رقابت بین حیوانات
وقتي از کنشهاي متقابل بين جمعيت ها يا گونه هاي مختلف بحث مي شود هدف از آن شکل ويژه اي از روابط بين افراد متعلق به گونه هاي مختلف با يکديگر است. اين ارتباط ، برخلاف مفهوم روابط متقابل که نشان دهنده تاثير و تاثر بين محيط زندگي و موجودات است در واقع نوعي ارتباط بين جانداران برقرار است که از اراده و تصميم جاندار منبعث مي شود. در اين مفهوم ، دو نوع ارتباط وجود دارد: يکي ارتباط بين افراد هم گونه و ديگري ارتباط بين افراد يک گونه با افراد گونه ديگر.
اکوسیستم:یک سیستم اکولوژیک که بعنوان یک اجتماع از ارگانیزمها (گیاهان، حیوانات و دیگر ارگانیزمهای زنده در نظر گرفت که با محیط در تعامل بوده و بعنوان یک واحد بیقاعده پویا و پیچیده عمل مینمایند.
کنشهاي متقابل شکل ويژه اي از روابط متقابل اند. اما تفاوت ظريفي نيز در ماهيت کنش و رابطه وجود دارد که طبعا روي آوردن به مفهوم کنش متقابل را ضروري ساخته است. عبارت روابط متقابل وقتي بکار مي رود که بين محيط زندگي و موجودات زنده تاثيراتي برقرار باشد مانند اثر دما و رطوبت محيط بر جانداران و اثر موجود زنده بر تغيير ميزان مواد آلي يا شرايط فيزيکي محيط. ولي واژه برهم کنشهاي بين جانداران بيانگر ارتباطاتي است که ناشي از رفتار به تعبيري از اراده و تصميم جاندار باشد.
● انواع روابط ممکن بين گونه ها
رقابت ، همزيستي(همیاری و همسفرگی)، صيادي يا شکاگري يا طعمه خواري ، انگلي
رقابت
در رقابت یک موجود به چیزهایی که مورد نیاز موجود زنده دیگر نیز هست احتیاج پیدا میکند. مثلا جانوران بین یافتن غذا و لانه سازی و غیره با هم رقابت میکنند. در عمل رقابت گاهی دو رقیب با یکدیگر با خبر نیستند. بعضی از رقابتها میان جانداران یک گونه و برخی دیگر در بین جاندارانی که از گونههای متفاوت است صورت میگیرد. موضوع مورد رقابت اغلب جانوران غذاست. رقابت تختصاص به جانوران ندارد. گیاهان نیز برای بدست آوردن نور ، آب و کانیها با هم به رقابت میپردازند.
هم زیستی
هم زیستی یعنی زندگی کردن با یکدیگر و با هم زیستن اما در اکولوژی منظور از هم زیستی هر نوع ارتباط نزدیک میان دو نوع موجود زنده است صورتهایی از هم زیستی عبارتند از:
هم سفرگی
در این نوع هم زیستی یکی از افراد ، نه سود میبرند و نه زیان و دیگری سود میبرد. مانند رابطه چسبیدن ماهی بادکشدار ، بدن کوسه ماهی ، که ماهی بادکش دار در این رابطه سود میبرد.
همیاری
در این نوع هم زیستی دو موجود زنده هر دو از یکدیگر بهره میبرند- همیاری ممکن است داوطلبانه و یا اجباری باشد. همیاری گلسنگها اجباری است و قارچی که در ساختمان گلسنگ بکار رفته بدون جلبک سبز قادر به ادامه حیات است میان باکتریها و گیاهان تیره نخود نیز همیاری است - همیار s شته و مورچه حالت اجباری دارد.
زندگی انگلی
در این نوع همزیستی یک موجود (انگل) سود میبرند و موجود دیگر (میزبان) زیان.
زندگی صیادی
مستقیمترین رابطه غذایی هنگامی وجود دارد که جاندار دیگر را بخورد. هر مصرف کنندهای که جانداری دیگر را بکشد و بخورد یک صیاد است و جانداری که خورده شود صید نام دارد.
● رقابت از ديدگاه دانشمندان
در رقابت دو طرف رابطه ، متقابلا براي يکديگر محدوديت ايجاد مي کنند. در اکثر موارد مفهوم رقابت را معادل تلاش براي بقا يا تنازع براي بقا ، اصطلاحي است که بوسيله داروين پيشنهاد شده، گرفته اند. هنوز بسياري از مولفان رقابت را معادل مفهوم دارويني تنازع براي بقا مي گيرند. برخي نيز نظير هارپر تداخل متقابل را پيشنهاد مي کنند و درباره مفهوم رقابت اختلاف نظرهاي متعددي وجود دارد.
