بچه ها را تنها نگذاريم
باز نگه داشتن پل ارتباطي ميان كودكان و والدين فوق العاده مهم است. ما از كودكانمان مي خواهيم تا افكار و احساساتشان را با ما در ميان بگذارند، تا بتوانيم آن ها را درك كنيم و در بحران هاي زندگي به ياري آنها برخيزيم. انتظار داريم به جاي آنكه واكنش منفي نشان دهند احساسات خود را به طور مناسبي بيان كنند، به حرف ما گوش كنند و كاري را كه از آنها مي خواهيم انجام بدهند.
بچه ها به طور غريزي نمي دانند كه افكار و احساساتشان را چگونه بايد بيان كنند. همچنين به طور خودكار آماده گوش دادن به دستورات و پيروي از آنها نيستند و براي انجام اين مسئوليت ها بايد آموزش ببينند. والدين در اغلب موارد مجبورند روش هاي ارتباطي خود را بهبود ببخشند. در اين باره به نكات زير توجه كنيد:
¤ با ملايمت حرف بزنيد و يك نتيجه حقيقي را دنبال كنيد. به خاطر داشته باشيد همه چيز در صحبت كردن نيست و همه مشكلات رفتاري را نمي توان با گفت وگو حل كرد. كودكان بايد محدوديت هاي رفتارشان را بدانند و معمولا فقط توضيح دادن به آنها كافي نيست.
¤ رويه خود را با سن و ميزان بلوغ كودك متناسب كنيد.
اشتباه بزرگي كه والدين مرتكب مي شوند اين است كه در مورد مشكل زياد صحبت مي كنند و روش هاي ارتباطي خود را زودتر از موعد (نسبت به سن كودك) به كار مي بندند و از كلماتي استفاده مي كنند كه كودك معني آنها را نمي فهمد.
كودكان و نوجوانان به روشهاي تدبيري بهتر پاسخ مي دهند تا جملات سنگين و بي انتها.
سعي كنيد با بالغ شدن فرزند خود بر عمق ارتباطات بيفزاييد و از واكنش هاي منفي بكاهيد.
والديني كه هميشه سعي كرده اند در تربيت فرزند خردسالشان از توضيح و دليل استفاده كنند اغلب به اين نتيجه مي رسند كه با بزرگ تر شدن كودك نه تنها مشكل حل نمي شود بلكه بدتر هم مي شود زيرا وقتي كودك به مرحله اي از رشد عقلي مي رسد كه بتواند همچون يك فرد بالغ عمل كند والدين مي كوشند تا واكنش هاي قوي به او آموزش دهند اما اين كودك بالغ كه فقط به توضيح و دليل عادت كرده است در برابر محدوديتهاي جديد حتي بيشتر از يك نوجوان عادي طغيان مي كند.
در نتيجه بهتر است در مورد كودكان كم سن و سال بيشتر از مديريت و در مورد كودكان بزرگتر از ارتباط استفاده شود.
چگونه به حرفهاي كودك گوش دهيم؟
1- به زبان رفتار گوش دهيد: كودكان پس از چيره شدن به زبان گفتار مي كوشند از طريق رفتار با آنها ارتباط برقرار كنند.
كودكان بزرگتر و نوجوانان به طور شفاهي ارتباط برقرار نمي كنند و در بيشتر موارد كه تحت فشار قرار مي گيرند، يا با آنها مخالفت مي شود احساسات خود را بروز مي دهند.
وقتي كودك رفتار جديدي را نشان مي دهد ممكن است مربوط به يك مرحله خاص سني نباشد و قصد گفتن چيزي را به شما داشته باشد.
براي چند لحظه خود را جاي كودك بگذاريد و سعي كنيد هدف او را از بروز چنين اعمالي كشف كنيد و سپس در مورد آن اهداف با او صحبت كنيد.
2- براحساسات برچسب بزنيد: روند آموزش تشخيص و بيان احساسات به يك كودك به تمرين و تكرارهاي زيادي نياز دارد. تشخيص دادن احساسات مهارتي است كه به ظرافت نياز دارد پس صبور باشيد.
3- تمام توجه تان را به او جلب كنيد: به بقيه افراد خانواده بگوييد كه مزاحم نشوند. به يك جاي خلوت و ساكت برويد و طوري رفتار كنيد كه انگار تا ابد مي خواهيد گوش كنيد. همان قدري كه براي دوستان خود كه براي مشورت نزد شما آمده اند وقت مي گذاريد براي كودكان خود نيز وقت بگذاريد.
4- سرصحبت را باز كنيد:
گاهي شروع صحبت براي كودكان مشكل است.
