با وجود اين كه هم اكنون زندگي ما به صورت ماشيني سپري مي شود و ديگر همانند گذشته بسياري از كارها را با مشقت انجام نمي دهيم اما باز هم خستگي وجودمان را فرا مي گيرد.
به خاطر انجام فعاليت و به كارگيري زياد عضلات خستگي به وجود مي آيد. در اين نوع خستگي دي اكسيدكربن و اسيدلاكتيك خون افزايش مي يابد كه در نهايت سبب تحليل نيرو و انرژي مي شود. ولي در عوض بي حسي لذت بخشي را به دنبال دارد. معمولا بعد از يك راهپيمايي طولاني دچار اين خستگي مي شويد. از بين بردن آن به طرز ساده و سريعي صورت مي گيرد.
كافي است با استراحتي كه به بدنتان مي دهيد انرژي دوباره را به ماهيچه هايتان برگردانيد. امروزه خستگي پيش از آن كه نتيجه پركاري و فعاليت زياد باشد، به كم كاري بدن مربوط مي شود. افزايش فعاليت بدني كمك مي كند تا انرژي راكد به جريان بيفتد و همين امر به مقدار زيادي از بروز خستگي جلوگيري مي كند.
خستگي ناشي از بيماري نتيجه اختلال بدني ماست كه اين اختلال مي تواند به علت يك بيماري ساده، نظير سرماخوردگي و يا ناراحتي جدي تري باشد. البته نشانه هاي ديگري هم وجود دارند كه نشانگر علل واقعي خستگي اند ولي شخصي كه مدتي مديد و طولاني احساس ضعف و خستگي كند، حتماً بايستي معاينه دقيق و كامل بدني شود.
مشكلات ما در زندگي و اختلالات عاطفي، مخصوصاً اضطراب و افسردگي در اكثر موارد، ساده ترين علل خستگي مداومند. اين نوع خستگي مي تواند يك عامل دفاعي براي روبه رو نشدن و مقابله نكردن با يكي از موارد افسردگي، و يا سرپوشي بر تضادهاي عاطفي باشد. به طور مثال اگر شما به شغلتان علاقه اي نداشته باشيد و يا از ازدواجي كه كرده ايد راضي نباشيد، معمولا احساس خستگي مي كنيد. به عبارت ديگر چنانچه احساسات ناخوشايند به طرز روشن و بارزي بيان نشوند، اغلب به صورت نشانه هاي بدني كه خستگي يكي از عادي ترين آنهاست، بروز مي كند.
افسردگي در كمين است
تحقيقات جديد نشان مي دهد بسياري از افرادي كه دچار خستگي مفرطند به هيچ عنوان از افسردگي شان مطلع نيستند آنها قبل از آن كه در پي يافتن عامل افسردگي شان باشند بيشتر به خستگي و مسائل جسمي شان فكر مي كنند در حالي كه نمي دانند اين افسردگي است كه خستگي را ايجاد مي كند.
يكي از نمونه هايي كه در اين باره وجود دارد بي حوصلگي مادران است. بسياري از گرفتاران اين عارضه، مادران جواني اند كه به سبب نگهداري از كودكانشان، يا گذراندن امور منزل و آشپزي و اين كه هم صحبت و سرگرمي مناسبي ندارند، دائماً از يكنواختي امور احساس كسالت و خستگي مي كنند.
چنين فردي ممكن است در باطن ناراحت باشد و به شاغل بودن همسرش حسادت كند و البته براي داشتن چنين احساساتي خود را سرزنش كند اما از آنجايي كه سعي نمي كند مسائلش را حل و فصل كند، دچار خستگي مفرط مي شود.
به علاوه امروزه به علت آن كه تعداد زيادي از مادران هم شاغلند، اين مشكل ممكن است به خاطر نقش ها و مسئوليت هاي متفاوتي كه به عهده شان است بروز كند و اغلب احساس گناه ناشي از عدم مراقبت و توجه كافي به فرزندانشان با خستگي بدني شان توام مي شود.
مشكل جاي ديگري است
از سوي ديگر خستگي عاطفي ايجاد شده ممكن است با ناراحتي هاي مربوط به خواب، كه از تضادهاي رواني ريشه گرفته اند همراه شود. به طور مثال فردي ممكن است دچار بيخوابي شود ديگري شايد به اندازه كافي هم بخوابد ولي شب هنگام آن قدر در رختخواب غلت بزند و كابوس ببيند كه در نتيجه صبح با كوفتگي و خستگي از رختخواب برخيزد.
