بدان كه آنچه در حديث شريف است كه «الابقاء علي العمل حتي يخلص اشد من العمل» تحريض بر آن است كه انسان از اعمالي كه مي كند بايد مراعات و مواظبت نمايد، چه درحين اتيان آن و چه بعداز آن. زيرا كه گاه شود انسان درحال اتيان عمل آن را بي عيب و نقص تحويل دهد و خالي از ريا و عجب و غير آن باشد ولي بعداز عمل به واسطه ذكر آن به ريا مبتلا شود. چنانچه از حضرت باقر(ع) در اصول كافي ج 2 صفحه 297 وارد شده است: «مراعات عمل سخت تر است از عمل» راوي گفت: مراعات عمل چيست؟ حضرت فرمود: «مرد صله مي كند يا انفاقي مي نمايد براي خداي واحد بي شريك (يعني در عمل ريا نمي كند). پس نوشته شود آن عمل براي او پنهاني و ثواب پنهاني به او دهند، پس از آن ذكر مي كند آن عمل را، پس محو شود آن و نوشته شود براي او آشكارا. (يعني ثواب عبادت آشكارا به او دهند) پس از آن ذكر كند آن را، پس محو شود آن و نوشته شود براي او ريا.
انسان تا آخر عمرش هيچ گاه از شر شيطان و نفس مأمون نيست. گمان نكند كه عملي را به جا آورد براي رضاي خدا و رضاي مخلوق را در آن داخل نكرد، ديگر از شر نفس خبيث در آن محفوظ ماند، اگر مواظبت و مراقبت از آن ننمايد، ممكن است نفس او را وادار كند به اظهار آن. و گاه شود كه اظهار آن را به كنايه و اشاره نمايد، مثلا نماز شب خود را بخواهد به چشم مردم بكشد،... انسان بايد مثل طبيب و پرستار مهربان از حال خود مواظبت نمايد و مهار نفس سركش را از دست ندهد كه به مجرد غفلت مهار را بگسلاند و انسان را به خاك مذلت و هلاكت كشاند... و بايد دانست كه تخليص نيت از تمام مراتب شرك و ريا و غير آن و مراقبت و ابقاي بر آن، از امور بسيار مشكل و مهم است، بلكه بعض مراتب آن جز براي خلص اولياء الله ميسر و ميسور نيست. 1
1- اربعين، ص 321
