ارتباط بین تجارت و تكنولوژی دیر زمانی است كه وجود داشته و ادامه دارد. در واقع، یك پیشرفت تكنیكی باعث رونق تجارت شد و آن هم ساخت كشتی بود. در حدود ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد، فینیقیان تكنیك ساخت كشتی را بكار بردند تا از دریا بگذرند و به سرزمین های دور دست یابند. بااین پیشرفت، برای اولین بار مرزهای جغرافیایی برای تجارت باز شد و تجارت با سرزمین های دیگرآغاز شد. اكنون، شبكه جهانی اینترنت مانند همان كشتی است كه نه تنها فواصل جغرافیایی، بلكه اختلافات زمانی را نیز كمرنگ نموده و صحنه را برای نمایشی دیگر آماده كرده است.
برای گسترش و پذیرش تجارت الكترونیك لازم است كه پیش نیازهای این تكنولوژی از جمله زیرساختار مخابراتی،مسایل قانونی و ایمنی پیام رسانی مهیا شود.
مهم ترین هدف در تجارت - حال چه از روش های بسیار پیشرفته الكترونیكی استفاده كند و چه از روش های سنتی و قدیمی -همانا دستیابی به پول و سود بیشتر است. طبیعتا در این میان، نقش بانك ها و موسسات اقتصادی در نقل وانتقال پول بسیار حیاتی است. هنگامی كه در سال ۱۹۹۴ اینترنت قابلیت های تجاری خود را علاوه بر جنبه های علمی و تحقیقاتی به نمایش گذاشت،موسسات تجاری و بانك ها در كشورهای پیشرفته اولین نهادهایی بودند كه تلاش جدی خود را برای استفاده هر چه بیشتر از این جریان بكار انداختند. محصول تلاش آنها نیز همان بانكداری الكترونیك امروزی است. سپس به سرعت مشخص شد كه اینترنت بستر بسیار مناسبی برای انواع فعالیت های بانكداری و اقتصادی بشمار می رود.
بانكداری و تجارت الكترونیك هم اكنون در جهان به عنوان یك بحث بسیار تخصصی و در عین حال، بسیار پیچیده تبدیل شده است و تطبیق آن با سیاست های تجاری و اقتصادی كشورهای مختلف نیاز به تحقیق و برنامه ریزی دقیق دارد.
در بررسی تاریخچه تجارت الكترونیك درمی یابیم كه بورس های اوراق بهادار نیز موسسات دیگری بودند كه به سرعت فعالیت خود را با روند پیشرفت اینترنت هماهنگ كردند و موفق شدند كه در عرض مدت كوتاهی، با توجه به برتری های اینترنت در مقایسه با روش های قدیمی، به دلیل سرعت و دقت بالا، به موفقیت های بی نظیری دست یابند.
تجارت الكترونیك، علی رغم جوان بودن در جهان شناخته شده و در سال های اخیر رشد فزاینده و غیرقابل پیش بینی داشته است. این رشد تصاعدی حاصل استفاده از یك ابزار، یعنی اینترنت می باشد. البته تجارت الكترونیك فقط در شاخصه ها یا كشورهای خاصی جا افتاده و استفاده می شود. برای مثال، در سال ۱۹۹۷ صنعت جهانگردی و توریسم مسوول ۲۰ تا ۳۰ درصد از فروش های مجازی بوده و تا پایان سال ۲۰۰۲ انتظار می رود كه این رقم به بیش از ۳۰ میلیون دلار برسد.
