دربررسی انقلاب ها،دست کم سه عامل را می توان از عوامل اصلی ایجاد،اسقرار و استمرار انقلاب برشمرد.این سه عامل یکی رهبر،دیگری مکتب و ایدئولوژی انقلاب و سوم مردم است.
هریک از سه عامل ذکرشده به نوبه خود در وقوع انقلاب ها سهم دارند. درانقلاب اسلامی ایران پیوند این سه عامل سبب دگرگونی نظام شاهنشاهی و جایگزینی نظام اسلامی گردید.
دراین مطلب به بررسی نقش مردم در چگونگی وقوع انقلاب اسلامی ایران پرداخته می شود.
وقوع یک انقلاب مستلزم حرکت جمعی توده ها واعلام اعتراض برعلیه وضع موجوداست.غالب حرکت های انفرادی در طول تاریخ برای تغییر وضع موجود به سرانجامی نرسیده است.مطالعه در تاریخ نشان می دهد حتی انبیای عظام الهی نیزبدون حضور مردم در صحنه و نقش آفرینی آنها به مقصود خود که همانا اصلاح وضع موجود بوده نرسیده اند.چه اینکه خداوند در قرآن می فرماید « مارسولان را بابینات و میزان فرستادیم تا مردم خود قسط را برپانمایند».(1).
وجود رهبران انقلابی وپیشاهنگان اصلاح و تغییر ونیز وجود یک چارچوب و مکتب فکری برای انقلاب ضروری است.اما ضلع سوم و مکمل این مثلث مردم و اراده آنها است.مادامی که در یک جامعه اراده جمعی برای حرکت به سمت افق های جدیدنباشد،نمی توان به بهبود شرایط درآن جامعه دل خوش کرد.
در واقع نقش مردم نه تنها در وقوع انقلاب،بلکه در استقرار و ادامه و تثبیت پایه های نظام مبتنی برآرمان های آن انقلاب نیز بسیار حائز اهمیت است.
درنقلاب اسلامی ایران پیوند سه عامل رهبری ،ایدئولوژی و مردم،منجر به براندازی نظام طاغوت و ایجاد یک نظام مردم سالاری برمبنای دین مبین اسلام و شروع یک حرکت جدید برای ابراز وجود در مجامع بین المللی و رسیدن به اهداف و شعارهای انقلاب شد.
مردم ایران با استفاده از بینش برگرفته از ایدئولوژی اسلام و با تکیه به آموزه های دینی و با لبیک به حضرت امام خمینی (ره) که پیامبرگونه ،بعثت خویش را آغاز کرد وهمه ساختارهای به تنیده نظام استکبار را ازهم گسست،قیام به قسط کردند واولین مرحله از دکترین اسلام،یعنی انقلاب اسلامی را رقم زدند.
درادامه راه نیز ،همزمان بااجرای مرحله دوم از دکترین اسلام یعنی نظام سازی،مردم پابه پای رهبر نهضت ،به دفاع از دستاورد عظیم خویش پرداختند.هر زمان که نیاز به حضور را احساس کردند،با اعتصام به حبل الهی و با شعار توحید کلمه، ثبات واستقرارنظام را قوت بخشیدند.
واما در مرحله سوم ،مردم دولت اسلامی را برپاکردند واینک با توکل و عزمی مثال زدنی به سمت دوقدم آخر یعنی تشکیل کشور اسلامی و سپس جهان اسلام پیش می روند وانشاءالله پرچم توحید و خداپرستی را در سرتاسر جهان به احتزاز در خواهند آورد.
