Gangrene
توضیح کلی
قانقاریا به معنی بافت مرده است. قانقاریا وقتی ایجاد میشود که زخم عفونت پیدا کند یا بافت در اثر وارد آمدن آسیب دچار تخریب شود. قانقاریا میتواند در هر نقطهای از بدن رخ دهد، اما شایعترین جاها عبارتند از انگشتان پا، پا، و ساق پا، انگشتان دست، دست، و ساعد دست. خطرناکترین جا احشای شکمی است. قانقاریا اصولاً دو نوع دارد: نوع خشک که در آن عفونت باکتریایی وجود ندارد، و نوع مرطوب که در آن زخم در اثر باکتریها دچار عفونت میشود. واژه قانقاریای گازدار در مورد نوع خاصی از قانقاریای مرطوب به کار میرود.
علایم شایع
سیاه شدن پوست همراه با مردن عضلات و استخوان زیر آن
ترق و تروق کردن پوست. در این حالت انگار که روی حبابهای هوا در زیر پوست فشار آورده میشود.
تورم
درد یا بیحس شدن ناحیه
ترشحات بدبو از زخمهای موجود در بافتهای مرده
تب خفیف تا 3/38 درجه سانتیگراد
علل
قانقاریا وقتی رخ میدهد که جریان خود به یک قسمت از بدن متوقف شود یا به شدت کاهش یابد. جریان خود میتواند در موارد زیر متوقف و در نتیجه قانقاریا ایجاد شود:
عفونت با باکتری کلستریدیوم پرفرنژانس
آسیب بافتی در اثر حوادث، جراحی، یا زخمهای سوراخکننده عمقی
لهشدگی که باعث قطع جریان خون شود.
تشکیل لخته خون در یک سرخرگ
تصلب شرایین (سفت و انعطافناپذیر شدن سرخرگها)
سرمازدگی طولانیمدت
عوامل افزایش دهنده خطر
دیابت شیرین
سیگار کشیدن، که باعث اختلال در خونرسانی میشود.
سوء مصرف الکل، که در کار رگهای خونی اختلال ایجاد میکند.
جریان خون کم در یک بافت خاص
سن بالا
پیشگیری
اگر مبتلا به دیابت هستید، دستورات درمانی را به دقت رعایت کنید. پای خود را مرتباً از لحاظ علایم ناشی از بافت بیمار کنترل کنید. ناخنهای خود را همیشه کوتاه نگاه دارید. کفشهای راحت و اندازه پایتان بپوشید.
در صورت بروز علایم عفونت (گرمی، تورم، قرمزی، درد یا حساس بودن به لمس) در یک آسیب پوستی، به پزشک مراجعه کنید.
سعی کنید آسیبی به بدنتان وارد نشود.
عواقب مورد انتظار
در مراحل اولیه، معمولاً با درمان آنتیبیوتیکی و جراحی برای برداشتن بافتهای مرده معالجه میشود. بدون درمان، قانقاریا میتواند منجر به عفونت مرگبار شود.
عوارض احتمالی
مسمومیت خون
شوک
انعقاد داخل عروقی منتشر که اختلالی در انعقاد خون به شمار میرود.
قطع عضو برای نجات جان بیمار
درمان
اصول کلی
برای درمان بستری شدن در بیمارستان ضروری است.
تلاش برای بهبود جریان خون به ناحیه درگیر
جراحی برای برداشتن بافت مرده، که گاهی شامل قطع عضو نیز میشود.
داروها
معمولاً آنتیبیوتیک داخل رگی در مراحل اولیه برای مبارزه با عفونت
داروهای ضد درد
داروهای ضد انعقاد برای جلوگیری از تشکیل لخته خون
فعالیت
تا زمانی که پیشرفت قانقاریا متوقف و بهبود آن آغاز نشده باشد باید در رختخواب استراحت کرد. سپس میتوان تدریجاً فعالیتها را از سر گرفت.
فیزیوتراپی در صورتی که قطع عضو ضرورت یافته باشد.
رژیم غذایی
به هنگام ترمیم بافت آسیبدیده، رژیم پرپروتئین و پرکالری داشته باشید.
مکمل ویتامینی و معدنی، از جمله روی، دریافت کنید.
مایعات به مقدار کافی بنوشید (8-6 لیوان در روز).
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر شما یا یکی از اعضای خانوادهتان دچار علایم قانقاریا شدهاید.
اگر علیرغم دارو و درمان، درد مداوم شود.
اگر به هنگام دوره نقاهت، تب به وجود آید.
