| سوال تستی |
پاسخ |
| 1 |
الف:پیامبر اکرم(ص) |
| 2 |
الف:سوره آل عمران ، آیه144 |
| 3 |
د:ابوجهل |
| 4 |
ب:به فاصله چهار انگشت |
| 5 |
ج:سال50 ه.ق ،جعده همسرایشان |
| 6 |
ب:به میزان عقل ،درک وشعورشان |
| 7 |
د:حضرت یوسف (ع) |
| 8 |
الف:صرفأ جنبه ی تشریفاتی داشته باشد و امام مسولیتی را بر عهده نگیرند. |
| 9 |
ب: عقل و جهل |
پاسخ سوالات تشریحی
سوال 1 تشریحی :
پايان اسارت
اول- آزادي بدون قيد و شرط
دوم- دريافت فديه (1)
رفتار پيامبر اسلام با اسراي جنگي را بايد در راستاي اهداف عاليه اسلام در هدايت جامعه بشري تحليل کرد. از اين رو، وظيفه دولت اسلامي، راهنمايي و هدايت اسيران است. به همين دليل، خداوند متعال به پيامبر خود چنين امر مي کند: «يا ايها النبي قل لمن في ايدکم من الاسري ان يعلم الله في قلوبکم خيراً يوتکم خيراً ممّا اخذ منکم و يغفرلکم و الله غفور رحيم* و اين يريدوا خيانتک فقد خانوا الله من قبل فامکن منهم و الله عليم حکيم» (انفال (8): 70-71)؛ اي پيامبر به کساني که در دست شما اسيرند، بگو: اگر خدا در دلهاي شما خيري سراغ داشته باشد، بهتر از آنچه از شما گرفته شده به شما عطا مي کند و بر شما ببخشايد و خدا آمرزنده و مهربان است و اگر بخواهند به تو خيانت کنند، پيش از اين هم به خدا خيانت کرده اند و [خدا تو را ] بر آنها مسلط ساخت و خداوند داناي حکيم است.
بنابراين، هرکس از آنان ايمان مي آورد، خونش حرمت پيدا مي کرد و هدف از تشريع جهاد و گرفتن اسير نيز همين امر است. با توجه به آنچه گفته شد در صورتي که اسير، ايمان نمي آورد، پايان اسارت او به يکي از طرق زير انجام مي گرفت:
اول- آزادي بدون قيد و شرط
در اين روش که فقها به «منّ» (منت نهادن) از آن ياد مي کنند، پيامبر با توجه به مصالح اسلام و مسلمين، اسرا را بدون هيچ شرط و يا دريافت مالي، آزاد مي فرمودند.
در جنگ بدر، برخي از اسرا را به همين شکل رها کردند (الزحيلي، 1412 ق: 422).
بسياري از سران قريش، پس از فتح مکه، توسط پيامبر آزاد شدند. آنها کساني بودند که بيشترين آزار را بر ايشان روا داشتند و در سيزده سال حضور در مکه، هر دسيسه اي که توانستند کردند و در نهايت نيز برنامه ترور رسول خدا را ترتيب دادند. اما پيامبر آنها را آزاد کرد و به آنها فرمود: «برويد که شما از آزادشدگان هستيد» (ابن اثير، بي تا: 298).
هنگامي که ماه مبارک رمضان حلول مي کرد، پيامبر دستور آزادي همه اسرا را صادر مي کردند (عاملي، 1403 ق، ج 6: 329). افرادي را نيز به دليل دارا بودن برخي صفات عالي و کمالات ،آزاد مي فرمودند (همان). ايشان هفتاد نفر از اسيران جنگ بدر را به شرط آنکه هرکدام به ده نفر از مسلمين خواندن و نوشتن بياموزند، آزاد نمودند (ابن اسحاق، 1361: 259).
دوم- دريافت فديه (1)
يکي از رايج ترين روش ها در آزادي اسيران، دريافت فديه بود. در جنگ بدر، پيامبر اسلام بسياري از اسراي قريش را در مقابل دريافت فديه آزاد کردند (ابن اثير، بي تا: 148). (2)
سوال 2 تشریحی:
امام در نگاه پیامبر صلی الله علیه و آله
هادی امت
مصلح بزرگ
گواه رسالت نبوی صلی الله علیه و آله
امام حسن مجتبی علیه السلام کودک بود که پیامبر بزرگوار اسلام از او به عظمت و بزرگی یاد می کرد. به یقین این برخوردهای محبت آمیز که هیچگاه در زمان خاص و یا در محدوده خاصی ابراز نمی شد، نشان دهنده این بود که آن حضرت می خواست نقاب از چهره امام حسن علیه السلام کنار زده و شخصیت والای او را بیش از پیش، به مسلمانان معرفی کند.
هادی امت
حذیفه گوید: روزی صحابه رسول خدا صلی الله علیه و آله در نزدیکی کوه حرا- یا غیر آن - گرد پیامبر جمع شده بودند که حسن در خردسالی با وقار خاصی به جمع آنان پیوست. پیامبر صلی الله علیه و آله با نگاه طولانی که بر او داشت، همه را مخاطب قرار داد و فرمود: "آگاه باشید که همانا او - حسن- بعد از من راهنما و هدایتگر شما خواهد بود.
