(سالك) پس اگر با همين حديث (جنود عقل و جهل)... خود را امتحان نمود، و خود را از جنود عقل تشخيص داد، به اين طور كه ديد، جنود عقل در مملكت روح او غلبه دارد، شكر خداي تعالي كند و بكوشد تا مملكت باطن را از جنود جهل پاك كند، و حكم عقل و جنود آن را در باطن محكم و نافذ كند، و هرگز به واسطه كمال يا جمال باطني كه دارد، به خود مغرور نشود، كه غرور از بزرگ ترين دام هاي ابليس است كه سالك را از طريق حق باز دارد، بلكه به قهقرا برگرداند، و بداند كه انسان نادر اين دنيا و دارالغرور است، به هر مرتبه از كمال و جمال روحاني و به هر مرتبه از عدالت و تقوي كه برسد، ممكن است باز پس برگردد و به كلي تغيير كند و عاقبت امرش به شقاوت و خذلان منتهي شود. پس هيچ گاه از خود نبايد غفلت كند و به كمال خود نبايد مغرور شود، و از خود و احوال نفس خود و مراعات آن نبايد نسيان كند، و در جميع احوال از تمسك به عنايات خفيه حق تعالي، غفلت نكند، و به خود و سلوك و رياضت و علم و تقواي خود به هيچ وجه اعتماد نكند، كه از بزرگ ترين مهالك انسانيت و وساوس شيطانيت است كه سالك را از ياد خود نيز مي برد، چنانچه حق تعالي فرمايد: «ولا تكونوا كالذين نسواالله فانساهم انفسهم اولئك هم الفاسقون» و مانند كساني كه خدا را فراموش كردند، نباشيد كه خدا ايشان را از ياد خودشان برد، آنان همان فاسقان هستند. (حشر-19) و اگر حس آن نمود كه جنود جهل و حزب شيطان در باطن ذات و مملكت روح او غالب است، با هر جديت و رياضتي كه شده، مملكت باطن خود را از جنود شيطان خالي و دست تصرف ديو پليد را از آن كوتاه كند... ولي بايد دانست كه هر كس بايد خود، معالج قلب و طبيب روح خود باشد. 1
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1-شرح حديث جنود عقل و جهل، امام خميني(ره)، ص52