پيدا كردن ريشه مشكل عاطفي، نخستين گام اساسي در درمان خستگي رواني است و همين به تنهايي در كاهش آن مي تواند نقش مثبتي ايفا كند در غير اين صورت در بعضي موارد روان درماني لازم مي شود. ولي راهي هم وجود دارد كه مي توانيد شخصاً عليه خستگي مداوم و متناوب تان انجام دهيد. ويتامين ها و آرام بخش ها اغلب راه حل مساله نيستند. قرص هاي خواب آور نيز فايده اي ندارند و البته مقدار زياد كافئين مي تواند سهم مهمي در ايجاد و تشديد اضطراب داشته باشد. بنابراين مي توانيد طريق زير را به عنوان درمان اساسي به كار بريد:
در صورتي كه صبحانه اندكي مي خوريد و يا عادت به خوردن غذا در روز نداريد، پس انتظار اين را هم داشته باشيد كه چند ساعت از روز گذشته، خستگي به سراغ تان بيايد و اين به علت آن است كه مقدار قند خون تان كه انرژي مغز و بدن تان وابسته به آن است كاهش مي يابد و اگر صبحانه اي با مقدار قند كم ولي پروتئين زياد مصرف كنيد يقيناً در طول ساعات اوليه روز، خون تان ذخيره اي ثابت و مفيد از قند خواهد داشت كه اين شيريني بتدريج در طي روز مصرف مي شود. اضافه وزن نيز عامل ديگري است كه موجب خستگي جسم و روان مي شود، داشتن وزن نرمال كمك زيادي مي كند تا كمتر دچار خستگي شويد.
ورزش كردن حتي به ميزان كم به مراتب بيش از قند و شيريني توليد انرژي مي كند. ورزش هايي كه روي اصول و قاعده اند، نظير دويدن، شنا كردن، قدم زدن و دوچرخه سواري به شما كمك مي كند تا از عهده كارهاي مشكل تر برآييد. به علاوه ورزش احساس آرامشي به انسان مي دهد كه به ياري آن مي توان در برابر هيجانات زندگي، خونسردي و انعطاف بيشتري از خود نشان داد. ورزشي كه قبل از خواب انجام شود يقيناً در داشتن خواب راحت موثر است.
در صورتي كه خستگي شما به علت كم خوابي است، راه حل بسيار ساده اي وجود دارد: سعي كنيد زودتر به رختخواب برويد. براي از بين بردن بي خوابي و ديگر اختلالات خواب به هيچ وجه از قرص هاي خواب آور و يا ديگر مسكن ها استفاده نكنيد، زيرا اينها باعث تشديد ناراحتي مي شوند.
اگر براي كارهايي كه در آينده قرار است انجام دهيد برنامه ريزي مي كنيد، سعي كنيد انجام امور دشوارتر را به زماني اختصاص دهيد كه سرحاليد. عده زيادي از افراد سحرخيز، هنگام ظهر ديگر تاب و توان چنداني ندارند و خسته اند و بسياري ديگر عصرها، بيشترين و مفيدترين بازده كاري را دارند. بنابراين خودتان را خسته نكنيد بكوشيد تا نردبان ترقي و موفقيت را با گام هاي مثبت و آهسته اي طي كنيد. اوقاتي را كه انرژي بيشتري براي كار كردن داريد، شناسايي كرده و براساس آن برنامه ريزي كنيد. شغل تان هر اندازه هم كه جالب و دوست داشتني است، چنانچه تمدد اعصاب كنيد هر چند وقت يك بار به خود استراحتي بدهيد، مي توانيد كارتان را با بازدهي هرچه تمام تر انجام دهيد.
ضمن استراحتي كه در حين كار به خود مي دهيد به جاي خوردن چاي و بيسكويت، به ورزش و قدم زدن و تمركز نكردن بپردازيد و سعي كنيد افكار دلنشين را جانشين ناراحتي هاي زندگي كنيد. باشد كه با به كار بستن تدابير ذكر شده روح تازه اي در كالبدتان دميده شود.
همواره سعي كنيد از افرادي كه افكار منفي دارند، دوري كنيد، چرا كه روحيه تان را ضعيف مي كنند. روحيه ضعيف به مرور شما را افسرده مي كند.
