شق القمر

تفسیر آیات:

وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ و ماه شكافته شد، ابن عباس گوید: مشركان مكّه جمع شدند خدمت رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله، پس گفتند اگر راست مى‏گویى كه پیامبر خدایى پس ماه را براى ما بشكاف و دو نصف كن آن را، پس پیامبر (ص) بآنها فرمود: اگر من این كار را بكنم شما ایمان مى‏آورید؟ گفتند آرى، و آن شب، شب بدر بود یعنى شب چهاردهم ماه بود، پس رسول خدا (ص) از                        ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏24، ص: 10

 پروردگارش درخواست كرد كه آنچه آنها میخواهند عطا فرماید، پس ماه شكافته شد و دو نیمه گردید، و رسول خدا (ص) فریاد میكرد اى فلانى اى فلانى شهادت دهید.

ابن مسعود گوید: ماه در عهد و زمان پیامبر خدا (ص) شكافته شد بدو پاره پس رسول خدا (ص) بما فرمود: گواهى دهید، و نیز از ابن مسعود روایت شده كه گفت: قسم بآن خدایى كه جانم در دست اوست كوه حرا را میان دو نیمه ماه دیدم و از جبیر بن مطعم روایت شده كه گفت ماه در زمان رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله شكافته شد تا آنكه دو نیمه شد، یك نیمه بر این كوه و نیمه دیگر بر آن كوه دیده شد، پس عدّه‏اى از مردم (كه در رأس آنها ابو جهل بود) گفتند محمّد ما را سحر كرد، پس مردى گفت: اگر شما را سحر كرد پس همه مردم را كه سحر نكرد.

وات و مخبرین از شقّ القمر

حدیث شقّ القمر را جماعت بسیارى از صحابه رسول خدا (ص) نقل كرده اند كه از آنها نامبردگان ذیل‏اند:

1- عبد اللَّه بن مسعود 2- انس بن مالك 3- حذیفة بن الیمان 4- عبد اللَّه بن عمر                        ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏24، ص: 11

 5- عبد اللَّه بن عباس 6- جبیر بن مطعم 7- ابن عمرو جماعت دیگرى.

مفسّرین هم بر همین نظر و عقیده‏اند مگر آنكه از عثمان بن عطاء از- پدرش روایت شده كه او گوید: معنایش اینست كه بزودى ماه شكافته میشود و این معنى از حسن هم نقل شده و بلخى هم نیز انكار آن را نموده است، و این درست نیست، براى آنكه تمام مسلمین بر این معجزه اجماع كرده‏اند، پس اعتنایى بمخالفت مخالف نیست، چون كه اشتهار شقّ القمر در میان صحابه پیغمبر بقدریست كه منع میكند قول بخلاف را، و كسى كه طعنه میزند و اشكال میكند كه اگر شقّ القمر در عصر رسول خدا (ص) واقع شده بود هر آینه بر هیچكس از اهل علم مخفى نمى‏ماند، و گفته این مخالف باطل است، زیرا ممكن است كه خداوند تعالى ماه را از بیشتر مردم بسبب ابرو مانند آن محجوب داشته باشد، و براى اینكه این معجزه چون در شب واقع شده، پس ممكن است مردم اقطار عالم در آن موقع خواب بوده باشند، و این موضوع را ندانند مضافا اینكه مردم بتمامى چنین نیستند كه در حوادث جوّى و آسمانى تأمل و دقّت داشته باشند «1» و در فضاء آسمان آیه و علامتهائیست مثل سقوط ستارگان و غیر آن از چیزهایى كه اكثر مردم از آن غافل هستند

(1)- علّامه بزرگوار و فقیه اهل البیت علیهم السلام آیه اللَّه العظمى نجفى مرعشى مد ظلّه فرمودند: كه در چند سال قبل در پكن پایتخت كشور چین كمونیست، ساختمانى خراب شد و آنجا را حفّارى كردند در زیر زمین و سرداب ستونهایى نمایان شد كه بر بالاى ستونى بخط چینى نوشته بود این بناء در سال دو نیمه شدن ماه انجام گرفت، و حساب كردند با سال هشتم از بعثت‏

(1)- مترجم گوید: موضوع شقّ القمر و صدور این معجزه و آیه باهره در سال هشتم بعثت پنجسال قبل از هجرت از مسلّمیات كلیه مسلمین و اهل قبله است، و مفسّرین عامّه و خاصه آن را نقل كرده‏اند، و چون این ناچیز مشغول به ترجمه این آیات بودم روز یكشنبه هجدهم محرّم الحرام سال 1402 برابر 24 آبان ماه 1360 كه ناعى خبر محنت اثر ضایعه اسفناك و حادثه جبران ناپذیر رحلت و فقدان فیلسوف شرق عالم ربّانى و حكیم متالّه سبحانى مفسّر بزرگوار و نابغه جهان تشیّع آیت اللَّه حاج سید محمد حسین علّامه طباطبائى قدس اللَّه سره را داد كه گفتم:

         لا صوت الناعى لفقدك انّه             یوم على آل الرسول عظیم‏

 خبر ندهد خبر دهنده مرگ و فقدان تو را زیرا كه آن روز بر خاندان رسالت بسى بزرگ است.

پس براى بزرگداشت و اداء بعضى از حقوق این استاد بزرگ نظر و گفتار آن مرحوم را در این مورد از تفسیر ارزنده المیزان ج 19 ص 58 «كلام فیه اجمال القول فى شقّ القمر» نقل مینمایم:

شقّ القمر بدست پیامبر (ص) در مكّه معظّمه بتقاضاى بعضى از مشركین از چیزهاییست كه همه مسلمین بدون شك قبول دارند و بر آن دلالت میكند از قرآن كریم دلالت واضح و آشكارایى چون سخن حق تعالى:

«اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ وَ إِنْ یَرَوْا آیَةً یُعْرِضُوا وَ یَقُولُوا سِحْرٌ مُسْتَمِرٌّ» پس آیه دوّم امتناع میكند مگر آنكه بوده مدلول قول خداى تعالى (وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ) معجزه‏اى بود كه كه نزدیك زمان نزول آیه مذكور واقع شده كه از                 

  ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏24، ص:

  معجزه ی شقّ القمرو اعتراف ناسا

نشریه نسل سوم كه مربوط به دانشگاه سمنان  است  به نقل از خبر گزاری قرانی ایکتا می نویسد  که در تحقیقاتی که در مطالب ناسا(سازمان هوا و فضای امریکا) داشته اند  نا سا سه نوع شکاف در ماه شناشایی کرده که عبارتند از 1- شکافهای دایره ای که مال شهابها و سنگهای آسمانی است 2- شکافهای مارپیچی که مال که دلیل آن هم یافته اند3- شکاف کمر بندی  که نتوانشته اند توجیه علمی برای ان پیدا کنند

این مطالب بخشی از سخنان دکتر بی آزار شیرازی رییس دانشگاه مذاهب  اسلامی  بود که در این ماههنامه منعکس شده بود و ایشان گله مندند که چرا ما بر مطلب قران کار علمی نمی کنیم