اعتماد به نفس در زندگي هر جواني بسيار تأثيرگذار است چرا كه اجازه كارآمد بودن به او مي دهد در حالي كه نگاهي واقع گرايانه از خود و موقعيت خود دارد. جواناني كه اعتماد به نفس دارند به توانايي هاي خود ايمان داشته و به راحتي مي توانند زندگي خود را كنترل كنند و بر اين عقيده اند كه با داشتن اعتماد به نفس قادر به انجام همه كارها هستند.
اعتماد به نفس موجب مي شود شما در طول زندگي از سلامت روان و جسم برخوردار شده و در اجتماع فردي موفق باشيد. نداشتن تصويري خوب از خود، معمولا باعث مشكلات رفتاري در ما مي شود. احساس رضايت از خود با از خودشيفتگي و يا احساس تكبر و بزرگ بيني بسيار متفاوت است و اين به معني آن است كه شخص درك درستي از توانايي خود در برخورد با مشكلات زندگي داشته باشد.
احساس درست يك جوان از خود و چگونگي رفتار والدين با او رابطه مستقيم با يكديگر دارند، از اين رو كمك به تقويت اعتماد به نفس در جوانان مخصوصاً از دوران كودكي شان بسيار حياتي است. چرا كه فرزند شما نيز ممكن است احساس كارآمدي در زندگي و يا نداشتن اعتماد به نفس و قادر نبودن در تصميم گيري را از والدين بياموزد.
به گفته سوزي مدتون روانشناس مركز درمان اختلالات مريلند براي اين كه بتوانيد به فرزندان خود اعتماد به نفس بياموزيد، گاهي اوقات لازم است اعتماد به نفس خود را تقويت كنيد. اگر مشكلاتي از زمان كودكي تان داريد با آنها مقابله كنيد.
به گفته وي اعتماد به نفس در افراد اكتسابي است. اگر اعتماد به نفس لازم را نداريد و يا احساس مي كنيد كه نداشتن اعتماد به نفس به خاطر رفتارها و اعمال والدين شماست، مي توانيد اقدام هاي زير را انجام دهيد:
ليستي از آن دسته از كارهاي والدين تان را كه بر تصوير شما از خودتان تأثير مي گذاشت، تهيه كنيد.
ليستي از اقدام ها و يا رفتارهايي كه والدين تان احتمالا انجام داده اند و باعث كم شدن اعتماد به نفس تان شده بنويسيد.
حال از كارهايي كه والدين تان براي تقويت و ايجاد اعتماد به نفس شما انجام داده اند پيروي كنيد و اگر انجام دادن اين آزمايش برايتان سخت است مي توانيد با افراد متخصص مشورت كنيد.
تأثير رفتار بر فرزندان
هيچ كس نمي تواند هميشه چهره اي خندان داشته باشد، ولي اندوه و غم والدين به طور مستقيم به فرزندان شان انتقال مي يابد. فرزندانتان به رفتار شما توجه مي كنند و شما همه چيز را به آنها انتقال مي دهيد و اين در شكل گيري احساس شان تأثير بسزايي دارد. اگر احساس نگراني داريد، نمي توانيد احساسي خوب را به كودك منتقل كنيد.
فرزندان احساس غم و اندوه والدين را به خود نسبت مي دهند. حتي آنها براي شاد كردن والدين احساس مسئوليت مي كنند. اگر شما دچار مشكلاتي از قبيل افسردگي و هيجان زياد هستيد، اين مشكلات را پيش از آن كه براي شما و فرزندتان مشكل ساز شود برطرف كنيد.
كمك فرزندان، به پيشرفت استعدادها و كسب توانايي هايش در تقويت اعتماد به نفس او مؤثر است. اگر شما توانايي را در فرزندتان احساس كرديد كه خود از آن بي خبر است، او را به انجام دادن و پيشرفت در آن تشويق كنيد. تشويق و ممانعت نكردن هر دو ضروري است و بايد تعادلي ميان آنها ايجاد شود. اگر شما فرزندتان را تشويق به انجام كاري كه از عهده او برمي آيد نكنيد، استعدادش شكوفا نمي شود و شما شانس خوداتكايي را از او گرفته ايد.
