تخم مرغ يكي ازمواد غذايي با هضم آسان و دسترسي فراوان در برنامه غذايي افراد است. اين ماده غذايي منبع خوبي از پروتئين با قيمت پايين و كيفيت بالا، ويتامين ها و املاح ضروري است. به طور متوسط يك تخم مرغ حدود 7 كيلو كالري انرژي و حدود 7 گرم پروتئين دارد كه از نظر پروتئيني مي تواند جايگزين 30گرم گوشت و يا دو سوم ليوان شير شود.
بيش از نيمي از پروتئين تخم مرغ (55درصد) در سفيده آن قرار دارد و مي تواند براي همه گروه هاي سني مورد مصرف قرارگيرد.
بنابر اعلام انستيتو تحقيقات تغذيه اي و صنايع غذايي كشور، تخم مرغ منبع خوبي از ويتامين هاي گروه B (مانند B12، B6 و اسيد فوليك) و ويتامين هاي A، KEDاست كه موجب حفظ سلامت دستگاه عصبي، كمك به خونسازي، حفظ سلامت و استحكام دندان ها و استخوان ها مي شود.
تخم مرغ حاوي املاح لازم براي تامين سلامتي فرد است؛ بويژه آنكه منبع كلسيم، فسفر، روي، پتاسيم، منيزيم و سلنيوم است و براي رشد و سلامت ايمني، استخوان ها و دندان ها، سلامت پوست، سيستم اعصاب و عضلات لازم است.
حدود نيمي از پروتئين و تقريباً تمامي چربي هاي تخم مرغ در قسمت زرده آن قرار دارد و بيشتر اين مقدار چربي (دو سوم) نيز از نوع غيراشباع است كه براي فعاليت هاي طبيعي مغز و اعصاب ضروري است. همچنين هر عدد تخم مرغ حاوي 240 ميلي گرم كلسترول است. مقدار مصرف تخم مرغ براي افراد ديابتي يك عدد درهفته، براي افرادي كه كلسترول بالا وبيماري قلبي و عروقي دارند 2 تا 3عدد درهفته (با نظر متخصص تغذيه) و براي افراد سالم چنانچه دريافت گوشت مصرفي را محدود كنند، روزي 1عدد است.
نحوه تشخيص تخم مرغ سالم
با قرار دادن تخم مرغ خام دريك ظرف حاوي محلول آب و نمك، تخم مرغ تازه و سالم در ته ظرف به صورت عمودي مي ايستد، اما تخم مرغ سالم ولي كمي كهنه در قسمت هاي مياني آب معلق مي ماند و تخم مرغ هاي فاسد درسطح آب به صورت افقي قرار مي گيرند، همچنين رنگ پوسته تخم مرغ و وجود يا عدم نطفه هيچ گونه تاثيري درارزش غذايي آن ندارد و ارزش غذايي تخم مرغ هاي محلي و صنعتي يكسان است.
هنگام شكستن تخم مرغ، اگر سفيده آن در ظرف پخش شود، تخم مرغ كهنه و اگر سفيده حالت ژلاتينه محكم داشته باشد تخم مرغ تازه است.
توصيه هاي مربوط به خريد و نگهداري تخم مرغ:
-حتي الامكان تخم مرغ هاي سالم را خريداري كنيد و از خريد تخم مرغ هاي شكسته و يا ترك خورده خودداري كنيد.
-در صورت وجود تاريخ مصرف، هنگام خريد به آن توجه كنيد.
- تخم مرغ را در يخچال نگهداري كنيد.
-تخم مرغ را براي نگهداري دريخچال نشوييد و فقط آلود گي هاي سطحي آن را پاك كنيد و قبل از مصرف پوسته بيروني آن را بشوييد.
از مصرف تخم مرغ خام به دليل احتمال وجود آلودگي ميكروبي سالمونلا و اختلال در جذب ويتامين ها خودداري كنيد.
- از دادن سفيده تخم مرغ به كودكان زيريك سال خودداري كنيد.
- هنگام مصرف تخم مرغ، آنها را يكي يكي در ظرف جداگانه شكسته و در صورت داشتن لكه و بوي نامطبوع از مصرف آن خودداري كنيد.
- تخم مرغ را درست قبل از طبخ، از يخچال خارج كنيد.
- براي آب پز كردن تخم مرغ، مقدار كمي نمك و يا سركه به آن اضافه كنيد كه حتي اگر پوست تخم مرغ هم شكسته شد، سفيده آن بيرون نريزد.
- از نگهداري مايع تخم مرغ اضافي كه براي طبخ غذا به كار برده شده خودداري كنيد.
- در سنين رشد زرده و سفيده تخم مرغ را با هم مصرف كنيد.
- براي حفظ ارزش غذايي تخم مرغ هنگام تهيه نيمرو، درماهيتابه را ببنديد.