سر صحبت را با جملاتي مانند (خب چي شده؟، بگو از چي ناراحتي؟) باز كنيد. هرچه اين جملات اختصاصي تر باشد موثرترند. اگر كودك نمي خواهد در مورد موضوعي صحبت كند به او القا كنيد كه آزاد است و مي تواند در فرصت ديگري اين كار را انجام دهد.
5- به كودك اجازه صحبت كردن بدهيد: افراد بالغ معمولا تمايل دارند راه حل هايي پيشنهاد دهند و حتي براي كودكان نطق كنند، در برابر اين وسوسه ها مقاومت كنيد.
6- فقط گوش كنيد! سعي كنيد حرف هاي كودك را به خودش برگردانيد تا شما را با بخش بيشتري از احساساتش شريك كند. از شيوه گوش كردن فعال يعني تكرار يا تفسير آنچه كودك به شما گفته است را به كار گيريد. با پاسخ هاي كودك پيش برويد و بيشتر يك دوست دانا باشيد تا يك پليس كنجكاو. توجه داشته باشيد شما در حال مشاهده دنيا از ديد كودك هستيد نه لزوما واقعيتي كه اتفاق افتاده است. از هر روشي زياد استفاده نكنيد اگر همه جملات كودك را تكرار كنيد يا مطلب زيادي از او بپرسيد ممكن است خسته و آزرده خاطر شود.
7-بگذاريد كه كودك حس كند كه شما از درد دل كردن او خوشحاليد: وقتي در مورد مشكلات زندگي اش با شما صحبت مي كند بگذاريد حس كند كه شما احساس خوبي نسبت به اين كار داريد.
چگونه با كودك خود صحبت كنيم؟
1- مجبورش كنيد به چشم هايتان نگاه كند: حواس كودكان به آساني پرت مي شود اطمينان حاصل كنيد كه هنگام صحبت كردن به شما نگاه مي كنند شايد اين مهمترين عامل در پيروي كودك از دستورات يا گوش دادن به شما باشد. اگر كودكتان با نگاه كردن به چشمان شما مي ترسد يا احساس راحتي نمي كند به او بياموزيد تا به دهان يا تمام صورت شما نگاه كند.
گاهي براي جلب توجه كودك لازم است تماس جسمي با او داشته باشيد. به آرامي دستتان را روي شانه اش بگذاريد... فقط گاهي از اين روش استفاده كنيد و بكوشيد به استفاده از آن عادت نكنيد.
براي كودكان بزرگ تر هر چيزي بيش از يك اشاره كوچك با دست بر شانه اش ممكن است به جاي جلب توجه به يك رويارويي بدون ثمر بينجامد.
وقتي كودك هنگام صحبت كردن به شما نگاه مي كند براي اين كار او را تشويق كنيد و بگذاريد بداند كه از او راضي هستيد بعدها در صورتي كه علاوه بر نگاه كردن به شما، از دستورات نيز پيروي كرد، او را تحسين كنيد.
2- آرام ولي محكوم صحبت كنيد: اگر معمولا هنگامي كه كاري از كودكتان مي خواهيد صدايتان را بلند مي كنيد كودك مي آموزد تا هنگامي كه صدايتان را به حداكثر نرسانده ايد به شما بي توجهي كند.
3- از جملات پرسشي اجتناب كنيد: اگر در مورد چيزي كه مي خواهيد كودكتان انجام دهد سؤالي در ذهن نداريد از جملات قاطع استفاده كنيد تا دقيقا بداند چه كار بايد بكند و به علاوه آن را چه موقع، كجا و چگونه انجام دهد.
4- با جملات ساده صحبت كنيد: از كلماتي كه كودك آن ها را نمي فهمد استفاده نكنيد. ساده و روشن حرف بزنيد. پرچانگي نكنيد. دستورات و توضيحات طولاني ممكن است باعث فراموش شدن بخش هاي اصلي صحبتتان شود. نوجوانان براي به ياد آوردن سر نخ هاي اطلاعات شفاهي توانايي محدودي دارند. گفتگوهاي كوتاه و ساده همراه با يك عكس العمل طبيعي بهتر از يك سخنراني طولاني، درك و به خاطر سپرده مي شود.
5- احساستان را به كودك بگوييد: بدون آنكه مستقيم از كودك انتقاد كنيد به او بگوييد در مورد اعمال و رفتارش چه احساسي داريد. اگر از جملاتي استفاده كنيد كه به جاي كودك به خودتان اشاره كند مي توانيد از انتقاد، سرزنش يا حمله كردن به كودك بپرهيزيد، همچنين احساستان را به طور مؤثر بيان كنيد
