چربي ها و روغن ها تامين كننده بخشي از انرژي مورد نياز بدن هستند و تعدادي از اسيدهاي چرب ضروري و ويتامينهاي محلول در چربي را تامين مي كنند.
چربي ها و روغن ها، در ايجاد طعم و مزه مطبوع خوراكي ها نقش مهمي دارند. با اين وجود، مصرف زياد آنها براي سلامت انسان خطراتي از قبيل بيماريهاي قلبي- عروقي، چاقي و سرطان را به دنبال دارد.
روند مصرف چربي در ايران افزايش تدريجي داشته و مصرف سرانه آن طي 30 سال گذشته به طور متوسط دوبرابر شده است. طبق آمار موجود 40 درصد مرگ و مير در ايران را بيماري هاي قلبي-عروقي تشكيل مي دهند. پيروي از يك الگوي صحيح تغذيه اي مي تواند در كاهش موثر اين ارقام مفيد فايده واقع شود.
به دنبال تغيير الگوي مصرف انواع چربي ها در دنيا و جايگزيني روغن هاي جامد با مايع لازم است كه به نوع و ميزان چربي مصرفي خود توجه كرده تا زندگي سالم تري داشته باشيد. عمل به نكات زير مي تواند تا حد زيادي به شما كمك كند:
انتخاب و خريد روغن
انتخاب و خريد روغن توسط مصرف كننده تابع عواملي چون عادات غذايي، در دسترس بودن، قيمت و دانش تغذيه اي است.
در هنگام خريد روغن به موارد زير توجه داشته باشيد:
- محل نگهداري روغن در فروشگاه ها بايستي دور از نورو حرارت باشد.
- قوطي روغن سالم و بي عيب را خريداري كنيد.
- روغن بايد حاوي مشخصات، نام كارخانه سازنده، شماره پروانه ساخت وزارت بهداشت، مهر استاندارد، تاريخ توليد و انقضا باشد.
- از خريد روغن هايي كه داراي بو، طعم و يا رنگ غيرطبيعي هستند خودداري كنيد.
- در خريد مواد غذايي بويژه فرآورده هايي چون كيك و بيسكوئيت كه حاوي چربي هستند به تاريخ مصرف آنها توجه كنيد.
نگهداري چربي و روغن در منزل
حفظ ارزش تغذيه اي روغن نيازمند توجه به نكات زير در امر نگهداري اين ماده غذايي است:
- ظرف روغن را در جاي خشك، خنك و دور از نور و گرما نگهداري كنيد.
- روغن را هميشه در ظرف دربسته نگه داريد.
- در صورت بزرگ بودن ظرف اصلي روغن، از ظروف كوچك تر براي نگهداري موقت روغن استفاده كنيد.
- براي نگهداري و انتقال روغن از ظروف تميز و خشك استفاده كنيد.
- از نگهداري روغن در كنار مواد غذايي معطر و بودار خودداري نماييد.
- مواد غذايي چرب مانند سس سالاد را حتما در ظروف دربسته و در يخچال نگهداري كنيد.
- پس از خريد، روغن تازه را به روغن مانده اضافه نكنيد.
استفاده از روغن در پخت غذا
در هنگام پخت مواد غذايي با روغن، موارد زير را به خاطر داشته باشيد:
- از مصرف روغن با بو، طعم يا رنگ غيرطبيعي خودداري كنيد.
- در پخت مواد غذايي حتي الامكان روغن كمتري مصرف كنيد.
- از قاشق خشك و تميز براي برداشتن روغن استفاده و پس از برداشت روغن، درب ظرف روغن را محكم كنيد.
- در صورت پخت غذا با روغن، پخت در كوتاه ترين زمان و با حرارت كم انجام شود.
- روغن مصرفي فقط يكبار حرارت داده شود و از استفاده مجدد روغن هاي حرارت ديده پرهيز كنيد.
- روغن حرارت ديده را به ظرف اوليه منتقل نكنيد.
- روغنهاي نباتي مايع براي مصارف سالاد و پخت مناسب تر هستند.
- از روغن مايع به منظور سرخ كردن موادغذايي استفاده نكنيد.
- در صورت اجبار به سرخ كردن مواد غذايي از روغن هاي مخصوص سرخ كردني استفاده كنيد. پس از سرخ كردن، روغن اضافي را از ماده غذايي سرخ شده خارج كرده و دور بريزيد.
- روغنهاي حرارت ديده داراي تركيبات زيانباري براي سلامتي انسان بوده و باعث تغيير طعم، كاهش كيفيت و فساد مواد غذايي مي شوند.
