چند روز پيش رسانه ها خبر دادند كه يكي از تهيه كنندگان سينماي كشورمان از بازيگري آمريكايي دعوت كرده تا در فيلم جديدش نقش آفريني كند. اين موضوع سبب شادماني برخي رسانه ها و سينماگران شده است.
به گزارش مشرق، چنين دعوتي از چنين هنرپيشه اي كه در نوع خود و از نظر قابليت هاي هنري هنرپيشه متوسطي در هاليوود محسوب مي شود و سابقه او بيش از هر چيز به حضورش در فيلم هايي با جنبه اروتيك و اكشن بازمي گردد، نشانه فهم غلط سينماي ايران از سينماي غرب خصوصا سينماي آمريكا است. اين فهم و درك و البته دست پاچگي مسبوق به سابقه نيز هست. كافي است سري به گزارش هاي سفر هيئتي بزنيم كه به اصطلاح سينماي آمريكا را نمايندگي مي كردند و چندي پيش به دعوت خانه سينما به ايران آمدند. در ميان اعضاي اين گروه خانمي حضور داشت كه سابقه جالبي در سينماي آمريكا دارد و شهرتش جايي براي تبليغ ندارد. آيا اين انتخاب و چينش، مفاهيمي در خود دارد و براساس برنامه اي خاص رخ مي دهد؟ هرچه بود و در پشت پرده هرچه كه گذشته بود، ماجرا همان شد كه رخ داد، يعني دست و پاهايي كه براي استقبال از اين هيئت شكسته شد و در نهايت سخنراني هايي كه اين هيئت در اين سفر داشتند و نتايج عظيمي كه عايد سينماي ايران پس از اين سفر شد. منتهاي اين مباحث از آنجا كه اصحاب فرهنگ و هنر و رسانه هاي ايراني در بعد حافظه تاريخي همواره دچار ضعف و ركود بوده اند چنين تجاربي كه ته مايه هاي تلخي نيز در خود دارند مانند تقليدهاي عجيب و غريب عصر مشروطه به سرعت از صفحه افكار جمعي پاك مي شود تا نوبت به معركه گرداني جديدتري برسد.
زنده باد مخالف من؛ البته اگر زنده بماند! اين دقيقا تئوري اي است كه «جامعه باز» ليبراليستي براساس آن عمل مي كند. جامعه باز ليبراليستي در تمام مناطق جهان فرياد آزادي بيان و نظر را بلند كرده است در حالي كه خود خشن ترين برخوردها را با كساني انجام داده كه مباني اعتقادي ليبراليسم را مورد سؤال قرار داده اند از حذف شخصيت تا حذف فيزيكي و از همه وسيع تر سانسور! بگذاريد اين بحث را كمي باز كنيم؛ از سال 1980 ميلادي كه به صورت رسمي روابط سياسي ايران و آمريكا به حالت تعليق درآمد به اين سو، اگرچه هنوز اتباع آمريكايي و ايران به خاك دو كشور سفر مي كنند ولي اين سفرها در سمت آمريكايي آن با محدوديت خاصي روبه رو است. در حالي كه بيشترين سفر آمريكايي ها به ايران شامل مسافرت هاي روزنامه نگاران و خبرنگاران و مستندسازان آمريكايي است؛ اما از همان سال كه ذكر كرديم به اين سو، به صورت رسمي هيچ خبرنگار ايراني حق فعاليت در ايالات متحده آمريكا را مگر در محدوده سازمان ملل در منتهتن نيويورك پيدا نكرده است و اين يعني سانسور رسمي چشمان ايراني از آمريكا در حالي كه هرگز اقدام متقابلي صورت نگرفته است. حالا اگر همين حكم درباره استفاده سياسي از رسانه حاكم باشد كه هست ماجرا بسيار متفاوت مي شود. آمريكايي ها معمولا روزنامه نگاران و خبرنگاران مخالف خود رابه اين بهانه طرد مي كنند و مانع فعاليت شان مي شوند كه مامور سياسي يا امنيتي دولت هاي دشمنشان هستند و دولتهايشان استفاده سياسي از آنها داشته و دارند اما دولتمردان آمريكايي خود استفاده هاي وسيعي از هنرمندان، خبرنگاران و رسانه هاي خود در مسير به دست آوردن اطلاعات از كشورهاي هدف و از آن سو انتقال پيام هاي رژيم حاكم بر آمريكا دارند.
آنجلينا جولي يكي از نمونه هاي مشهور اين داستان است. اگر از كنار اخباري مانند عضويت بازيگراني مانند جولي در سازمان سيا- سازمان اطلاعات مركزي آمريكا- بگذريم، به واقعيات تاييدشده اي مي رسيم كه جايي براي شك و شبهه ندارد. جولي عضو يكي از اتاق فكرهاي سياست خارجي آمريكا است و در نشست هاي دوره اي اين اتاق فكر از وي به عنوان يك فعال دعوت به سخنراني مي شود. اين ساده انگاري است اگر فكر كنيم كه سفرهاي اين هنرپيشه عامه پسند به نقاط بحراني جهان تنها براي همدردي و قوت قلب است و اين ساده انگاري سخنراني جولي در «شوراي روابط خارجي آمريكا» به راحتي به اثبات مي رساند.
فقره ديگر از بحث به سفرهاي نمادين آنجلينا جولي به نقاط مختلف جهان مربوط مي شود. جولي معمولا به نقاط مختلف جهان كه اكثر بحران زده هستند سفر مي كند و اين سفرها به معناي سفر فرشته نجات آمريكا به جهنم و نجات انسان ها بوده است. چنين نقشي حتي در برخي از فيلم هاي جولي ريشه دارد. او حتي در يكي از جديدترين فيلم هايش «سالت» در نقش يك مامور سازمان سيا ايران و شهرهاي مقدس مسلمانان را از يك حمله تروريستي نجات مي دهد. حالا آيا اين سؤال از مديران فرهنگي منطقي نيست كه چرا سينماي ايران بايد آن هم با صرف هزينه هاي گزاف سفير ديپلماسي عمومي آمريكا و مروج سكس و خشونت را در روي پرده هاي سينماي ايران لانسه كند و مهر تاييد بر شخصيت او بزند؟
