از اين رو مقايسه بين اين سه، ميتواند گزينه خوبي در ميان دهها توزيع لينوکسي باشد که بهمقاصد مختلف توليد شدهاند. براي آزمايش مساله کاربرپسند بودن که يک مساله کيفي است، راهي دشوار پيش روست؛ زيرا اين صفت بايد بهصورت کمي بررسي شود تا قابل اتکا باشد و از اينرو ساختار امتيازدهي خاصي را ميطلبد. معيارهاي زمان کامل شدن وظيفه، سادگي در استفاده و زيباييشناسي بايد مورد بررسي قرار بگيرند.
همچنين اين مقايسه نبايد از ديدگاه يک کاربر حرفهاي لينوکس، يا شخصي که در نرمافزار خبره است انجام شود، چرا که امتياز معيارهاي از پيش معرفي شده دستخوش نوسان خواهد شد.
اوبونتو، فدورا و اوپنسوسه، همانند جانداراني با يک ريشه، در بسياري نقاط با يکديگر برابر هستند و با هم رقابت ميكنند تا در همين نقاط مشترک از يکديگر جلو بزنند؛ از نصاب ساده گرفته تا بالابردن سرعت بوت کامپيوتر. پس از بوت، تغييرات آنها با يکديگر بسيار ظريف خواهد شد و بدين ترتيب، نتيجه امتياز معيارها بهيکديگر نزديک ميشود.
در اين نوشتار، معيارهاي اندازهگيري در بخشهاي زير مورد بررسي قرار گرفته است:
نصب
در اين آزمايش مراحل نصب بررسي شد. هر سه توزيع مراحل نصب مشابهي دارند و سيستم يک تصويره اوپنسوسه جالبتر است و سيستم بازارگرمکننده اوبونتو که همانند ويندوز98 جملات بازاريابها را بهشکل و قالبي ديگر تکرار ميکند، کمي توي ذوق ميزند.
زمان زندگي
اين آزمايش زمان راهاندازي را از زمان روشن کردن تا راهاندازي اولين نرمافزار بررسي ميکند. امتيازها بسيار شبيه بههم و سريع بود و متوسط نتايج کمتر از 64 ثانيه بود.
نصب نرمافزار
نصب نرمافزار در هر سه توزيع بهصورت گرافيکي انجام ميشود و همه نصابها سادهاند. اوپنسوسه هنگام نصب نرمافزار تمايل دارد کل سيستم عامل را بهروز کند که گاه دردسرساز و نامناسب است.
ابزارهاي پيکربندي سيستم
در اين آزمايش نصب يک پرينتر تحت شبکه مورد بررسي قرار گرفت و تقريبا در تمام توزيعها، جستجو و نصب درايور مورد نظر کمي گيجکننده بود. همچنين فدورا و اوپنسوسه چندين بار درخواست گذرواژه شناسه root را داشتند. فدورا همچنين بهجاي استفاده از نام کامپيوتر، تنها از آدرس آيپي استفاده ميکرد.
راهنماي آنلاين
در اين آزمون، راهنماي خود سيستم (که در سيدي توزيع موجود است)، راهنماي رسمي موجود در وبسايت توزيع و راهنماهاي مردمي که با جستجو در موتورهاي جستجو ميتوان به نتيجه رسيد، بررسي شد. راهنماي خود سيستم اوبونتو بسيار سودمند بود، اما راهنماي آنلاين آن قديمي بود. همچنين يافتن مطالبي که ديگر کاربران براي راهنمايي قرار دادهاند، ساده و مفيد بود.
راهنماي سيستمي فدورا تقريبا وجود ندارد (البته نگارش سيدي آن بررسي شد، شايد در نگارش ديويدي موجود باشد)، اما راهنماي آنلاين آن فوقالعاده است و يافتن مطالب کاربران چيزي بين اين دو است. در اوپنسوسه نيز راهنماي سيستم بازهم ضعيف است، اما راهنماي آنلاين و راهنماي کاربران ديگر بهطرز غافلگيرکنندهاي کامل و سودمند است.