آسايش در زندگي، تحقق آرزوهايتان و رسيدن به اهداف در خانواده و اجتماع نتيجه داشتن برنامه مشخص و مدون براي رويدادهاي زندگي است. برنامه ريزي اين فرصت را در اختيار جوانان مي گذارد تا فرد با آرامش خاطر مراحل پيشرفت و ترقي را در خانواده و جامعه پيش ببرد.
اين در حالي است كه متأسفانه برخي از خانواده ها در زندگي شخصي خود با بي برنامگي كامل پيش مي روند. به اعتقاد آنان احساس شكست و ناكامي در زندگي خانواده هايي كه برنامه ريزي ندارند بيشتر است و آنان اشتباهات قبلي خود را در ابعاد بزرگ تر تكرار خواهند كرد.
دكتر مدتون معتقد است يك جوان بي برنامه نه تنها در زندگي مادي خود دچار مشكل مي شوند، بلكه در زندگي معنوي خود نيز شكست مي خورند چرا كه اعتقاد خود را نسبت به توانمندي هايشان از دست مي دهند و در تصميم گيري هاي بعدي متزلزل مي شوند.
برنامه ات را به خاطر بسپار
به عقيده اين روانشناس برخي جوانان معمولا برنامه ريزي نمي كنند كه شكست بخورند، بلكه در برنامه ريزي كردن شكست مي خورند.
برنامه ريزي يعني شناخت دقيق امكانات، فراهم كردن ابزار لازم و به كارگيري آن در زمان معلوم، يعني آنچه را كه مي گوييم بايد بتوانيم به اجرا درآوريم. اما متأسفانه بيشتر خانواده ها با مزايا و فوايد برنامه ريزي دقيق آشنا نيستند.
يك زندگي برنامه ريزي شده به افراد جهت مي دهد. برنامه ريزي اين فرصت را در اختيار افراد قرار مي دهد كه بدانند به كجا مي خواهند بروند و چطور بايد به آنجا بروند.
برنامه ريزي غلط و يا نداشتن برنامه ريزي مناسب موجب مي شود اهداف خانواده با تأخير مواجه شود. خانواده هايي هستند كه تاكنون به اهدافشان دست نيافته اند به اين دليل كه هيچ طرح و برنامه اي براي رسيدن به اهداف خود نداشته اند. از مزاياي ديگر يك زندگي برنامه ريزي شده گرفتن كنترل زندگي در دست خود افراد است. شايد در دست گرفتن كنترل زندگي تنها راه رسيدن به اهدافي باشد كه واقعاً انتظار داريم.
با برنامه ريزي در زندگي مي توان از بسياري از مشكلات اجتماعي و خانوادگي جلوگيري كرد. با اين همه بسياري از افراد تصور مي كنند كه تنها در مسايل اداري، سياسي و اقتصادي بايد برنامه ريخت، اين در حالي است كه تا زماني كه يك جوان در برنامه خانوادگي خود برنامه نداشته باشند نمي توانند در زندگي اجتماعي، اقتصادي خود موفق عمل كنند.
اما نكته قابل توجه آن است كه يك برنامه ريزي موفق با واقعيات ملموس همراه است. بايد از رؤيا و شايعه بپرهيزيم. يعني هرچه برنامه هاي ما منطبق با حقايق و امكانات و توانمندي هاي مادي و معنوي همراه باشد، موفقيت در آن كار افزايش پيدا مي كند. در واقع يك زندگي برنامه ريزي شده باعث مي شود ناخودآگاهمان هم به خدمت مان درآيد. وقتي برنامه ريزي مي كنيم، بصيرتي در ناخودآگاهمان به وجود مي آيد و آن بصيرت فرصت هاي لازم براي رسيدن به موفقيت را برايمان فراهم مي آورد و در نهايت در زندگي به آزادي كامل خواهيم رسيد.
