كلسترول يك نوع چربي است كه بدن براي برخي از فعاليت ها مثل ساختن سلول هاي جديد به آن نياز دارد اما افزايش ميزان آن در خون، خطر ابتلا به حمله قلبي و سكته را افزايش مي دهد.
كلسترول بدن از طريق غذا و توسط كبد تأمين مي شود. البته بيشتر كلسترول مورد نياز بدن را كبد مي سازد. كلسترول طبيعي (معمول) بايد كمتر از 200 ميلي گرم در هر دسي ليتر باشد. مرز ميان كلسترول طبيعي و زياد 200 تا 239 است و بيشتر از 240 نشان دهنده كلسترول بالا خواهد بود.
انواع مختلف كلسترول چيست؟
كلسترولي كه در خون حركت مي كند با يك پروتئين تركيب مي شود كه اين تركيب «ليپو پروتئين» ناميده مي شود. ليپو پروتئين ها بر اساس ميزان چربي و پروتئيني كه دارند كم تراكم و پرتراكم ناميده مي شوند.
افزايش كلسترول ممكن است ارثي باشد يا غذاهايي كه مي خوريد موجب افزايش ميزان كلسترول بشود يا عواملي مثل: رژيم غذايي، مصرف بيش از اندازه چربي هاي اشباع شده مي تواند به افزايش كلسترول بينجامد. چربي هاي اشباع شده و كلسترول در غذاهاي حيواني مثل گوشت گوساله، شير، تخم مرغ، كره و پنير وجود دارند. اين چربي ها در روغن نارگيل، كره و كاكائو نيز يافت مي شوند. بيسكوئيت ها، كلوچه ها، انواع چيپس و اسنك ها نيز روغن هاي گياهي هيدروژنه و چربي دارند كه به افزايش كلسترول منجر مي شوند.
از 20 سالگي به بعد كلسترول شروع به افزايش مي كند. در مردها ميزان كلسترول معمولا بعد از 50 سالگي كاهش پيدا مي كند اما در خانم ها تا زمان يائسگي در سطح پاييني باقي مي ماند، اما بعد از آن افزايشي برابر با ميزان كلسترول آقايان دارد.
يك نوع بيماري كه اختلال ليپيري نام دارد نيز مي تواند موجب افزايش كلسترول شود. اين مشكل نادر معمولا در خانواده ارثي است و تغييراتي در روش اداره كلسترول بدن ايجاد مي كند، اگر به اختلال ليپيري مبتلا هستيد كلسترول تان گاهي ممكن است به بالاي 250 ميلي گرم در دسي ليتر هم برسد كه در اين صورت درمان آن كمي مشكل مي شود.
علائم افزايش كلسترول چيست؟
افزايش كلسترول احساس بيمار بودن در شما ايجاد نمي كند، اما چنانچه در شريان ها ساخته شود مي تواند با مسدود كردن جريان خون در مغز و قلب منجر به سكته قلبي يا مغزي شود.
چگونه اين بيماري درمان مي شود؟
ابتدا پزشك به شما پيشنهاد مي دهد بدون مصرف دارو، بيماري را درمان كنيد كه در اين صورت بايد تغييراتي در نحوه زندگي و رژيم غذايي خود ايجاد كنيد. به طور مثال بايد از غذاهايي كه ميزان چربي اشباع شده آنها كمتر است، استفاده كنيد. سيگار را ترك و فعاليت و تحرك را بيشتر كنيد حتي اگر لازم باشد مقداري از خون خود را نيز كم كنيد. چنانچه با انجام اين كارها پس از گذشت چند ماه تغييري در ميزان كلسترول حاصل نشد بايد از داروهاي خاصي كه «استاتين» ناميده مي شود، استفاده كنيد.
تحقيقات نشان مي دهد، افرادي كه در معرض خطر ابتلا به حمله قلبي قرار دارند مي توانند با صرف دوز بالايي (ميزان بالايي) از داروهاي استاتين ميزان كلسترول بد را تا حد امكان كاهش دهند . زيرا هرچه ميزان (LDL ) كمتر باشد، خطر ابتلا به حمله قلبي كاهش مي يابد. عواملي كه خطر ابتلا به حمله قلبي را افزايش مي دهند عبارتند از:
- افزايش فشار خون
- سيگار كشيدن
- كاهش كلسترول خوب يا HDL
- ديابت
- داشتن سابقه بيماري قلبي در خانواده
- داشتن سن 45 سال به بالا براي آقايان و 55 سال به بالا براي خانم ها
- داشتن يك نوع بيماري شرياني كه موجب باريك شدن شريان هايي مي شود كه مسئول تأمين خون براي پاها، بازوها، گردن و بالاتنه هستند.
