گرمازدگي در اصطلاح علم پزشكي به هيپرترمي معروف است. گرمازدگي عارضه اي شديد است كه در آن بدن شخص، گرماي كنترل ناپذيري را توليد مي كند و به درستي قادر به خنك نمودن آن نيست. گرمازدگي معمولا با قرار داشتن بيش از اندازه در مجاورت تابش خورشيد ايجاد مي شود. از آنجا كه مكانيسم تنظيم حرارت بدن در برابر اين گرماي شديد ضعيف است، در نتيجه درجه حرارت بدن شروع به بالا رفتن كرده و غيرقابل كنترل مي شود. در صورت بروز گرمازدگي، مراقبت هاي فوري پزشكي ضروري است.
گرمازدگي نبايد با تب اشتباه گرفته شود. تب در صورت ايجاد عفونت در بدن رخ مي دهد و پديده اي كاملا طبيعي است؛ زيرا افزايش دماي بدن باعث مي شود مقابله با عوامل عفوني آسانتر شود. اگرچه دماي بالاتر از 40 درجه سانتيگراد بدن بدون در نظرگرفتن عامل ايجادكننده آن تهديد جدي تلقي مي شود.
يكي از بهترين روشهاي آموزش براي مقابله با گرمازدگي، شناختن علائم و نشانه هاي اين عارضه است. هنگامي كه بدن با گرماي بيش از حد مواجه مي شود، بيش از حالت طبيعي عرق مي كند كه اين خود يكي از مكانيسم هاي خنك كننده بدن است. در صورت بالا رفتن دما، بدن ديگر قادر به عرق كردن بيشتر نبوده و نهايتا دماي بدن شروع به افزايش مي كند. يك فرد گرمازده به احتمال زياد دچار آفتاب سوختگي شديدي نيز مي شود و بيمار علائمي نظير گيجي، پرخاشگري و سردرد از خود بروز مي دهد.
افزايش درجه حرارت بدن سبب كاهش فشار خون مي شود و ممكن است باعث ايجاد ضعف و گيجي و گاهي غش نيز بشود. در چنين حالتي براي فراهم نمودن اكسيژن بيشتر در خون، ضربان قلب افزايش مي يابد. براي كاهش دماي بدن رگهاي خوني شروع به گشاد شدن مي كنند و پوست قرمزتر به نظر مي آيد.
از علائم مشابه گرمازدگي و تب مي توان به لرزكردن اشاره كرد، اين در حالي است كه دماي بدن بسيار بالاست. گرمازدگي در كودكان مي تواند ايجاد تشنج كند و در صورتي كه سريعا مداوا نشود، آسيب هاي مغزي را در پي خواهد داشت. در افراد بزرگسال معمولا با حالت تهوع و استفراغ همراه است و مي تواند موقتا بينايي فرد را مختل كند.
درمان گرمازدگي در پايين آوردن فوري دماي بدن خلاصه مي شود. فرد گرمازده بايد به فضايي خنك منتقل شود و با درآوردن لباسها اجازه داده شود تا عرق از تمام منافذ پوستي خارج شود. يك حمام آب سرد به خوبي به كاهش دماي بدن كمك مي كند، اما از پوشاندن بدن فرد گرمازده با پارچه و يا حوله سرد پرهيز كنيد. اين كار تنها باعث نگه داشتن گرما در بدن مي شود. نوشيدن آب سرد نيز بسيار كارساز خواهد بود.
