چگونه دستورات موثر بدهیم
«لطفاً اسباببازیهایت را بردار». یك درخواست ساده است. «غذا را روی زمین نریز». یا «بیا اینجا و كتت را از روی زمین بردار و آن را به چوبلباسی آویزان كن» همگی دستور هستند.
والدین كودكانی كه بیتوجه اغلب قادر نیستند كه آموزشها یا دستورات روشن و قاطعی به كودكان خود بدهند. تمام والدین، به ویژه والدین كودكان دشوار، باید قادر باشند كه آموزشها یا دستورات روشن و موثری را به كودكان خود بدهند. هنگامی كه شما از محرومیت زمانمند- یك روش تربیتی بسیار موثر- استفاده میكنید، باید قادر باشید كه به كودك خود بگویید «بلافاصله به آن اتاق برو!» یاد گرفتن دستوردادن به این معنا نیست كه شما باید همانند یك گروهبان مشق نظامی یكریز با فریاد دستور بدهید. با این وجود، چنانچه كودك شما معمولاً بیتوجه است و حتی هنگامی كه او را به دلیل بیتوجهی سرزنش میكنید، به شما بد و بیراه میگوید، باید قادر باشید كه دستورات روشن و موثری به او بدهید و از دستورات خود حمایت كنید.
چه زمانی دستور میدهیم؟ زمانی به كودك خود دستور بدهید كه از او میخواهید یك سوءرفتار خاص را متوقف سازد و شما اعتقاد دارید كه او از یك درخواست ساده برای متوقف ساختن آن سوءرفتار، سرپیچی خواهد كرد. همچنین، هنگامی كه از كودك خود میخواهید كه رفتار خاصی را شروع كند و شما اعتقاد دارید از یك درخواست ساده برای شروع این رفتار، سرپیچی میكند، به او دستور بدهید.
چگونه باید دستور بدهید؟ فرض كنید كه شما وارد اتاق نشیمن میشوید و جنیفر، دختر هفتساله و دشوار خود را میبیند كه بر روی كاناپه جدیدی كه تازه خریداری كردهاید در حال بالا و پایین پریدن است. شما باید مستقیما به طرف او بروید و با حالت چهره جدی به چشمان او نگاه كنید و تماس چشمی با او را حفظ كنید. او را با نام صدا بزنید، سپس با تن صدای محكم به صورت روشن و مستقیم به او دستور بدهید. «جنیفر، بالا و پایین پریدن بر روی مبلمان برخلاف قانون ماست. از كاناپه بیا پایین!» در این صورت شما دستور روشنی به او دادهاید.
دستور باید روشن و صریح باشد نه مبهم و نامفهوم. در صورتیكه بگویید «بیا اینجا و این اسباببازیها را یكییكی در قفسه بگذار!» كودك شما به احتمال بیشتری به دستور شما توجه خواهد كرد، اما اگر به صورتی مبهم بگویید«یه كاری با این اسباببازیها بكن!» احتمال اطاعت او از این دستور شما كمتر خواهد بود.
به هنگام دستور دادن، از سوال كدرن یا بیان اظهاری غیرمستقیم مانند «بالا و پایین پریدن بر روی كاناپه كار خوبی نیست!» خودداری كنید. به جنیفر نگویید «چرا بر روی كاناپه بالا و پایین میپری؟» زیرا ممكن است در اینصورت او لبخندی به شما تحویل دهد و بگویید «آخر، خیلی بامزه است!».
همچنین، هنگامی كه رفتار بد در حال اتفاق افتادن است، برای قانون خود استدلال نیاورید، زمان توضیح دلایل، قبل از قانونشكنی كودك و یا زمانی است كه رفتار نامناسب او پایان رفته است. در حالیكه، جنیفر هنوز مشغول بالا و پایین پریدن بر روی كاناپه است، به او نگویید «تو نباید روی كاناپه بالاو پایین بپری. پول زیادی برای آن دادهام. هنوز قسطهای آن تمام نشده است. فنرهایش در میرود». بلكه فقط بگویید «از كاناپه بیا پایین!»
پس ازآنكه دستور خود را دادید، احتمالاً جنیفر به دستور شما توجه كرده و از كاناپه پایین خواهد آمد. با این وجود، بیایید فرض كنیم كه جنیفر تصمیم میگیرد كه از دستور شما سرپیچی كند. شاید او بخواهد كه شما را بیازماید و ببیند آیا شما برای حمایت از دستور خود، چیزی در اختیار دارید؟ برای حمایت از دستوری كه دادهاید، لازم نیست كه به شدت جنیفر را تنبیه كرده و یا او را به تنبیه تهدید نمایید. این كار ممكن است موجب پیچیدگی بیشتر یك مساله دشوار میان والد و كودك شود.
شما یك راه بسیار ساده و موثر برای حمایت از دستور خود، در اختیار دارید. و آن هم «محرومیت زمانبند» است. بعداً در بخش دو، نحوه استفاده از محرومیت زمانمند را در چنین مقابلهای و بدون خشم شدید- مورد بحث قرار دهیم. فعلاً، گامهای ساده زیر را برای دادن دستورات موثر به یاد داشته باشید. این گامها را به خاطر سپرده و در صورت لزوم آنها راتمرین نمایید.
