سرطان ريه مهمترين سرطان قاتل و كشنده در سراسر جهان است؛ به طوري كه در هر سال جان 1.2 ميليون نفر را در دنيا ميگيرد كه علت اصلي آن نيز سيگار است.
شايد در خصوص سرطانزايي هيچ عاملي به اندازه دخانيات اتفاق نظر وجود نداشته باشد. استعمال سيگارعامل ابتلا به 50 تا 55 نوع سرطان و 80 تا 85 نوع بيماري است.
استفاده از محصولات دخانيات ميزان ابتلا به سرطانهايي چون ريه، مري، دهان، مثانه، كليه، پانكراس، رحم و معده را بالا ميبرد.
كساني كه روزي يك پاكت سيگار ميكشند، احتمال بروز سرطان ريهشان، 10 برابر و اگر دو پاكت بكشند، 25 برابر غير سيگاريهاست.
با استفاده از سيگار، بيش از 60 ماده را كه باعث تزلزل تقسيمي سلولي ميشود، تنفس ميكنيم و متأسفانه آنان كه خود سيگار نميكشند ولي با افراد سيگاري سروكار دارند و دود سيگار آنها را بناچار استشمام ميكنند و به خاطر تماس با اين مواد درصد ابتلا به سرطانشان بالا ميرود.
افراد غيرسيگاري در معرض دود اين ماده دخاني مستعد ابتلا به حدود 40 درصد اين بيماريها و سرطانها هستند.
مواد درون دود سيگار روي اجسام مينشيند و اطرافيان فرد سيگاري از جمله كودكان اين اشياء را لمس ميكنند و از اين طريق سموم موجود در دود سيگار به بدن آنان منتقل ميشود.
با هر پك سيگار چهار هزار نوع ماده سمي وارد ريه ميشود. اين مواد سمي به دو دسته ذرهاي و گازي تقسيم ميشود كه همه آنها سرطانزاست.
قطران، هيدروكربنهاي ارومتيك، فنول، كروزول، بينفتيل آمين، ان ـ نيتروز نورنيكوتين، بنزوپيرين، كاتكول و فلزات نادر مانند نيكل از جمله مواد ذرهاي است. از بين اين مواد ايندول و كربازول تومورهاي سرطاني را تشديد ميكند.
هيدروسيانيك،استالدئيد، آكرولين و فرمالدئيد موجود در سيگار باعث ابتلا به سرطانهايي مانند سرطان ريه و ناي ميشود.
در حال حاضر 1.25 ميليارد نفر از جمعيت جهان سيگاري هستند كه 80 درصد اين افراد در كشورهاي در حال توسعه زندگي ميكنند.
سالانه چهار ميليون مرگ به علت بيماريهاي ناشي از استعمال دخانيات در جهان روي ميدهد و پيشبيني ميشود كه طي 25 سال آينده به حدود 10 ميليون مرگ در سال افزايش يابد. از اين تعداد هفت ميليون مورد در كشورهاي در حال توسعه اتفاق خواهد افتاد.
متاسفانه ميزان استعمال دخانيات و بيماريهاي ناشي از آن در ميان زنان بويژه زنان جوان روندي رو به افزايش دارد، بهگونهاي كه نسبت زنان سيگاري در جهان به حدود 12 درصد فزوني يافته و ميزان فراواني سرطان ريه در زنان در بعضي از نقاط از شيوع سرطان سينه پيشي گرفته است.
طبق تحقيقات، غذاهاي حاوي سبزي و ميوه خام و تازه در پيشگيري از سرطان ريه موثر است، جالب اين كه تغيير عادتهاي غذايي در سيگاريها چه اقدام به ترك آن كنند و چه نكنند در كاهش ابتلاي آنها به سرطان ريه موثر بوده است.
زير بناي كنترل سرطان ريه، ارتقاي آگاهي مردم و كنترل استعمال دخانيات است. بر اساس آخرين پژوهشهاي انجام شده اغلب مردم آگاهي بسيار اندكي از علل سرطان دهان و نماي باليني آن دارند و اين باعث ميشود كه كنترل اين نوع سرطان و تشخيص آن در مراحل اوليه در ايران و اغلب كشورها توام با مشكلاتي باشد.