" بِه" در افسانههاي يوناني و رومي گياهي مقدس است والهه ونوس همواره با ميوه" بِه" در دست راستش ديده ميشود. طبق افسانهاي اين ميوه هديهاي بود از سوي الهه پاريس به ونوس و از اين رو آن را نماد عشق، شادي و باروري ميدانند. بِه ، درخت كوچكي است به ارتفاع حداكثر پنج متر كه بومي جنوب شرقي اروپا و آسياي صغير ميباشد. درخت بِه ميتواند تا 50 سال عمر كند و از 5-4 سالگي ميوه توليد كند. اين گياه در اقليم هاي سرد، ميوه خوش تركيب و خوش رنگي( زرد طلايي) به بار ميآورد. اما پوست اين ميوه ناصاف و پشمالوست وگوشت آن نيز سفت است . از اين رو آن را نميتوان خام خورد. اما در اقليم هاي گرمتر، ميوه داراي پوست صاف، تقريبا بدون كرك و گوشت نسبتا نرمتري است و از اين رو به شكل خام و نپخته قابل مصرف است. در ايران نيز 10 رقم مختلف آن شناخته شده كه مهمترين آنها عبارتند از : مظاهري ، حاجي رفيعي، گورتون شمس و بِه نيشابور.
شرايط رشد و نگهداري:
گياه "بِه" به خوبي در خاكهاي عميق، غني، به خوبي زهكشي شده، آهكي و با 7-6 = PH رشد ميكند. گل دهي اين گياه عمدتا در اواخر فصل بهار صورت ميگيرد، از اين رو چندان در معرض سرمازدگي بهاره قرار نميگيرد. رطوبت بيش از اندازه خاك و رطوبت نسبي زياد براي گياه مضر است و احتمالا آلوده شدن آن را به آفتهاي گياهي افزايش ميدهد.
فوايد درماني و پزشكي:
1- بِه براي قلب مفيد بوده و مدر است.
2- دستگاه هاضمه را تقويت ميكند.
3- خونريزي را بند ميآورد.
4- بِه ترش سهل الهضم است و براي تنگي نفس، درد ناشي از هموروئيد وهضم غذا مفيد است.
5- لعاب دانه بِه براي تسكين سوختگيها و زخمها مفيد است، ضد تب بوده و اسهال را درمان ميكند. براي افرادي كه سرفه ميكنند نيز مفيد است.
6- براي مداواي ترك پوست دست، بدن ولب، لعاب دانه بِه بسيار مفيد است و آن را به صورت ضماد روي موضع مورد نظر ميمالند.
7- روغن بِه براي سرگيجه ، مداواي زخمهاي دهان ، خونريزي ريوي، اسهال مزمن، كبد و زخمهاي روده مفيد است.
8- برگ درخت بِه به صورت جوشانده، ورم چشم را مداوا ميكند.
البته بهتر است بِه را به صورت خام مصرف نكنيد چون رگهاي بدن را مسدود ميسازد و براي افراد گرم مزاج خوب نيست.
