امروز در تاريخ

 

روزي که کار ساختن طاق کسرا (ايوان مدائن) پايان يافت نهم مارچ سال 551 ميلادي كار ساختن تالار تازه در كاخ سلطنتي تيسفون (پايتخت ايران به مدت 9 قرن ـ 36 كيلومتري جنوب بغداد) كه بقاياي آن هنوز باقيست و به طاق كسرا (ايوان مدائن) شهرت يافته با شتاب به پايان رسيد تا براي آيين‌هاي نوروزي آن سال آماده باشد. طاق كسري تنها ساختمان مسقّف باستاني جهان است كه به صورت آزاد و بدون تكيه داشتن به عاملي ديگر، برسر پا باقي مانده است. كار ساختن اين بناء كه از دجله فاصله زياد ندارد و با فرش معروف بهارستان مفروش شده بود از سال 549 ميلادي، به تصميم خسروانوشيروان، شاه ساساني وقت، آغاز شد. خسروانوشيروان علاقه‌مند به ديدار گروهي مردم (اصطلاحا؛ دادن بار عام) بود و به همين دليل خواسته بود كه تالاري بزرگ با عمارت ضميمه آن ساخته شود. وي همزمان دستور داده بود كه در گندي شاپور (خوزستان) يك دانشگاه براي تحقيق و تدريس طب و فلسفه ساخته شود كه ظرف يك سال ساخته و در 552 ميلادي آماده فعاليت شد. کار تکميل کانون دولتي تاليف و ترجمه کتاب نيز که درجهان الگو شده است در همين سال به پايان رسيد که برخي از توليدات اين مرکز ازجمله کتاب «کليله و دمنه» موجود است. قرار نبود درآمد نفت صرف هزينه‌هاي جاري شود طبق ارقام بودجه كل ايران براي سال 1320 كه 17 اسفند 1319 از تصويب مجلس گذشت، كل هزينه‌هاي دولت در آن سال فقط چهار ميليارد و 323 ميليون ريال (432 ميليون تومان) بود. در آن سال جمعيت ايران نزديک به 19 ميليون بود. درآمد ايران از صادرات نفت تا دهه 1350 (دهه 1970) چشمگير نبود و درآمد دولت عمدتا از عوارض گمرکي و ماليات تامين مي‌شد. قرار بود درآمد نفت که ثروتي تمام شدني است عمدتا در سرمايه گذاري‌هاي توليدي (و ثروت به جاي ثروت) بکار رود تا جاي گلايه و اعتراض براي نسل‌هاي آينده باقي نگذارد. در سال 1329 و در جريان مبارزات ملت ايران براي ملي کردن نفت خود از مجلس خواسته شده بود که اجازه ندهد درآمد نفت صرف هزينه‌هاي جاري دولت شود. احمد حسن ميمندي وزير اعظم شد نهم مارس سال 1031 ميلادي سلطان مسعود غزنوي احمد حسن ميمندي را سمت وزير اعظم داد. به شرحي كه در تاريخ بيهقي آمده است، سلطان مسعود در همين سال تاجگداري كرده بود. تظاهرات ضد انگليسي در سال 1296 ! 18 اسفند 1296 (9 مارس 1918) براي دومين بار ظرف 9 روز گروهي از تهراني‌ها در ميدان توپخانه اجتماع كردند و بر ضد انگلستان شعار دادند و خواستار شدند كه اين دولت مانند روسيه قرارداد تقسيم ايران (سازشنامه مورخ اوت 1907 سن‌پترزبورگ منعقده ميان انگلستان و روسيه) را لغو كند و نظاميانش را خارج سازد. مستوفي الممالك رئيس‌الوزراء وقت ظاهرا اين تظاهرات را جدي گرفت و بعضي از نويسندگان روزنامه‌ها را متهم به تحريك مردم كرد و دستور توقيف موقت روزنامه‌هارا داد و قضيه بزرگتر از آن چه كه بود جلوه كرد. چند روز بعد نمايندگان دولت انگلستان در تهران با اشاره به اين رويدادها اعلام كردند كه حاضرند «اس. پي. آر» را به دولت ايران واگذار كنند مشروط بر اين كه افسران انگليسي باقي بمانند و در مورد قرار داد 1907، زماني كه دولت ثابتي در مسكو مستقر شود تصميم گرفته خواهد شد!. اين اعلاميه در حقيقت براي آماده ساختن مقدمات تنظيم قرارداد بعدي (وثوق الدوله) و تحت‌الحمايه كردن ايران و به دست گرفتن سر پرستي همه آن بود. بنابراين نمي‌توان اين نظر را كه تظاهرات ميدان توپخانه طرح و نقشه انگليسي‌ها براي هموار ساختن راه تنظيم قرارداد بعدي (وثوق الوله) بود رد كرد. www.iranianshistoryonthisday.com