● تعریف تجارت الكترونیك
تجارت الكترونیك انجام كلیه فعالیت های تجاری با استفاده از شبكه های ارتباطی كامپیوتری، به ویژه اینترنت است. تجارت الكترونیك، به نوعی، تجارت بدون كاغذ است. به وسیله تجارت الكترونیك تبادل اطلاعات خرید و فروش و اطلاعات لازم برای حمل و نقل كالاها، با زحمت كمتر و مبادلات بانكی با شتاب بیشتر انجام خواهد شد. شركت ها برای ارتباط با یكدیگر،محدودیت های فعلی را نخواهند داشت و ارتباط آنها با یكدیگر ساده تر و سریع تر صورت می پذیرد. ارتباط فروشندگان با مشتریان نیزمی تواند به صورت یك به یك با هر مشتری باشد. به عبارت دیگر، تجارت الكترونیك نامی عمومی برای گستره ای از نرم افزارها وسیستم ها است كه خدماتی مانند جستجوی اطلاعات، مدیریت تبادلات، بررسی وضعیت اعتبار، اعطای اعتبار، پرداخت به صورت ONLINE ، گزارش گیری و مدیریت حساب ها را در اینترنت به عهده می گیرند. این سیستم ها زیربنای اساسی فعالیت های مبتنی براینترنت را فراهم می آورند.
در تجارت الكترونیكی از نوع( B۲C فروشنده با مصرف كننده) بیشترین سهم از آن خرده فروشی است.
هدف از بكارگیری تجارت الكترونیك، ارایه روشی جدید در انجام امور بازرگانی می باشد. به واسطه این روش، تاجران قادرند كه محصولات و خدمات خود را به شكل تمام وقت و به تمام خریداران در سرتاسر جهان - مستقل از مرزهای جغرافیایی و ملیت ها -عرضه كنند.
بسیاری از مردم، تجارت الكترونیك را منحصر به خرید و فروش از طریق شبكه اینترنت می دانند، در حالیكه این امر فقط بخش كوچكی از تجارت الكترونیك را تشكیل می دهد و این مفهوم اكنون گستره وسیعی از جنبه های مختلف تجاری و اقتصادی را دربرگرفته است. به سادگی می توان هرگونه فعالیت تجاری و مالی بین موسسات و افراد مختلف را در حیطه تجارت الكترونیك گنجاند.
تجارت الكترونیك روش دیگری برای تبادلات الكترونیكی اطلاعات و انجام مبادلات تجاری است كه یك پل الكترونیكی رابین مراكز تجاری ایجاد كرده است. تجارت الكترونیك با حجم كمتری از اطلاعات كه لزوما در قالب یكسانی نبوده و بین مردم عادی رد و بدل می شود، سر و كار دارد. تجارت الكترونیك در ابتدای پیدایش خود، چیزی بیش از یك اطلاع رسانی ساده تجاری نبود و هركس می توانست محصولات خود را با استفاده از صفحات وب بر روی اینترنت تبلیغ نماید. آمار منتشره از ۵۰۰ شركت نشان می دهدكه حدود ۳۴ درصد از آنها در سال ۱۹۹۵ و حدود ۸۰ درصد در سال ۱۹۹۶ از روش فوق برای تبلیغ محصولات خود استفاده كرده اند.تا پایان سال ۲۰۰۱ بیش از ۲۲۰ بیلیون دلار معاملات مالی توسط صدها سایت تجاری بر روی اینترنت انجام پذیرفت. در ادامه، روش های مختلف تجارت الكترونیك شرح داده خواهند شد.
تجارت B۲B) BUSINESS TO BUSINESS ) فروشنده با فروشنده: B۲B اولین روش خرید و فروش معاملات الكترونیكی است وهنوز هم طبق آخرین آمار، بیشترین عایدی را كسب می كند. در B۲B تجار نه تنها مجبورند مشتریان خود را بشناسند، بلكه بایدواسطه ها را نیز شناسایی كنند. در این مدل، همه شركا و خدمات مرتبط با تجارت بین المللی از قبیل:
▪ تامین كنندگان،
▪ خریداران،
▪ فرستندگان دریایی كالا،
▪ لجستیك ( پشتیبانی)،
▪ خدمات ( سرویس ها) بازرسی،
▪ اخبار بازاریابی
▪ و كاربری های نرم افزاركه موجب سهولت در امور تولید و خرید و فروش می شوند، در یك محل گردهم می آیند.