مسجد سونجیان چین
گروه مسجد: مقاله مسجد سونجیان چین نوشته دكتر حجت رسولی در 30 شهریورماه 1384 در شماره پنجاهم نشریه میراث جاویدان منتشر شده است.
خبرگزاری شبستان، نویسنده در مقاله مسجد سونجیان چین به معرفی كامل این مسجد میپردازد و جایگاه این مسجد را در كشور چین بررسی میكند. در این مقاله میخوانیم كه مسجد شهر سونجیان كه در قدیم به مسجد در نای بین ابرها شهرت داشت و امروزه مسجد دین مبین نامیده میشود.
یكی از مساجد باستانی در جنوب شرقی چین به شمار میآید. امروزه در چین مساجد بدون هیچ سبك معماری خاص ساخته میشود ولی مساجد قدیمی عموماً به سبك معماری پا گودای چینی ساخته شده است. در این میان تعداد اندكی مسجد به سبك معماری اسلامی بر جای مانده كه یادگار دوره اقتدار مسلمانان در چین است. این مساجد اگرچه در منطقه سین كیانگ یعنی منطقه مسلماننشین چین فراوان است ولی در مناطق دیگر، انگشت شمار و بسیار بااهمیت است.
مسجد شهر سونجیان در جنوب شرقی چین به ویژه در شانگهای تنها مسجد برجای مانده به سبك معماری اسلامی – ایرانی است كه در نوع خود منحصر به فرد است اگرچه مسجد در این مدت تغییراتی كرده، بارها بازسازی شده و توسعه یافته است ولی شبستان قدیمی آن با طاق گنبدی شكل و مقرنسهای اطراف گنبد، پنجرهها و درهای قوسی شكل كه از قرن 14 میلادی یعنی دوران یون یا زمان حاكمیت مغولان بر جای مانده است نهادی بسیار با اهمیت از معماری اسلامی – ایرانی در چین بشمار میآید.
این مسجد شاهدی است بر سابقه درخشان حضور مسلمانان در شانگهای و نیز ردپایی است از حضور ایرانیان دراین منطقه این مسجد در زمینی به وسعت پنج كیلومتر مربع بنا شده و شامل پنج بخش است. ساختمان شبستان اصلى، شبستاني فرعى، سالنها، ساختمان ماذنه و دیوارهای مقابل در ورودی و دیوار اژدها، در شبستان اصلی این مسجد بیش از شش قرن پیش به صورت مربع و با طاق گنبدی شكل و از آجر و گچ و با در و پنجرههای هلالی ساخته شده كه این سبك به ندرت در مساجد این منطقه یافت میشود و این مسجد را از سایر مساجد متمایز ساخته است.
اوج فعالیت مسلمانان را باید دوران حاكمیت مغولان در چین دانست. سونجیان در اواخر سلسله یون، پناهگاه مسلمانان بوده است و بسیاری از مسلمانانی كه از حاكمان بیمهری میدیدند، از شهرهای مختلف میگریختند و به سونجیان پناه میآوردند.
از در شمالي مسجد به سمت سالن اصلى، در گوشهای از راهرو، سنگ قبري است كه ميتوان گفت قديميترين سنگ نوشته موجود در اين مسجد است و از اهميت فراواني برخوردار است نصرالدين امپراطور شهر سونجيان بوده و چون مسلمان بوده پس از مرگ وى، او را در قبرستان مسلمانان دفن كردهاند بعدها در سال 1675 میلادی سنگ قبری بر مزار او گذاشته شده است.
اهمیت كتیبه سنگی روی مقبره نصرالدین از آن جهت است كه در آن تصریح شده كه نصرالدین مسلمانی ایرانی بوده و این یكی از مهمترین نشانههای حضور ایرانیان در قرن 14 میلادی در مناصب بالا در شهر سونجیان است. به هر حال مسجد سونجیان كه بیتردید به دست مغولان ساخته شده، یكی از آثار ارزشمند دوران رونق و اقتدار مسلمانان در این شهر است این مسجد نشانی است از میزان نفوذ و گسترش فرهنگ اسلامی كه معماری آن مرزهای چین را درنوردیده به دورترین نقاط آن راه یافته است.
منبع: چكیده مقالات مسجد، اداره كل پژوهشی و اطلاعرسانی كانونهای فرهنگی هنری مساجد كشور
