛ يعني جنگ به وسيله ابزارهاي فرهنگي، به وسيله نفوذ،به وسيله دروغ،به وسيله شايعه پراكني؛با ابزارهاي پيشرفته اي كه امروز وجود دارد، ... (خلاصه)جنگ نرم يعني ايجاد ترديد در دلها و ذهنهاي مردم»(1)
خواسته دشمن در مبارزه
ايشان در تبيين اين كه دشمن در اين جنگ به دنبال چه چيزي است چنين بيان مي دارند:«در جنگ رواني و آنچه كه امروز به او جنگ نرم گفته مي شود در دنيا،دشمن به سراغ سنگرهاي معنوي مي آيد كه آن ها را منهدم كند؛به سراغ ايمان ها، معرفت ها، عزم ها، پايه ها و اركان اساسي يك نظام و يك كشور؛ دشمن به سراغ اين ها مي آيد كه اين ها را منهدم بكند و نقاط قوت را در تبليغات خود به نقاط ضعف تبديل كند؛ فرصتهاي يك نظام را به تهديد تبديل كند»(2)
اين سخن گوياي اين حقيقت است كه بيشترين ترس دشمن،از ايمان و باورداشت هاي مردم است چرا كه در طول تاريخ، همين اعتقادات پاك و الهي ملت ها بوده است كه توانسته در برابر خواسته هاي نامشروع بدخواهان،بسان سدي پولادين ايستادگي كرده و اجازه بهره كشي از خود و منابع خويش را به آنان نداده است.
اقشار هدف در جنگ نرم
بر خلاف برخي كه فقط اقشار هدف در جنگ نرم را عموم و توده مردم مي دانند رهبرانقلاب،نخستين گروه هدف را نخبگان و روشن فكران جامعه دانسته و در درجه بعدي به توده هاي مردم اشاره مي كنند و مي فرمايند:«آماج اين تيرزهرآلود(جنگ نرم)، نخست نخبگان و روشن فكران و سپس توده مردم اند»(3)
از اين بيان مي توان چنين استفاده كرد كه دشمن براي فتح و تسخير توده مردم،ابتدا به سراغ صاحبان فكر و انديشه آمده تا بتواند از طريق آنان بر فكر و فرهنگ جامعه تاثير بيشتر بگذارد تا خود در اين جنگ فرهنگي كمتر هزينه متحمل شود.
هدف مبارزين در جنگ نرم
رهبر معظم انقلاب به صراحت،هدف مبارزه در جنگ نرم با دشمن را دفاع از جمهوري اسلامي دانسته و اين جنگ را از سوي دشمن مبتني بر زر و زور و تزوير مي دانند و مي فرمايند: «شماها(دانشجويان) بايد در مجامع اصليتان، فكري تان، در اتاق هاي فكرتان بنشينيد، راهكارها را پيدا كنيد؛ ليكن هدف مشخص است: هدف، دفاع از نظام اسلامي و جمهوري اسلامي است در مقابله با يك حركت همه جانبه متكي به زور و تزوير و پول و امكانات عظيم پيشرفته علمي رسانه اي. بايد با اين جريان شيطاني خطرناك مقابله شود.(4)
مبارزين حقيقي فرهنگي
در اين ارتباط كه چه فرد و يا افرادي بايد در جبهه مبارزه با جنگ نرم حضور يافته و به مقابله با دشمن بپردازند ايشان عمدتا به دو طيف فكري يعني دانشجويان و زبدگان توجه نموده و آنان را به حضور در اين عرصه فرامي خوانند.
الف: دانشجويان
در بياني ديگر رهبر انقلاب از دانشجويان به عنوان افسران جوان اين جبهه ياد نموده و چنين مي فرمايند:«در اين جنگ نرم، شما جوانهاي دانشجو، افسران جوان اين جبهه ايد. نگفتيم سربازان، چون سرباز فقط منتظر است كه به او بگويند پيش،برود جلو؛ عقب بيا، بيايد عقب.يعني سرباز هيچ گونه از خودش تصميم گيري و اراده ندارد و بايد هرچه فرمانده مي گويد، عمل كند.نگفتيم هم فرماندهان طراح قرارگاه ها و يگانهاي بزرگ،چون آن ها طراحي هاي كلان را مي كنند.افسر جوان تو صحنه است؛ هم به دستور عمل مي كند، هم صحنه را درست مي بينيد؛ با جسم خود و جان خود صحنه را مي آزمايد.(5)
ب: زبدگان
ايشان ضمن تاكيد بر سختي اين مبارزه؛آن را در توان زبدگان مي دانند و بيان مي دارند:« جنگ فرهنگي كار آساني نيست؛ كار زبدگان است»(6)
اين دو بيان به اين حقيقت دارد كه اقشار فرهنگي و پيشتاز جامعه(حوزه هاي علميه و دانشگاه ها) همواره بايد آماده مبارزه در ميدان هاي فكري و فرهنگي بوده و اجازه ورود به افراد ناآشنا و بيگانه با مسائل فرهنگي را به اين عرصه ندهند.چرا كه در غير اين صورت نه تنها مبارزه اي با دشمنان قسم خورده صورت نخواهد گرفت بلكه(خواسته يا ناخواسته؛دانسته يا ندانسته) آب به آسيب دشمن ريخته خواهد شد و امر مبارزه،هر روز سخت تر نيز خواهد گرديد.
راه كسب پيروزي
رهبري معظم براي كسب موفقيت و پيروزي در اين جبهه آن را منوط به تبعيت از فرماندهان و همچنين بهره گيري فرماندهان از توانمندي مبارزين اين عرصه دانسته و مي فرمايند:«در جنگ فرهنگي ... اگر ندانيد كه دشمن كار مي كند،يا از آنكه مي داند، فرمان نبريد،از فرمانده فرهنگي دستور نگيريد،يا او از نيروي شما استفاده نكند و مانور و سازماندهي را درست انجام ندهد، پشت سرش شكست است» (7)
از اين سخن به خوبي مي توان اين بهره را گرفت ، همچنان كه نيروهاي مبارز در جنگ نرم بايد به برنامه ريزي هاي فرهنگي توجه تام نموده و به خوبي از آن تبعيت نمايند مسولان هم بايد از توان و ظرفيت هاي كساني كه در باب مسائل فرهنگي فعاليت دارند بهره بگيرند و در برنامه ريزي هاي فرهنگي آن را دخيل و سهيم نمايند.
ـــــــــــــــــ
پي نوشت ها:
1 :بيانات در ديدار جمعي از بسيجيان كشور(سال 88)
2: :بيانات در ديدار با اعضاي مجلس خبرگان(سال 88)
3: پيام به حجاج(سال 79 )
4: :بيانات در ديدار با اساتيد دانشگاه(سال 88)
5: :بيانات در ديدار با اساتيد دانشگاه(سال 88)
6: :بيانات در ديدار با دانشجويان دانشگاه امير كبير(سال 79)
7: :بيانات در ديدار با فرهنگيان كشور(سال 69)
