مناسك حج امسال در حال و هوايي متفاوت از ساليان گذشته برگزار شد. موج جديد بيداري اسلامي كه نه تنها خاورميانه بلكه عرصه ي بين الملل را تحت تأثير قرار داده، مهم ترين دليل اين تفاوت بود. اگرچه رهبر انقلاب از ساليان گذشته در پيام هاي حج خود به مسئله بيداري اسلامي اشاره داشتند اما پيام امسال ايشان رنگ و بوي ديگري براي انقلابيون منطقه داشت. شيخ شفيق جرادي، مدير پژوهشكده ي مطالعات ديني و فلسفي «المعارف الحكميه» لبنان، در يادداشت زير به ارائه ي نظرات خود درباره ي پيام حج ولي امر مسلمين پرداخته است.
امسال امام خامنه اي به مسئله ي حج از منظر «ارزش هاي معنوي و توحيدي» نگاه كردند؛ منظري كه عامل ارتقاي اعمال و مناسك حج است. ايشان در آغاز پيام خود به نمايش رابطه ي اعمال و افعال ظاهري حج با درون و قلب پرداختند و خطاب به حجاج فرمودند: «دل را در زمزم صفا و ذكر و خشوع شست وشو دهيد.» آب زمزم باعث احياي روح پاكي در نفس آماده ي پذيرش و خشوع قلب است. خشوع در برابر خداوند همانا حالتي است كه به واسطه ي معرفت حاصل مي شود.
ايشان سپس فرمودند: «چشم باطن را به آيات روشن حضرت حق بگشاييد. به اخلاص و تسليم كه نشانه ي عبوديت حقيقي است، روي آوريد.» اين چشم ها مادامي كه نگاه خاضعانه نداشته باشند، هرگز نشانه ها و آيات شگفتي آور پروردگار جهانيان را نخواهند ديد. چشمان باطن اگر از شهود حقيقت محروم باشند، از سرچشمه ي شناخت و خشيت الهي جرعه اي نخواهند گرفت.
امام خامنه اي در اين عرفان ناب، توجه به اخلاص و تسليم بودن در برابر پروردگار را مورد تأكيد قرار دادند و از آن به «نشانه هاي عبوديت حقيقي» تعبير كردند. يعني «اخلاص» هم مانند «تسليم» اگر از معرفت و شهود و عرفان بي بهره باشد، به «عبوديت حقيقي» نخواهد انجاميد. در اين وضعيت، اخلاص و تسليم بدون معرفت، چيزي جز فهم وارونه از حقيقت عبوديت نيست. امام خامنه اي اما به اين بيان بسنده نكردند و فراتر از آن، تزكيه ي روح و قلب و عقل را به سرچشمه ي اصلي و تاريخي آن، يعني ابراهيم خليل الله و ابوالانبياء مربوط كردند.
هنگام لبيك اسماعيل
پيشاني تاريخ در جست وجوي محبت و در پي رسالت، توجه ها را به سمت واقعه ي بزرگ ابراهيمي جلب مي كند. آن هنگام كه ابراهيم خليل، فرزندش اسماعيل را در ميانه ي عشق و اشك هاي ملائكه، به مذبح اطاعت مي برد تا ذبح عظيم خود را فراتر از احساسات انساني و زميني به سوي آسمان بالا بفرستد. و ابراهيم، تجلي پروردگار را در گشايشي كه از سوي خداوند در هنگام لبيك اسماعيل به اين ذبح بر او نازل شد، مشاهده كرد تا الگويي از قرباني شدن و از خودگذشتگي را در برابر چشمان تمامي انسان ها ترسيم كند؛ الگويي كه گذر زمان و مشكلات دنيايي آن را از بين نمي برد. با همين الگو است كه امتي ابراهيمي براي خداي سبحان پايه گذاري مي گردد.
امام خامنه اي نيز از اين سيره ي عظيم ابراهيمي، طرحي را براي آن چه به «بيداري اسلامي» تعبير مي شود، ترسيم كردند؛ طرحي كه از روح و قلب ملت ها و انقلاب هاي آنان برخاسته است. وجهه ي همت ايشان همانا در جواناني متبلور شده است كه ترس از هر هيبتي را در قربان گاه از خود گذشتگي و خيزش ذبح نمودند و با عزمي راسخ، بي ديني و استبداد و سلطه اي را كه مي خواست عزت و كرامت انسان را نابود و ملت ها را از دين جدا كند، شكست دادند.
اين كار بزرگ، ما را به نتيجه اي مي رساند كه امام خامنه اي از آن سخن گفتند: «دولت هاي مستكبر و در رأس آنان آمريكا كه در طول ده ها سال با ترفندهاي سياسي و امنيتي، دولت هاي منطقه را سر به فرمان خود ساخته و به پندار خود، جاده ي بي مانعي براي سيطره ي روزافزون اقتصادي و فرهنگي و سياسي بر اين بخش حساس جهان پديد آورده بودند، اكنون نخستين آماج بيزاري و نفرت ملت هاي اين منطقه اند.»
و اين دستاورد اگرچه بزرگ است، اما تنها نتيجه ي اين حركت نيست. نتيجه ي بزرگ ديگري كه عليه جبهه ي استكبار حاصل آمد، اين بود كه«طبيعت مزوّر و منافق قدرت هاي غربي، براي مردم اين كشورها آشكار شد.»
بيدارباش!
امام خامنه اي در اين وضعيت براي حفظ ايمان پرانگيزه ي انقلابي و براي ابراهيمي نگهداشتن اين بيداري، دو بيدارباش اصلي را به ملت ها گوش زد كردند؛ نخست «هشياري در برابر حيله هاي مستكبران بين المللي و قدرت هايي كه از اين قيام ها و انقلاب ها لطمه ديده اند.» هنگامي كه «مهم ترين خطر، دخالت و تأثيرگذاري جبهه ي كفر و استكبار در ساخت نظام جديد سياسي در اين كشورها است. آنان همه ي كوشش خود را به كار خواهند برد تا نظام هاي جديد، هويت اسلامي و مردمي نيابد.» و دوم «تداوم ايستادگي و پرهيز شديد از سست شدن عزم راسخ.»
و اما توصيه ي هميشگي كه مي تواند نهضت ها را به اوج پيروزي خودشان برساند، همانا وحدت كلمه و اتحاد مردم است؛ همان گونه كه خداوند از مسلمانان خواسته تا اعمال حج خود را به شيوه ي حضرت ابراهيم عليه السلام يكپارچه و يك شكل انجام دهند.
منبع: پايگاه اطلاع رساني حضرت آيت الله العظمي خامنه اي
