تغذیه در بیماران نارسایی كلیه
رعایت اصول تغذیه صحیح تحت نظر یك پزشك متخصص تغذیه و عمل به دستورات و توصیههای پزشك از مهمترین اركان زندگی بهتر بیماران مبتلا به نارسایی كلیوی است.تغذیه در این بیماران چه در كسانی كه نیاز به دیالیز پیدا میكنند و چه در آنهایی كه پیوند كلیه دارند و یا حتی بیمارانی كه نیاز به دیالیز ندارند، از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است.
▪ پتاسیم خطرناك
كلیههای سالم میتوانند پتاسیم خون را در حد طبیعی نگهدارند اما در نارسایی كلیه، میزان پتاسیم خون میتواند به حد بسیار بالایی برسد كه برای قلب هم خطرناك باشد.
▪ میزان پتاسیم را با روشهای زیر كاهش دهید:
۱) ابتدا سبزیجات را شسته، پوست گرفته و آنها را به قطعات ریز و نازك برش دهید.
۲) سبزیجات را به مدت یك ساعت در آب خیس كنید، سیبزمینی را به مدت ۴ ساعت یا بیشتر خیس كنید.
۳) بعد از خیساندن آب آن را دور ریخته و سبزیجات را بپزید.
۴) سبزیجات را با مارگارین یا ادویه جات مزهدار كنید.
▪ سدیم زیادی هم خطرناك است
یكی از مهمترین وظایف كلیهها، دفع سدیم اضافی از بدن است. هنگامی كه كلیهها به طور صحیح عمل نكنند، میزان سدیم در بدن افزایش مییابد. بنابراین دقت كنید كه :
ـ غذاهای حاضری سدیم زیادی دارند.
ـ بسیاری از رستورانها، اطلاعات تغذیهای را كه شامل مقدار سدیم است، تهیه كردهاند.
ـ برچسب روی بستههای مواد غذایی را مطالعه كنید و به سدیم و پتاسیم آن دقت كنید.
ـ از گیاهان و ادویهجات به جای نمك در غذاهایتان استفاده كنید.
▪ این ادویهجات را به جای نمك میتوانید استفاده كنید
۱) یك قاشق غذاخوری پودر سیر؛
۲) یك قاشق غذاخوری آویشن؛
۳) یك قاشق غذاخوری جعفری؛
۴) یك قاشق غذاخوری مرزه ؛
۵) یك قاشق غذاخوری پودر پیاز
▪ كالریها
دریافت كالری كافی برای تامین انرژی مورد نیاز روزانه ضروری است و از كاهش وزن جلوگیری میكند. برای دریافت بیشتر كالری به این نكات توجه كنید. (البته اگر مبتلا به دیابت هستید حتما قبل از استفاده از مواد شیرین با متخصص تغذیه مشورت كنید:)
ـ شكر را به آشامیدنیها و غلات اضافه كنید.
ـ مربا، ژله، عسل یا شربت را به نان، كیك و شیرینی اضافه كنید.
ـ نوشیدنیهایی بیاشامید كه سرشار از كالری است.
ـ روزانه یك دسر از گروه تركیبات غذایی مجاز بخورید.
ـ از شكلاتهای مجاز به عنوان میان وعده استفاده كنید.
ـ روی كیك و كلوچه میتوانید پودر قند بپاشید.
ـ مارگارین یا كره گیاهی را به سبزیجات، برنج، ماكارونی و غلات پخته شده اضافه كنید.
ـ گوشتها، ماهی و تخممرغ را در مارگارین سرخ كنید.
ـ چنانچه تحت درمان با رژیم كم چربی یا كم كلسترول هستید باید مصرف این موادغذایی را محدود كنید و با پزشك خود مشورت كنید.
▪ مایعات
تعادل مایعات بدن در بیماران تحت درمان با دیالیز برای جلوگیری از احتباس بیش از حد مایعات در بدن بسیار ضروری است. آب در تمام موادغذایی یافت میشود.
هنگام اندازهگیری مایعات از یك فنجان مخصوص استفاده كنید. فنجانی كه ۲۴۰ گرم از مایع حجم بگیرد. برای كنترل مایعات دریافتی روزانه به نكات زیر توجه كنید:
۱) هر روز صبح به اندازه میزان مایع مجاز، آب در یك شیشه بریزید و در طول روز از آن مصرف كنید تا بدانید در طول روز، چقدر میتوانید آب بخورید.
۲) هر وقت در طول روز هرگونه مایعی نظیر، یخ یا بستنی یخی میخورید یا چیزی مینوشید همان میزان آب را از شیشه مورد نظرتان بیرون بریزید.
۳) در پایان روز، هنگامی كه آب داخل شیشه به اتمام رسید، شما متوجه میشوید كه به اندازه مجاز مایع مصرف كردهاید. بیش از این مقدار مجاز نیستید كه از مایعات استفاده كنید.▪ پروتئینها
دریافت پروتئین كافی برای رشد و ترمیم بافتهای بدن ضروری است، این پروتئینها به بدن در مبارزه با عفونتها كمك كرده و از آسیب دیدن به عضلات جلوگیری میكند.
غذاهایی مانند گوشت بریان شده مرغ و بوقلمون؛ ماهیها شامل ماهی سفید، قزلآلا، كپور، ماهی تن؛ گوشت گوساله، میگو، تخممرغ، پنیر و جگر حاوی مقادیر زیادی پروتئین هستند با توصیههای پزشكتان میتوانید از این مواد غذایی استفاده كنید. سوسیس، كالباس، ژامبون، هاتداگ، ماهی نمك سود شده و گوشتهای خورشتی، پنیر، پیتزا، سوپهای آماده یا كنسرو شده و غذاهای آماده؛ حبوبات مانند لوبیا چیتی، چشم بلبلی، نخودسبز، لوبیا قرمز و بادامزمینی حاوی مقدار زیادی پتاسیم و فسفر هستند كه قبل از استفاده از این موادغذایی باید با پزشك مشورت كنید.
