حکم صلوات
حکم صلوات فرستادن بر محمد و دودمان او چیست ؟
امیر مومنین (ع) در یکی از خطبه های خود می فرماید ک گواهی می دهم که محمد بنده و فرستاده ی راستگو و راست کردار اوست که به پیامبران را پایان داد و او را رحمتی برای جهانیان فرستاد ، صلوات خدا بر او و تمامی دودمانش ، پروردگار صلوات را بر او واجب ساخت و جایگاهش را نزد خویش گرامی داشت . ( وسایل الشیعه ، 7/206 ، باب 42 از بابهای ذکر ، ح 15 ، به نقل از کفعمی ، مصباح ، ص 716 .)
مستحب بودن صلوات
مستحب است در چنین زمان هایی بر پیامبر (ص) و دودمان او صلوات فرستاده شود : روز پنجشنبه و شب جمعه و روز جمعه که اعمال در آنها چند برابر می شود و شبها و روزهای ماه رمضان که کفه ی ترازوی کردار در آنها سنگینی می یابد ... بلکه در همه ی زمانها ، چه شب باشد و چه روز ، به ویژه در روز بیست و هفتم رجب ، روز مبعث پیامبر (ص) و روز عید بزرگ غدیر در هیجدهم ذی الحجه . نیز مستحب است هنگام وارد شدن به مسجد الحرام یا بیت الحرام و هنگام سعی میان صفا و مروه و نزد در کعبه ، صلوات بفرستیم . در حالت هایی همچون فراموشی ، نفاق ، بسیاری گناهان و به هنگام گرفتاری ها و برای برآورده شدن حاجتها و پرداخت قرضها و دور داشتن گزندها و بدبختی ها و پس از بو کردن گیاهان و گلهای خوشبو و فرزندان و هنگام وضو و ورود به مسجد یا خروج از آن و هنگام رو نمودن به قبله و پس از اقامه و آغاز نماز و پس از نماز وحشت برای مردگان و نماز حاجت و فراغ از نماز شب و پس از گزاردن نافله ها و در تعقیبات و پیش از دعا و در خلال و پس ازآن و به هنگام یاد نمودن پیامبران ، مستحب است صلوات بفرستیم . امام صادق (ع) می فرماید : اگر یکی از پیامبران یاد شد، نخست بر محمد و دودمان او صلوات فرستید ، آن گاه بر آن پیامبر، صلوات خدا بر محمد و دودمان او و تمامی پیامبران باد .( وسایل الشیعه ، 7/208، باب 43) نیز هنگام نگاه کردن به ذریه ی پیامبر مستحب است صلوات بفرستیم .
ما فرا خوانده شده ایم در هر زمان و مکانی برمحمد و دودمان او درود فرستیم ، چه ، صلوات مایه ی خیر و برکت است و یادی است از خداوند بزرگ و از همین روست که از ما خواسته شده ، محمد (ص) و دودمان او (ع) را بسیار یاد کنیم و بر آنان فراوان صلوات فرستیم .
صلوات از استحباب تا وجوب
احادیث بسیاری در دست است که ظاهر آنها بر وجوب صلوات گواهی می دهد ، لیک عالمان ، این احادیث را بر استحباب حمل می کنند ، مگر در تشهد و یا بر پایه ی دیدگاههایی در موارد دیگر . امام صادق (ع) می فرماید : صلوات بر پیامبر در هر جایی و به هنگام عطسه و وزیدن باد و غیر از آن واجب است . ( خصال ، ص 607)
امام رضا (ع) در یکی از نامه های خود به مأمون نوشت: صلوات بر پیامبر (ص) در هر جایی و به هنگام عطسه کردن و قربانی نمودن و غیر از آن واجب است . ( عیون اخبار الرضا ، 2/124) شیخ حر عاملی در شرح این حدیث می گوید : این حدیث بر آنچه پیشتر یاد شد ( یعنی وجوب ) یا بر استحباب مؤکد حمل می شود .( وسایل الشیعه ؛ 7/204، باب 42) امام باقر (ع) می فرماید : هرگاه پیامبر را یاد کردی ، یا گوینده ای او را نزد تو در اذان یا غیر از آن یاد کرد ، بر او صلوات فرست .( فیض کاشانی ، تفسیر صافی ، 4/204)
صلوات ، سر لوحه ی ولایت و نیکی اندکی نسبت به پیامبر (ص) و خاندان اوست . تا به هنگامی که شب و روز در پی هم می آیند و می روند ... چگونه ؟ رسول خدا می فرماید : من و علی ، پدران امتیم و به راستی حقی که ما بر گردن آنها داریم، فزونتر از حق پدرانشان است که آنها را به دنیا آورده اند ، چه ، ما آنها را – اگر فرمانمان برند – از دوزخ به بهشت می بریم و از بردگی به نیکان آزاده شان می رسانیم . ( ابن شهر آشوب ، مناقب آل ابی طالب 1/581) سرور زنان عالم ، حضرت فاطمه زهرا(س) می فرماید : محمد و علی پدران این امت اند ، کژِی آنها راراست می کنند و – اگر امت از آنها فرمان برند – از عذاب جاودانشان می رهانند و – اگر امت با آنها سازگاری داشته باشد – آسایش جاودانه را بهره شان می سازند . ( تفسیر امام حسن عسکری ، ص 133)