اتصال دستگاه جديد
در اين آزمايش نصب يک اسکنر مورد بررسي قرار گرفت و تقريبا هر سه بهطور کامل در اين آزمايش شکست خوردند و درايوري براي اين اسکنر وجود نداشت و تنها پيغامهاي خطاي گيجکننده به کاربر داده ميشد. بهترين توزيع در اين زمينه، اوپنسوسه بود که در پيغام خطاي خود اعلام کرده بود، شايد درايور تجاري آن را بتوان با جستجوي دستي پيدا کرد. (البته سرانجام اسکنر در هر سه سيستم نصب شد، اما مساله سادگي انجام آن بود، نه موفقيت يا عدم موفقيت آن)
راهاندازي سرويس شبکه
اين مقايسه در کنار ديگر آزمايشها انجام شد و همه توزيعها بهطرز قابل تحسيني در زمينه شبکه خوب عمل کردند. شبکههاي بيسيم و اترنت بهسادگي و بدون نصب درايور يا تنظيمات خاصي در سيستم عامل در دسترس هستند. پشتيباني از سامبا البته متفاوت است (سامبا پروژهاي است که با کمک آن ميتوان به شبکههاي ويندوزي متصل شد و فولدرها و فايلهاي بهاشتراک گذاشته را ديد). با اين وجود، اوبونتو بهترين تجربه را براي کاربر تازهوارد بهارمغان خواهد آورد و اوپنسوسه از ديدگاه مديريتي، گزينه بهتري است. فدورا کلا بهصورت پيشفرض سامبا را نصب نکرده است.
نتيجهگيري
جدول زير نتايج را نشان ميدهد. بهصورت خلاصه، اوبونتو با اختلاف بسيار اندکي از فدورا جلوتر است و در رده سوم، اوپنسوسه قرار دارد. اما تفاوت رديف اول تا رديف سوم، تنها 8 امتياز است؛ هر چند که امتيازهاي اين سه توزيع، براي يک کاربر کاملا تازهوارد، حتي در صورتي که در حد اکابر نيز نتواند کار کند، مناسب باشد. اما براي بسياري از انواع کاربران از جمله توسعهدهندهها مناسب نخواهد بود.
از سوي ديگر، تيم فناوري اطلاعات شرکتها و سازمانها که معمولا طرفدار سيستمعامل خاصي نيستند، نياز به توجيهي منطقي براي تغيير سيستمعامل پيشفرض سازمان خواهند داشت و شايد مهمترين مساله براي کاربران تازهوارد، هماهنگي نرمافزارها با يکديگر باشد. بهعنوان مثال نرمافزارهاي مجموعه آفيس، ميتوانند با يکديگر بهشيوه بهتري همکاري داشته باشند و رابط کاربري سادهتري ارائه کنند.
البته که بهنظر نميرسد عطشي که براي توسعه لينوکس در سال 2009 وجود داشت و بهدليل وجود نتبوکها، معرفي سيستمهاي موبايل بر پايه لينوکس و... حتي بيشتر هم شده بود، بههمان اندازه باقي مانده باشد. توزيعهاي لينوکسي طي يکي دوسال گذشته خوب توانستهاند سهم مناسب و قابل تاملي از بازار سيستمهاي عامل را از آن خود کنند. کاربران امروزه نيز بهدنبال اين هستند که نرمافزارها را بهسادگي نصب کنند و زندگي کامپيوتري را وارد زندگي خود کنند.
با وجود قدرتمندشدن دستگاههاي موبايل و بهبود پردازنده و سيستمهاي عامل آنها، انتظار ميرود که کامپيوترهاي شخصي نهبهزودي بلکه طي دهه آينده، بهطور کل حذف شوند. بههمين دليل است که از کنار يک پروژه لينوکس همچون اوبونتو، توزيع ديگري فقط مخصوص دستگاههاي صفحه لمسي و نتبوکها تعريف و عرضه ميشود.
محمدرضا قرباني
