پيش از اين و با طرح سهميهبندي بنزين، وضعيت بحراني گردشگري در داخل کشور، بارها مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت و اعلام شد که صنعت گردشگري در شرايط بحراني است. اما هنوز ضربان کمشتاب اين صنعت از سهميهبندي بنزين به حالت عادي در نيامده بود که گرانشدن سفر هم به آن اضافه شد. کارشناسان معتقدند که گرانشدن يکباره امکانات سفر، تهديدي جدي براي آينده گردشگري کشور است.
از رونق تا رکود
صنعت گردشگري امروز يکي از مهمترين منابع درآمدي کشورها محسوب ميشود. به خصوص کشورهايي که درآمد حاصل از نفت، گاز و ديگر امکانات طبيعي ندارند، روي صنعت گردشگري سرمايهگذاريهاي هنگفتي کردند و برخي از آنها حتي از کشورهاي داراي درآمدهاي کلان نفتي هم بيشتر سود ميکنند.
ايران از جمله کشورهايي است که در کنار درآمدهاي حاصل از منابع طبيعي از جمله نفت و گاز، صاحب يکي از مهمترين و ارزشمندترين پتانسيلهاي جذب گردشگري دنيا است. پتانسيلهايي که به دليل عدم توجه به زيرساختهاي رشد و شکوفايي اين صنعت هنوز موفق به بروز توانمنديهاي خود نشده است.
هرچند اين زيرساختهاي ناپخته و بيتوجهي به نيازهاي گردشگري، باعث رکود اين صنعت ميشود اما پتانسيلهاي تاريخي و طبيعي ايران همواره پذيراي گردشگران از نقاط مختلف کشور و جهان بوده و هست؛ اما در اينسو متوليان عرصه رشد و گسترش صنعت گردشگري هنوز موفق به کاربردي کردن اين پتانسيلها و توانمنديها نشدهاند.
حالي که هنوز مشکل سهيمهبندي بنزين ضربان اقتصادي و حرکتي
صنعت گردشگري را کند کرده بود، هفته گذشته با گران شدن يکباره 30 درصدي
بليت هواپيماها و قطارها که بي ربط با طرح هدفمند شدن يارانهها نيست،
موضوع گرانشدن سفر دوباره اين شريان اقتصادي کشور را
به ورطه بحرانهاي تازه کشاند
بنزين؛ متهم رديف اول
با سهميهبندي بنزين، رونق گردشگري دچار مشکلاتي شد. گرانشدن بنزين و کاهش سهميههاي سوخت، باعث شد تا درصد قابل توجهي به هزينههاي گردشگري اضافه شود. هرچند دولت براي جبران اين موضوع، سهميههاي بيشتري براي حمل و نقل کشور در نظر گرفت اما جبران ميزان گراني سفر کار دشواري بود.
در حالي که هنوز مشکل سهيمهبندي بنزين ضربان اقتصادي و حرکتي صنعت گردشگري را کند کرده بود، هفته گذشته با گران شدن يکباره 30 درصدي بليت هواپيماها و قطارها که بي ربط با طرح هدفمند شدن يارانهها نيست، موضوع گرانشدن سفر دوباره اين شريان اقتصادي کشور را به ورطه بحرانهاي تازه کشاند.
«اردشير عروجي»، کارشناس حوزه گردشگري و استاد دانشگاه در اين باره گفت: «حدود 5 ماه قبل بود که در يک مصاحبهاي اعلام کردم اگر براي طرح هدفمند کردن يارانهها فکري براي صنعت گردشگري نشود و به بدنه آن کمک نکنند، اين صنعت فرو ميريزد.»
وي در ادام ميگويد: «البته تا امروز که دوباره بحث گرانشدن سفر مطرح شده توجهي به اين موضوعات نشد. هنوز متوليان متوجه آن نيستند که بايد به صنعت گردشگري توجه بيشتري کرده و کمک کنند اين صنعت روي پاي خود بايستد.»
عروجي با اشاره به تفاوت چشمگير تورهاي داخلي و خارجي ميگويد: «چرا سفرهاي خروجي بيشتر از ورودي است، و چرا مردم ما بيشتر به سفرهاي خارجي علاقهدارند تا داخل کشور؟ سال گذشته اعلام شد که 5 ميليون سفر خارجي انجام گرفته اما دو ميليون سفر ورودي داشتهايم. اگر از بحث کيفيت هتلها و زيرساختهاي گردشگري که در اين اتفاق بسيار سهيم هستند، بگذريم، به دليل ثبات قيمت دلار، سفرهاي خارجي ارزانتر از سفرهاي داخلي است و به همين دليل گرايش به سفرهاي خارجي هم بيشتر ميشود.»
اين کارشناس حوزه گردشگري معتقد است که در صورت عرضه دلار به قيمت واقعي از سفرهاي خارجي کاسته ميشود و کمکم هيجان اين قبيل سفرها را هم از بين ميبرد. اما از آنسو ثبات قيمت ارز گردشگري داخلي را با مشکل مواجه ميکند.
ايران از جمله کشورهايي است که در کنار درآمدهاي حاصل از منابع طبيعي
از جمله نفت و گاز، صاحب يکي از مهمترين و ارزشمندترين پتانسيلهاي
جذب گردشگري دنيا است. پتانسيلهايي که به دليل عدم توجه به زيرساختهاي رشد و شکوفايي اين صنعت هنوز موفق به بروز توانمنديهاي خود نشده است
عروجي ميگويد: «در حال حاضر با گرانشدن برخي وسايل نقليه از جمله هواپيما و قطار، سفر هم در داخل کشور گران شده است. اين گراني با هدفمند شدن کامل يارانهها بيشتر ميشود و اگر دلار ثابت بماند گردشگري داخل ايران به پرتگاه خطرناکي سقوط ميکند.»
اما از سوي ديگر قيمت واقعي دلار مخارج زندگي در ايران را افزايش ميدهد. عروجي دراينباره ميگويد: «اين موضوع کاملا درست است و به همين علت تا امروز تدبير درستي دراينباره انديشه نشده است. به اعتقاد من مجلس و دولت بايد فکري اساسي براي گردشگري داخلي کنند.»
وي ميافزايد: «با رونق گرفتن گردشگري داخلي و بالا رفتن ضريب اشغال هتلها و مراکز اقامتي، با کاهش قيمت سفر مواجه ميشويم. زماني که اين قبيل مراکز اقامتي ضريب اشغالي معقولي داشته باشند، تخفيفهاي ويژهاي نيز داده ميشود.»
عروجي سفرکارت را يکي از ابزار کنترل قميتهاي سفر دانست و گفت: «انضباط سفر شرايط انجام ارزانتر آن را فراهم ميکند. اگر سفرکارتهايي در نظر گرفته شود و به آژانسها بدهند، قيمت سفر هم در اين مراکز کاهش مييابد و بر همين اساس مردم نيز به طرف سفرهاي گروهي و تورهاي گردشگري سرازير ميشوند. به اين ترتيب ميتوان سفر را منضبط کرد.»
گرانشدن سفر عواقب بدتري هم دارد. برخي شهرها اقتصاد وابسته به گردشگري دارد. حضور گردشگري مانع از مهاجرتهاي شهري ميشود. براي مثال ساکن شهر يزد به دليل حضور گردشگر، و رونق بخشي به کسب و کار وابسته با اين صنعت، در يزد ميماند؛ اما کاهش گردشگري باعث ميشود که برخي از همين کاسبان شهرهاي تاريخي به شهرهاي ديگري از جمله تهران مهاجرت کنند.
