سردرگمی انقلاب مصر

طی ماه های اول انقلاب مصر گمان می کردیم که منشأ اصلی خطر، تفاله های رژیم سابق و نیروهای منطقه ای و بین المللی هستند که در این رهگذر قدرت خود را از دست رفته می بینند. وضعیت استثنایی مصر اقتضا می کند که انقلاب این کشور راهی بسیار سخت تر و ناهموارتر از دیگر کشورها را طی کند.
 
تحقق دموکراسی در مصر، نارضایتی طرف های بین المللی و منطقه ای و عربی بسیاری را در پی خواهد داشت. حوادث ماه های گذشته و همچنین امتناع کشورهای عربی از حمایت اقتصادی مصر، این تفکر را به اثبات رساند. البته در این میان، تحولات رژیم صهیونیستی نه تنها بیانگر ناخشنودی صهیونیست ها بود، بلکه نشانه ای بر وحشت آنان از بروز یک متغیر استراتژیک حساب نشده بود.
 
افزایش هزینه های امنیتی رژیم صهیونیستی و درخواست های مکرر برای این امر در همین راستا قرار داشت. درست است که کشورهای غربی از جمله آمریکا برای تعامل با واقعیت اعلام آمادگی کرده اند، ولی در حقیقت چنین مسئله ای را به عدم تعارض با منافع خود و رژیم صهیونیستی منوط ساخته اند. آنان در این مسیر، هزینه های گزافی را خرج کرده اند و در این میان بر اساس تحقیقاتی که نتایج آن اجازه انتشار پیدا نکرد، برخی سازمان های جامعه مدنی، محل صرف این مبالغ بودند.
 
خطر پس مانده های رژیم سابق که منافع خود را - البته تا حدودی- از دست رفته می بینند، قابل پیش بینی بود، اما نکته شگفت انگیز، اقدامات نخبگان و رسانه های گروهی داخلی بود! بلافاصله پس از همه پرسی در مورد اصلاحات قانون اساسی در ماه مارس، اولین شکاف ها در صفوف ملت پدیدار شد. متأسفانه این اختلافات اگرچه ظاهری سیاسی داشت، ولی به یک نزاع هویتی مبدل شد.
 
جرقه این امر با انتخاب یکی از اعضای اخوان المسلمین به عضویت کمیته مذکور زده شد. مسئله مورد انتقاد، صلاحیت حقوقی وی نبود، بلکه هویت اسلامی وی مورد بحث واقع شد. اگر چه این کمیته شامل شش حقوقدان از جمله یک فرد قبطی بود، ولی منتقدان حضور همه آنها را نادیده گرفتند و صرف حضور یک هویت اسلامی را جرمی نابخشودنی تلقی کردند.
 
از آن زمان تا کنون، افکار عمومی مصر با خروج از یک معرکه فرعی، وارد یک نزاع فرعی دیگر شد. علاوه بر این، هیچ تلاش حقیقی برای حصول توافق میان نخبگان انجام نشد. در بحبوحه تعارض میان گروه های مختلف، ناگهان سلفی ها وارد میدان شده و با آرا و اولویت های خود، محاسبات را به هم ریختند. پس از انتخابات با پیروزی جریان های اسلامگرا، جبهه رویارویی گسترده تر شد و رسانه های گروهی جنگ روانی وسیعی علیه این نتایج به راه انداختند. ماحصل خطرناک این شرایط، تنها تفرقه و به هدر رفتن ظرفیت ها و تعمیق اختلافات نبود، بلکه دور شدن از اهداف اصلی انقلاب را در پی داشت. حتی اهداف مقطعی و کوتاه مدت هم مشخص نشد.
 
هدف از حمله به وزارت کشور، تصرف وزارت دفاع، ممانعت از ورود نخست وزیر به دفترش و ... شفاف نبود. گرچه می دانیم معترضان خشمگین در تخریب ها و حماقت های صورت گرفته نقشی نداشتند، ولی نمی توانیم سه مسئله را نادیده بگیریم:
 
1-      تمام این امور به پای انقلاب و انقلابی ها نوشته می شود.
2-      این افراد خشمگین توافق روشنی در مورد اهداف ندارند و تنها ابراز خشم را هدف تلقی می کنند.
  3 - افراد هیجان زده و آشوب طلب پر سر و صدا در میان آنها کم نیستند.
 
به هرحال با توجه به اشتباهات صورت گرفته، هم توسط معترضان و هم شورای نظامی، این سوال مطرح می شود که آیا ابزارها و سیاست های اتخاذی، باعث نزدیک شدن به اهداف مورد نظر شده اند و یا دسترسی به آنها را سخت تر کرده اند؟ در این راستا باید دو نکته را مد نظر قرار داد:
1-      برگزاری انتخابات آن هم در این شرایط، گام مهمی برای انتقال قدرت به غیر نظامیان بود و باید در جهت انجام صحیح و تکمیل این امر تلاش بیشتری صورت گیرد.
 
2-     متأسفانه در سطوح تظاهرکنندگان، نخبگان و رسانه های گروهی، انفعال و خشم به رویکردی غالب مبدل شده است. نخبگان در حال تصفیه حساب های شخصی هستند و رسانه ها هم بر این آتش دامن می زنند. ماحصل این شرایط اصلاً به نفع انقلاب نیست. ما برای مقابله با چالش ها، به شدت نیازمند ایجاد توازن و یاری گرفتن از اصولگرایان هستیم. باید کسانی که نگران سرنوشت انقلاب هستند، تلاش خود را در راستای انجام درست انتخابات به کار گیرند.


مترجم: سحر دولتیان
منبع : هفته نامه صبح صادق به نقل از عرب 48