نماز، یاد یار و سرود سبز دیدار است[i][1] كه جان آدمی را آرامش می بخشد و او را همدوش عرشیان می كند. این هدیه ناب آسمانی، زمزمه دلنشین پرستش است كه در هنگام وصال، شیفتگان حضرت دوست را به زیارت فرا می خواند و روح عطشناك شان را از شهد دیدار سیراب می سازد. پرواز دل در فضای قرب حق، جز با نماز و راز و نیاز ممكن نیست. آنان كه حلاوت نیایش و بندگی را چشیده اند معراج خود را در ركوع و سجود، قیام و قعود جستجو می كنند.
اگر نمازگزار با طراوت و طهارت جسم و جان، این دعوت زلال حق را اجابت كند و از سرِ سوز در محفل ربوبی حضور یابد، طعم نور را می چشد، رنگ جاودانه می گیرد، از سر تا پا تبرّك می شود و از خاك به افلاك می رسد. نماز، زینت بزم عارفانه است كه از بیگانه دست شسته اند و با دوست، پیمان پاكی بسته اند. در سایه نماز می توان از كمند شیطان و عصیان رهید و به رضوان الهی رسید.
تدبر و اندیشه در اسرار نماز، همانند غواصی در اقیانوس ژرف و بیكران است كه حاصل آن گوهرهای بی دلیل اخلاص و تسلیم و فروتنی است. نماز فصل وصل و بهار جان مؤمنانی است كه به ضیافت دوست بار یافته اند و از زلال جاری عشق نوشیده اند.
در آن لحظه كه آدمی به كمال و شكوه بی نهایت آفریدگار جهان می اندیشد، سراپا شیفته آن می شود، دل و جانش به خضوع و خشوع و فروتنی می گراید، با آهنگ فطرت در برابر آن همه كمال و عظمت سرِ تعظیم فرود می آورد، «ركوع» سر به زمین می ساید، «سجود» و زبان به ستایش می گشاید، «حمد و تسبیح» و در آن لحظه كه انسان خود را به كمك یك نیروی برتر از ماده نیازمند می یابد، دل به سوی آفریدگار دانا و توانا و مهربان جهان می آورد، راز و نیاز خود را با او در میان می نهد و او را به كمك می خواند، «دعا».
هیچ وسیله ای مستحكم تر و دائمی تر از نماز برای ارتباط میان انسان و خدا نیست.
انسان در امواج زندگی و در كشاكش رنج ها و بلاها به تكیه گاهی نیازمند است كه بدان پناه برد و درون پراضطراب خود را آرامش بخشد و این تكیه گاه جز یاد خدا چیز دیگری نمی تواند باشد. خداوند به نماز ما نیازی ندارد و این ماییم كه به خدا با نماز كه وسیله ارتباط با خداست، نیازمندیم.
نماز تسلی بخش دل های خسته و مایه روشنی و صفای جان و وسیله ارتباط مداوم بنده با خدای جهان است، این ارتباط انسان ضعیف و محدود، با خدایی نامحدود، در برابر مشكلات و در فراز و نشیب ها به انسان نیرو می بخشد.
نماز، عطف دل به سوی آفریدگار جهان است. انسان سرگشته و حیران، سكون و آرامش خود را تنها با روی آوردن به خدا می یابد. نماز بهترین راه ارتباط با خداست، زیرا همه اركان و خصوصیات نماز از نیت و تكبیر و حمد و سوره تا ركوع و سجود و تشهد و سلام، و دیگر مقدمات نماز، همه و همه به گونه ای است كه دل را به سوی خدا می برد و حتی تن و اندام آدمی در این عبادت به كاری خدایی مشغول می شود و به این ترتیب در شبانه روز، مؤمن پنج بار با تمام وجود به سوی حق توجه می كند و همچنان كه قطب نما، كشتی را در امواج دریا به سوی مقصد پیش می برد و از گم شدن نگاه می دارد، نماز نیز مؤمن را به سوی هدف نهایی لقاء اللّه رهنمون می شود و از انحراف مسیر مصون می دارد.
روایت شده پیامبر اكرم(ص) فرموده اند: «نماز از راههای دین و راه پیامبران، موجب خشنودی و رضای پروردگار است.» نماز برای نمازگزار وسیله دوستی فرشتگان و هدایت و ایمان و نور معرفت و بركت در روزی و آسایش شده و ناخشنودی شیطان و همچون سلاحی در برابر كافران و موجب اجابت دعا و پذیرش سایر اعمال است. نماز برای مؤمن توشه ای برای آخرت و شفیعی هنگام مرگ و همدلی در قبر و بستری برای تن او و پاسخی در برابر سؤال فرشتگان در قبر است.
نماز بنده خدا در قیامت، تاجی است بر سر او، نوری بر صورت او و لباسی است بر اندام او و حائلی است میان او و دوزخ و حجتی است بین او و پروردگار عزّ و جلّ، و موجب نجات تن اوست از آتش، و جواز عبور بر صراط و كلید بهشت و كابین حوریان و بهای بهشت جاوید است. با نماز، بنده به درجات عالی می رسد چرا كه نماز تسبیح و تحلیل و تمجید و تكبیر و تقدیس ذكر و دعاست.
علی دادخواه قائن
منبع:مركز تخصصي نماز قم
