مسجد چوبی نیشابور
مسجد چوبی نیشابور، نخستین و تنها مسجد چوبی دنیا
مسجد چوبی نیشابور در ایران و جهان بی نظیر است. با توجه به زلزله خیز بودن منطقه نیشابور این مسجد میتواند تا ۸ ریشتر زمین لرزه را تحمل كند و بنای آن به گونهای است كه تا صدها سال دیگر نیز آسیب نخواهد دید.
خبرگزاری شبستان: مسجد چوبی نیشابور، اولین مسجد چوبی مقاوم در برابر زلزله در جهان است. این بنا 200 متر مربع وسعت دارد و سقف آن به صورت شیروانی است. دو مناره آن 13 متر از سطح زمین ارتفاع و وزن هر یك تقریباَ چهارتن است. شكل ظاهری آن به صورت كشتی وارونه بر زمین است. در ساخت این مسجد كه حدود 2 سال طول كشیده است، 40 تن چوب استفاده شده است.
مسجد چوبی این دهكده در ایران و جهان بی نظیر است.با توجه به زلزله خیز بودن منطقه نیشابور, این مسجد میتواند تا 8 ریشتر زمین لرزه را تحمل كند و بنای آن به گونهای است كه تا صدها سال دیگر نیز آسیب نخواهد دید. اسكلت این مسجد به شیوه Two by Four یا DoubleL ساخته شده است. منارهها به سقف به گونهای اتصال دارند كه در داخل مسجد ستونی وجود ندارد.
دیوارههای آن دوجداره بوده كه بین این دو لایه، اسكلت بنا وجود دارد. اسكلت منارهها و سقف و همچنین سقف و دیوارهها به روش عنكبوتیی اتصال دارند. این نام به دلیل شیوه ساخت آن كه مانند تنیدن تار عنكبوت است، به طوریكه اتصال منارهها طوری است كه وزن آنها به صورت مساوی، ابتدا روی سقف و سپس به دیوارهها و از آنجا به زمین منتقل میشود. قابل توجه است كه از طریق نردبان داخل منارهها میتوان به بالای مناره دسترسی پیدا كرد. جالبتر آنكه در محل اتصال مناره به سقف، دریچهای تعبیه شده كه مانند یك كانال تهویه عمل میكند بطوریكه در تابستان هوای گرم و آلوده را از فضای مسجد خارج میكند و هوای پاكیزه از طریق بادگیر مخصوصی كه در سقف بنا شده، داخل مسجد میگردد؛ و به این ترتیب یك تهویه طبیعی انجام میپذیرد. دیوارهها كمی حالت زاویهدار دارند كه انتقال وزن را از مناره به زمین ساده تر میسازد.
محلی كه در آن مسجد ساخته شده، بسیار موریانه خیز است، لذا راهكارهای ویژهای در ساخت این مسجد و دیگر بناهای این مجموعه برای جلوگیری از اثرات مخرب چوب خواران به كار گرفته شده است. به طوریكه به عنوان نمونه، خانه سازنده مجموعه با عمر بیش از20 سال، از آسیب چوب خواران به دور مانده است. برای ماندگاری دراز مدت دیوارههای خارجی در برابر نزولات آسمانی، چوبهای ویژه با فرآوری خاص استفاده شده است.
كابینت ها، دیوارهها و حتی سینیهای آبدارخانه این مسجد، چوبی است. مسجد دارای یك ایوان بیرونی كه كف آن از خشت است. بر روی دیوارههای داخلی و بیرونی مسجد به ترتیب تعداد 7 و 6 كتیبه زیبا از آیات قرانی به همراه قابهایش از چوب درختان گردو وتوت نصب است.
در ساختمان و تزیینات داخلی چوب های مختلفی از درختان مثمر و غیر مثمر مانند انواع كاج ها، اشن، سپیدار، گیلاس، گلابی، زبان گنجشك، گردو و توت استفاده شده است. نور پردازی ویژه مجموعه، تناسب ویژهای از رنگهای شاد، در شب ها جلوه خاصی دارد.
مسجد چوبی برای اولین بار در سال 1325 با دیوارهای كاهگلی و سقف چوبی، با وسعت فعلی و در همین مكان بنا شد و در سال 1378 پس از مخروبه شدن مسجد اولیه، مسجد فعلی با شكل و شمایل جدید و با شیوهای نوین در همان مكان احداث گشت.
نام «دهكده چوبین» برخاسته از ویژگی منحصر به فرد سازههای آن در استفاده كامل از چوب و بكارگیری روشی نوین در ساخت بناهای آن كه برخاسته از پیشینه تاریخی - فرهنگی و متناسب با امكانات و قابلیتهای اقلیمی وجغرافیایی منطقه است، میباشد. دیدنیهای این دهكده شامل مسجد چوبی، موزه و كتابخانه، رستوران، فروشگاه و نانوایی، آلاچیق، سوئیتها، فضای سبز و اكوسیستم زیبای آن به همراه كشاورزی و دامپروری است.
مسجد چوبی این دهكده نه تنها در ایران بلكه در جهان بی نظیر است. این مسجد میتواند تا 8 ریشتر زمین لرزه را تحمل كند و بنای آن به گونهای است كه تا صدها سال دیگر نیز آسیب نخواهد دید.
دیوارههای آن دوجداره بوده كه بین این دو لایه، اسكلت بنا وجود دارد. اسكلت منارهها و سقف و همچنین سقف و دیوارهها به روش عنكبوتیی اتصال دارند. این نام به دلیل شیوه ساخت آن كه مانند تنیدن تار عنكبوت است میباشد بطوریكه اتصال منارهها طوری است كه وزن آنها به صورت مساوی، ابتدا روی سقف و سپس به دیوارهها و از آنجا به زمین منتقل میشود. قابل توجه است كه از طریق نردبان داخل منارهها میتوان به بالای مناره دسترسی پیدا كرد.
جالب تر آنكه در محل اتصال مناره به سقف، دریچهای تعبیه شده كه مانند یك كانال تهویه هوا عمل میكند بطوری كه در تابستان هوای گرم و آلوده را از فضای مسجد خارج میكند و هوای پاكیزه از طریق بادگیر مخصوصی كه در سقف بنا شده، داخل مسجد میشود و به این ترتیب یك تهویه طبیعی انجام میپذیرد. دیوارهها كمی حالت زاویه دار دارند كه انتقال وزن را از مناره به زمین ساده تر میسازد.
قابل ذكر است كه محلی كه در آن مسجد ساخته شده، بسیار موریانه خیز است، لذا راهكارهای ویژهای در ساخت این مسجد و دیگر بناهای این مجموعه برای جلوگیری از اثرات مخرب چوب خواران به كار گرفته شده است. بطوریكه به عنوان نمونه، خانه سازنده مجموعه با عمر بیش از20 سال، از آسیب چوب خواران به دور مانده است. برای ماندگاری دراز مدت دیوارههای خارجی در برابر نزولات آسمانی، چوبهای ویژه با فرآوری خاص استفاده شده است.
كابینت ها، دیوارهها و حتی سینیهای آبدارخانه این مسجد، چوبی است. مسجد دارای یك ایوان بیرونی كه كف آن از خشت است میباشد. برروی دیوارههای داخلی و بیرونی مسجد به ترتیب تعداد 7 و 6 كتیبه زیبا از آیات قرانی به همراه قابهایش از چوب درختان گردو وتوت نصب است.
هدف سازنده این مجموعه، رونق بخشیدن به صنعت گردشگری و نیز احیای نام و یاد بزرگ مردی است كه روزگاری در این مكان به خدمت میزیسته است.