معاون ميراث فرهنگي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان يزد گفت: مستندسازي گنبد عالي ابركوه پايان يافت.
نيكزاد اظهار داشت: انجام اين عمليات شامل تهيه پلان، تهيه نقشه توپوگرافي و برش هاي طولي و عرضي از بناي گنبد، اندازه گيري نقاط كنترل بر روي بنا، و انجام عمليات فتوليزر اسكن سه بعدي براي تهيه ابر نقطه و حجم سه بعدي مي باشد.
وي نقشه برداري كلاسيك، ايجاد يك شبكه ثابت طولي، عرضي و ارتفاعي، تهيه يك مدل سه بعدي انيميشن از بنا، تهيه بر ش هاي متوالي با استفاده از حجم هاي سه بعدي و تحويل همه نقشه ها به دو زبان فارسي و انگليسي را از ديگر خدمات مستندسازي گنبد عالي ابركوه بيان كرد.
وي افزود: جهت مستندسازي اين بنا مبلغ 110ميليون ريال هزينه شده است.
گنبد عالي ابركوه مقبر ه اي برج مانند-بعضي ها آن را گنبد علي (ع) نيز مي نامند- يكي از سالم ترين بناهاي دوره سلجوقي است و درسه كيلومتري شرق ابركوه دركنار جاده ابركوه به يزد و در روي سكوي چهار گوشه اي كه از سطح زمين دو متر ارتفاع دارد مشرف به جاده و شهر ابركوه قرارگرفته است.اين بناي تمام سنگي از داخل و خارج هشت ضلعي است و رويه هاي جانبي آن كاملا ساده مي باشد و به غير از دو رشته كتيبه كوفي كه يكي از آنها در بالاي ورود گنبد و ديگري در انتهاي ساقه آن قرارگرفته هيچگونه عناصر تزييني درآن مشاهده نمي شود و در داخل گنبد نيز هيچگونه تزييني وجود ندارد.
از متن كتيبه آجري بالاي گنبد چنين برمي آيد كه اين گنبد درسال448 هجري قمري به فرمان فيروزان قاضي براي پدرش اميرشمس الدوله ديلمي ساخته شده و از كتيبه ديگري كه بالاي مدخل مقبره قرارگرفته چنين برمي آيد كه مادر باني گنبد نيز درهمين آرامگاه مدفون مي باشد.
از خصوصيات بارز اين گنبد اين است كه چهار ضلع گنبد به طور يك درميان داراي چهار روزنه است و ميان قبه نيز باز است و اين روزنه ها نور را به داخل بنا هدايت مي كنند.
درداخل مقبره سردابي به طول وعرض 60/803/2 و ارتفاع 50/1 متر وجود دارد كه درگذشته محل تدفين جسدها بوده ولي امروزه اين سرداب كاملا خالي است.گنبد عالي ابركوه مربوط به قرن پنجم هجري قمري است و به شماره 195در مرداد ماه 1312در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.