او تحفه ای است از خداوند جهان برای من؛ از من خبر خواهد داد و مردم را با آثار باقی مانده از من آشنا خواهد کرد. سنت مرا زنده خواهد کرد و افعال و کردارش نشانگر کارهای من است. خداوند عنایت و رحمتش را بر او فرو فرستد. رحمت و رضوان خداوند بر کسی باد که حق او را بشناسد و به خاطر من به او احترام نموده و نیکی کند."(1)
مصلح بزرگ
مورخان نوشته اند که: روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله ضمن اظهار محبت به امام حسن مجتبی علیه السلام فرمود: همانا حسن ریحانه من است. و این فرزندم سید و بزرگ است و به زودی خداوند به دست او بین دو گروه مسلمان، صلح بر قرار خواهد کرد." (2)
ناگفته نماند که این سخن، یک پیشگویی از رسول خدا صلی الله علیه و آله بود که در آینده بین دو گروه از مسلمانان جنگ و خونریزی خواهد شد و امام حسن علیه السلام بین آن دو صلح و دوستی برقرار خواهد کرد.
طبق نقل تاریخ، امام حسن مجتبی علیه السلام با مشاهده خیانت یاران و فراهم نبودن زمینه جنگ با معاویه، خیر و صلاح امت را در این دیدند که از درگیر شدن با معاویه خود داری کرده و با صلح پیشنهادی معاویه، موافقت کنند؛ و در اثر این صلح، هم مسلمانان را از شر هجوم خارجیان نجات دادند و هم از جنگ و خونریزی جلوگیری کردند. (3)
گواه رسالت نبوی صلی الله علیه و آله
و در ادامه ماجرایی که حذیفه به نقل آن پرداخته بود، آمده است که ناگاه مرد عربی، چماق به دست وارد شد و فریاد برآورد:"کدام یک از شما محمد هستید؟" یاران رسول خدا، با ناراحتی جلو رفته و گفتند:" چه می خواهی ؟" رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: "آرام بگیرید." مرد عرب خطاب به پیامبر صلی الله علیه و آله گفت:"تو را دشمن داشتم، و اکنون دشمنی من نسبت به تو بیشتر شد. تو ادعای رسالت و پیامبری کرده ای، دلیل و برهانت چیست؟" حضرت فرمود: "چنانچه مایل باشی، عضوی از اعضای من به تو خبر دهد که برهان و دلیلم روشن تر خواهد بود.
مرد عرب گفت: "مگر عضو انسان هم سخن می گوید؟!" پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: "آری. حسن جان! برخیز." مرد عرب که گمان می کرد، پیامبرصلی الله علیه و آله او را مسخره می کند، گفت: "خود از عهده پاسخگویی بر نمی آیی، خردسالی را از جای بلند می کنی تا با من صحبت کند؟! "رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: "به زودی او را آگاه به خواسته های خویش خواهی یافت
" طبق پیش بینی رسول خدا صلی الله علیه و آله امام حسن مجتبی علیه السلام از جای برخاست و از وضعیت آن مرد عرب و چگونگی گرفتاری وی در بین راه سخن گفت؛ به گونه ای که باعث تعجب و حیرت او شده و گفت: "ای پسر! تو این مطالب را از کجا می دانی ؟! تو اسرار دل مرا بر ملا ساختی گویی همراه من بوده ای! مگر تو غیب می دانی؟" آنگاه مسلمان شد.(4)
راستی که امام حسن علیه السلام با این بیانات، برهان و دلیل نبوت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بوده است؛ چرا که این عضو کوچک پیامبر آنقدر از خود دانش نشان داد که دشمن را وادار به تسلیم و اسلام نمود.
یکی از بهترین شواهد و دلایل شخصیت والای امام حسن مجتبی علیه السلام این است که وی از همان آغاز جوانی، بلکه کودکی، آنچه را که از زبان پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله گرفته بود، سخاوتمندانه در اختیار دیگران قرار می داد.
سوال3 تشریحی :
امام رضا (ع)
3- کسی که در روز غدیر مومنی را دیدار کند ، خداوند هفتاد نور بر قبر او وارد میکند و قبرش را توسعه میدهد و هر روز هفتاد هزار فرشته قبر او را زیارت میکنند و او را به بهشت بشارت میدهند.
اقبال الاعمال
امام رضا (ع)
5- عید غدیر روز تبریک و تهنیت است.هریک به دیگری تبریک بگوید ، هر وقت مومنی برادرش را ملاقات کرد ، چنین بگوید : ((حمد و ستایش خدایی را که به ما توفیق چنگ زدن به ولایت امیرمومنان مولا علی (ع) را عطا کرد)) آری عید غدیر روز لبخند زدن به چهره مردم با ایمان است.
اقبال الاعمال
