امام خميني«رحمهاللهعليه» ميفرمايند:
«وقتي که انسان مُرد، قواي نفس در مرتبة برزخيت جمع خواهند شد و به آن مرتبه رجوع خواهند كرد و قشر خود را كه بدن باشد، خواهند انداخت، يعني قوا به باطن نفس رجوع خواهند كرد. اين است معني «اِذَا مَاتَ بْنُ آدَمَ فَقَدْ قَامَتْ قِيَامَتُهُ»[1] كه ميفرمايد: چون فرزند آدم مُرد، قيامتش بر پا ميشود، اين «قيامت صغري» است. يك «قيامت كبري» هم هست و آن وقتي است كه تمام قواي عالم بر باطن وجود برگشت نمايند.»[2]
قرآن در معرفي قيامت ميفرمايد:
«يَوْمَ تُبَدَّلُ الاَرْضُ غَيرَ الاَرْضِ والسَّمواتِ، وَ بُرِزُو لِلّهِ الْواحِدُ الْقَهّار».[3]
قيامت روزي است که زمين غير از زمين ميشود و آسمانها غير از آسمان ميشود، و همه براي خداي واحد قهّار بروز ميکنند.
براي تحقق قيامت مقدماتي لازم است، آن مقدماتي که براي انسان و موجودات حالت بين دنيا و قيامت بهوجود ميآيد، عالم برزخ ميگويند که براي خود عالَمي است با تمام خصوصيات يک عالَم، و اين عالم مقدمهاي است براي رسيدن و روبهروشدن هر موجود با چهرة اصلي خود.
آسمان و زمين پس از تبديل، چهره اصلي خود را نشان داده و با چهره اصلي كه در برابر خداي قهار ظاهر ميشوند، بروز ميكنند. قبل از وقوع قيامت، آسمانها و زمين تغييراتي كردهاند تا وقتي تبديل و تحول به آخر رسيد و صورت قبليشان از ميان برخاست و حجاب كنار رفت و صورت اصلي ظاهر گشت، قيامت شروع شود و آسمانها و زمين هم در برابر خداي متعال قرار ميگيرند.
اساساً اصل حركت حاكم بر عالم ميفهماند كه كل هستي به معاد ميرسد، و هر موجودي در مسير خاص خود و طبق قوانين و سنن حساب شده به حركت افتاده و پيوسته در حركت ميباشد تا به وجود حقيقي كه رسيدن به مبدء متعال است، برسد. در مسير رسيدن به وجود حقيقي بايد از برزخ عبور کرد و هر اندازه انسانها بيشتر خود را متوجه چنين انتقالي بنمايند و به برزخ ايمان بياورند و مطابق آن ايمان عمل کنند، راحتتر در برزخ قرار ميگيرند و بهتر سير کرده و از مزاياي آن استفاده مينمايند.
[1] - بحارالانوار، ج58، ص7 و ج73، ص67.
[2] - معاد از ديدگاه امام خميني«رحمةاللهعليه»، نقل از تقريرات اسفار، ص261.
[3] - سوره ابراهيم، آيه 48.
