الگوهای شخصیتی با هدف طبقهبندی افراد به دستههای متمایز از یکدیگر در علم روانشناسی مورد استفاده فراوان قرار میگیرند. یکی از این الگوهای شخصیتی که توسط ویلیام شلدون ابداع گردیده است شخصیت افراد را بر اساس ساختار جسمانی و جثه بدنشان به ٣ دسته اصلی که "سوماتوتیپ" نامیده میشوند، طبقهبندی کرده است.
شما میتوانید با بکارگیری این الگوها به شخصیت افراد مورد نظر خود تا حدودی پی برده و با آنان بهتر و موثرتر ارتباط برقرار کنید.
سوماتوتیپها بدین قرار میباشند:
آندومورف (فربه)
اکتومورف (لاغر)
مزومورف (عضلانی)
اکنون یک به یک به تشریح آنها میپردازیم:
١) آندومورف (Endomorph):
آندومورفها از نظر فیزیک بدنی معمولا دارای دور کمر پهن و شانههای باریک و کم عرض هستند (گلابی شکل). چربی فراوانی سرتاسر بدنشان را فراگرفته است بخصوص در نواحی زانوها و بازوها. اما قوزک پاهایشان و مچ دستهایشان باریک و لاغر میباشند که سبب بیشتر به چشم آمدن دیگر نواحی چاق بدنشان میگردد.
شکل ظاهری: گوشتالو، فربه، اجزاء احشایی رشد یافته، گلابی شکل.
خصایص شخصیتی: لذت گرا، خوش مشرب، بردبار، راحت طلب، صلح جو، شوخ طبع، خیره سر، آسوده خاطر، خواب سنگین و طولانی مدت، عاشق خوراکی، محتاج محبت، خونسرد، کارها را پشت گوش میاندازند.
خصایص فیزیولوژیکی: موهای چرب، رنگ پوست رنگ پریده، متابولیسم پایین، مستعد عوارض کلسترول بالا، چاقی مفرط، آلرژی و ناراحتیهای سینوسی.
٢) اکتومورف (Ectomorph):
اکتومورفها نقطه مقابل آندومورفها میباشند. از لحاظ فیزیکی دارای شانهها و دور کمر باریک، صورت لاغر و پیشانی بلند و کشیده، قفسه سینه لاغر و باریک و دست و پاهای نحیف بوده و چربی اندکی در بدنشان موجود میباشد. هرچند ممکن است به اندازه آندومورفها غذا بخورند اما چنین بنظر میاید که هیچگاه اضافه وزن پیدا نمیکنند (بزرگترین دغدغه آندومورفها).
شکل ظاهری: لاغر و نحیف، ظریف، عضلات ضعیف، قفسه سینه صاف و مسطح، بلند قامت، مغز بزرگ، اجزاء صورت و رگهای بیرون زده و برجسته.
خصایص شخصیتی: متفکر، آرام و ساکت، شکننده، خجالتی، حساس، کناره گیر، درون گرا، دلواپس، عدم ابراز احساسات، هنرمند، غیر قابل پیش بینی، خلاق، قوه تخیل بالا، بد خلق، کارها را خوب شروع کرده اما درست به پایان نمیرسانند.
خصایص فیزیولوژی: پوست خشک و سرد، متابولیسم بالا، مستعد عوارض اظطراب، بیخوابی، دردهای قاعدگی (در زنان) و یبوست.
٣) مزومورف (Mesomorph):
مزومورفها بین آندومورفها و اکتومورفها جای دارند. از لحاظ فیزیکی دارای ترکیب مطلوبتری بوده و به اصطلاح دارای تناسب اندام میباشند. دارای سر بزرگ، شانههای پهن (چهار شانه) و میان تنه باریک همراه با بازوها و زانوهای نیرومند و چربی خیلی کمی در بدنشان هستند.
شکل ظاهری: عضلانی، مستطیل شکل، پوست کلفت، سر بزرگ.
خصایص شخصیتی: عمل گرا، فعال، نیرومند، ستیزه جو، ماجراجو، بیباک، بیتفاوت نسبت به عقاید دیگران، ستیزه جو، گستاخ، ساطه جو، عاشق ریسک کردن، قدرت طلب، طعنه زن، علاقمند به فعالیتهای بدنی، تغذیه و خواب منظم.
خصایص فیزیولوژیکی: تعرق زیاد، احساس عطش، مستعد عوارض معده، بواسیر، تبخال.
توجه داشته باشید که الزاما تقسیمبندی فوق همیشه برای همه صادق نبوده و این احتمال وجود دارد که مثلا فردی دارای جثه و اندام اکتومورف بوده اما برخی ازخصوصیات شخصیتی آندومورفها و یا مزومورفها را از خود بروز دهد. بنابراین از آنجایی که هیچ چیز ١٠٠ درصد نیست، از پیش داوریها و قضاوتهای زود هنگام اشخاص خود داری کنید.
