مهمان‌نوازي از نوعي ديگر

اما خوب است بدانيم كه در فرهنگ‌هاي مختلف، مهمان جايگاهي خاص دارد؛ البته اين فرهنگ‌ها هرقدر ريشه‌دارتر و كهن‌تر باشند، اين نقش جدي‌تر و پررنگ‌تر است.

البته در برخي كشورها، مهمان و مهماني كمتر ديده مي‌شود و مناسبات به شكل ديگري تعريف شده است. اما در بسياري كشورها هنوز هم مهمان جايگاهي ويژه دارد.

دوست داريد بدانيد جايگاه مهمان و مهمان‌نوازي در ديگر كشورها چگونه است؟ در اين نوشتار به اين جايگاه در برخي كشورها مي‌پردازيم.

از آنجا كه بسياري از خانه‌ها در ژاپن كوچك است و فضاي كافي ندارند، دعوت و پذيرايي از مهمان‌ها در رستوران‌ها و ساير مكان‌ها انجام مي‌شود. با اين حال حضور مهمان در خانه نيز مساله‌اي غير عادي نيست و در هرحال ميزبان تمام سعي خود را مي‌كند تا مهمان‌نواز خوبي باشد. صاحبخانه در ژاپن خانه را محقر و مهمان را بزرگوار مي‌خواند.

به طور كلي در ژاپن هم همانند بسياري از فرهنگ‌هاي ديگر اولويت با مهمان است. صاحبخانه بهترين نوشيدني و غذا را براي او تهيه مي‌كند و او را در بهترين مكان مي‌نشاند.

اگر مهمان شب در منزل صاحبخانه بماند، براي حمام كردن و دوش گرفتن نفر اول خواهد بود و ميزبان ممكن است رختخواب خود را به او بدهد.

در ژاپن صاحبخانه با مهرباني و صميميت با مهمان‌هايش برخورد مي‌كند. ژاپني‌ها براي احترام به مهمان به جاي دست دادن سر خود را به نشانه ادب و احترام فرود مي‌آورند و اينگونه احترام خود را نشان مي‌دهند.

يكي از مواردي كه اكثر جهانگردان را هنگام سفر به هندوستان به خود جذب مي‌كند، مهمان‌نوازي مردم اين كشور است. لبخندي هميشگي روي چهره، هميشه حاضر براي كمك كردن و با مهر و محبت خاص خود مهمانان را پذيرايي كردن از صفات اغلب هندي‌ها است.

به همين دلايل به ظاهر ساده، افرادي كه به هندوستان سفر مي‌كنند دوست دارند كه باز هم سفر خود را تكرار كنند. اگر در هتل اقامت داشته باشيد، كاركنان هتل تمام سعي خود را مي‌كنند تا مهمان احساس كند كه در خانه خود است.

اما آنها كه تجربه بيشتري دارند مي‌گويند: بسيار بهتر است كه به خانه يكي از افراد بومي آنجا برويد. اين‌گونه معناي دقيق مهمان‌نوازي را متوجه خواهيد شد.

بيشتر هندي‌ها هنوز هم در خانه‌هايي مشترك زندگي مي‌كنند، بنابراين اغلب شما عموها، دايي‌ها و ساير افراد خانواده را با هم مي‌بينيد.

هندي‌ها هيچ‌وقت اجازه نمي‌دهند مهمان از خانه آنها غذا نخورده يا ناراحت بيرون برود. آنها با غذاهاي لذيذ خود از شما پذيرايي خواهند كرد. زنان هندي آشپزهاي نمونه‌اي هستند كه حتماً مهمان‌ها از غذاهاي لذيذشان لذت خواهند برد.

شايد حتي از چگونگي نحوه برخورد غريبه‌ها در خيابان‌ها و جاده‌ها تعجب كنيد. اگر از آنها آدرس مكاني را بپرسيد نه تنها مسير را به شما مي‌گويند كه اغلب تا رسيدن به مقصد همراهي‌تان مي‌كنند، به خصوص زماني كه مقصد نزديك باشد.

در هند مهمان را همانند موجودي مقدس مي‌دانند و چنان از او نگهداري مي‌كنند كه گويا فردي از اعضاي خانواده‌شان است.

علي‌رغم مشكلات اقتصادي و فقر، مردم هند بسيار مهربان هستند و احساس خوشبختي مي‌كنند. زماني كه شما در هندوستان به دهكده يا شهري وارد مي‌شويد از رفتار مردم تعجب مي‌كنيد. يكي از افرادي كه مهمان خانواده‌اي هندي شده بود اينگونه تعريف كرده است:

وقتي وارد خانه آنها شديم با دسته‌گل به ما خوشامد گفتند. دو نوه خانواده ترانه خوشامدگويي براي ما خواندند كه مضمونش اين چنين بود: «شما به خانه ما آمديد، ما چقدر خوشبختيم، دوباره هم بياييد.» ما از اين‌كه ديديم 18 نفر از اعضاي آن خانواده با هم در يك ساختمان چند طبقه زندگي مي‌كردند تعجب كرديم. ولي مهر و محبت آنان چنان بود كه باز هم دوست داريم به ديدن‌شان
برويم.

