( بخش مشکلات دستگاه عصبی در کمکهای اولیه)
تحت فشار قرار گرفتن مغز (که فشردگی مغز نامیده میشود) یک وضعیت بسیار جدی است و تقریباً همیشه نیاز به عمل جراحی دارد. این حالت زمانی روی میدهد که فشار روی مغز افزایش یافته باشد. این فشار میتواند ناشی از یکی از چندین علت مختلف (مثل جمع شدن خون در داخل جمجمه یا تورم بافتهای مغزی آسیبدیده) باشد. فشردگی مغز معمولاً در اثر آسیب سر ایجاد میشود. با این حال، علل دیگری مثل سکته مغز، عفونت یا تومور مغزی، میتوانند این حالت را ایجاد کنند. این وضعیت میتواند بلافاصله پس از وارد آمدن ضربه یا چند ساعت و یا حتی چند روز پس از آن، روی دهد. به همین دلیل، همیشه باید سعی کنید که وجود سابقه اخیر آسیب به سر را در مصدوم کشف کنید.
تشخیص
بدتر شدن سطح هوشیاری (ممکن است تا بیهوشی پیشرفت کند). ممکن است موارد زیر نیز وجود داشته باشند:
سابقه اخیر آسیب به سر
سردرد شدید
تنفس صدادار که در حال کند شدن است.
نبض کند اما پُر و قوی
نامساوی بودن اندازه دو مردمک
ضعف و یا فلج از یک طرف صورت و یا بدن به پایین
درجه حرارت بالا؛ چهره برافروخته
خوابآلودگی
تغییر قابل توجه در شخصیت یا رفتار (مثلاً تحریکپذیری)
فشردگی مغز در اثر خونریزی
به دنبال آسیب به سر یا اختلالی مثل سکته مغزی، ممکن است در داخل جمجمه خونریزی روی دهد. این خون نشت کرده میتواند روی بافتهای مغز فشار بیاورد.
اهداف
فراهم کردن شرایط انتقال فوری مصدوم به بیمارستان
هشدار!
اگر مصدوم بیهوش است، با استفاده از روش «بالا راندن فک» راه تنفسی را باز و تنفس را کنترل کنید؛ آماده باشید تا در صورت لزوم، احیای تنفسی و ماساژ قفسه سینه را آغاز کنید (مبحث « اقدامات نجاتدهنده حیات » را ببینید). با مرکز اورژانس تماس بگیرید و آمبولانس درخواست کنید. اگر مصدوم نفس میکشد، سعی کنید راه تنفسی را در همان وضعیت ابتدایی مصدوم باز نگه دارید.
1) با مرکز اورژانس تماس بگیرید و آمبولانس درخواست کنید. اگر مصدوم هوشیار است، وی را در وضعیت بیحرکتی که احساس راحتی میکند نگه دارید و به او اطمینانخاطر بدهید.
2) علایم حیاتی مصدوم (سطح پاسخدهی، نبض و تنفس) را بهطور مرتب و تا رسیدن نیروهای امداد پزشکی، کنترل و ثبت کنید.
احتیاط!
مصدوم را از خوردن، نوشیدن و سیگار کشیدن منع کنید چون امکان دارد در بیمارستان، بیهوشی عمومی موردنیاز باشد.