يكي از نمونه‌هاي مهمان‌نوازي در شرق دور، چيني‌ها هستند. آنها دوست دارند تمام تلاش‌شان را براي پذيرايي از مهمان به كار گيرند.

در حومه شهرها، زماني كه مردي ازدواج مي‌كند، والدين او كل دهكده را براي چند روز مهمان مي‌كنند.

«اين نوع مهمان‌نوازي بيشتر در فرهنگ روستايي و سنتي چين ريشه دارد.»

مردم چين ترجيح مي‌دهند كه مهمان خود را به مكان‌هاي عمومي ببرند تا در منزل خود از او پذيرايي كنند؛ به خصوص در مورد افراد خارجي. پس اگر به خانه آنها دعوت شديد، افتخار بزرگي نصيب شما شده است و به ياد داشته باشيد كه قبل از ورود به خانه، كفش‌هاي خود را درآوريد و هديه‌اي كوچك براي ميزبان ببريد. همچنين غذا را خوب و با اشتها بخوريد تا نشان دهيد كه از آن لذت مي‌بريد.

در غرب، مهمان سعي مي‌كند كه به صاحبخانه و ميزبان احترام بگذارد اما در چين مهمان با مهرباني و احترام همراهي شده و هر كاري كه دوست دارد مي‌تواند انجام دهد. به عنوان مثال اين كار در غرب بي‌ادبي حساب مي‌شود اگر بدون كسب اجازه در خانه ميزبان سيگار بكشيد و معمولاً اگر صاحبخانه سيگاري نباشد، به مهمان اجازه داده نمي‌شود كه سيگار بكشد. اما در چين، اگر درخواست كسي را مبني بر سيگار كشيدن در خانه رد كنيد نشانه بي‌احترامي خواهد بود.

وقتي از آمريكاي لاتين و مهمان‌نوازي آنها صحبت مي‌شود، جايي براي ترديد باقي نمي‌ماند. در اين كشورها مهمان تقريباً مانند يك پادشاه پذيرايي مي‌شود و تمام اعضاي خانواده ميزبان او هستند. ميزبان از اين‌كه از او و خانه‌اش ملاقات كرده‌اند احساس افتخار مي‌كند. همچنين آنها دوست دارند كه براي راحتي بيشتر مهمان تمام قسمت‌هاي خانه را به او نشان دهند تا مهمان راحت باشد و احساس كند در خانه خودش است.

مهمان‌نوازي يكي از پايه‌هاي اصلي زندگي مردم تركيه است. مردم تركيه يكي از بخشنده‌ترين و سخاوتمند‌ترين مردم جهان هستند. در هر گوشه‌اي از اين كشور مهمان‌نوازي به شيوه سنتي را خواهيد ديد.

آنها با لبخندي بر چهره در را براي مهمان خود باز مي‌كنند و با صداقت و صميميت بهترين مكان را به او اختصاص داده و بهترين غذا را براي او آماده مي‌كنند.

روحيه مهمان نوازي مردم تركيه را به اين صورت بيان مي‌كنند: شما هر مذهبي كه داشته باشيد؛ از هر كشوري كه باشيد؛ به هر زباني كه صحبت كنيد؛ مهمان عزيز آنها هستيد. بنابراين شايستگي بهترين‌ها را داريد.

مردم اروپاي شرقي به سنت‌هاي خود در مورد مهمان‌نوازي افتخار مي‌كنند و به اين سنت‌ها اهميت مي‌دهند به طوري كه خارجي‌ها اغلب از سخاوت و حسن نيت آنها شگفت‌زده مي‌شوند. وقتي كه به كشورهاي شرق اروپا سفر مي‌كنيد، تعجب نكنيد اگر به خانه‌اي دعوت شديد و حتي هديه‌اي هم به شما دادند. در حالي كه شايد انگيزه اوليه آنها كنجكاوي در مورد خارجي‌ها به نظر برسد؛ اما آنها واقعاً مي‌دانند كه چگونه بايد زماني خوش براي مهمان فراهم كنند.

وقتي ميزبان شما يكي از اهالي اروپاي شرقي باشد، مطمئن باشيد اگر از شيئي مانند يك گلدان، يك قاب عكس يا... تعريف كنيد آنها آن را به شما خواهند داد و در حقيقت اين گونه مهمان‌نوازي و محبت خود را نشان مي‌دهند.

مقايسه آنچه خوانديد با آنچه كه در كشور عزيزمان و در شهرهاي مختلف ايران مي‌بينيم با خود شما. شما كه مي‌دانيم مهمان‌نوازيد و مهمان‌دوست.

نيلوفر اسعدي بيگي