در واقع هرگونه اختلال
در تنظيم درجه حرارت از طريق عدم تعادل در توليد و دفع گرما سبب گرمازدگي
ميشود؛ به عبارتي گرما بيش از حد توليد يا دفع گرما كاهش مييابد.
به گفته پزشكان درمان
نكردن گرمازدگي در افراد جوان و سالم 20 درصد و در افراد مسن يا دچار
بيماريهاي زمينهاي با 80 درصد خطر مرگ همراه است.
افرادي که به آب و هواي
گرم عادت ندارند، افراد سالخورده،كودكان، مبتلايان به بيماريهاي مزمن
مانند ديابت يا اختلالات گردش خون و افرادي که داروهاي خاص مانند
آرامبخشهاي قوي مصرف ميکنند، ازجمله افرادي هستند که بيشتر در معرض خطر
گرمازدگي قرار دارند.
اين وضعيت در صورت عدم
کنترل، ميتواند خيلي سريع به سمت درجات وخيمتر گرمازدگي به صورت افزايش
درجه حرارت بدن تا حدود 41 درجه سانتيگراد پيشرفت کند.
علائم گرمازدگي
سردرد، گيجي، خستگي و
بياشتهايي، تهوع، استفراغ و تشنگي ازجمله علائم گرمازدگي است.
چنانچه فرد هوشيار نباشد
يا دچار هذيان و تشنج باشد، بايد سريع با اورژانس 115 تماس گرفته يا بيمار
را به بيمارستان منتقل کرد.
اما در صورتي که فرد از
هوشياري لازم برخوردار باشد ابتدا بايد وي را از مکان گرم خارج کرد و سپس
در حالت درازکش، پاهايش را بالاتر از سر او قرار داد.
حتيالامکان بايد
لباسهاي بيمار را خارج و از حوله خيس يا کيسه يخ روي گردن، کشاله ران و
نواحي زير بغل او استفاده کرد.
تغذيه در گرمازدگي
براي جلوگيري از بروز
گرمازدگي بايستي آب و الکتروليدهاي بدن تنظيم شود که اين موضوع صرفا با
نوشيدن آب به تنهايي تحقق نمييابد و موادي که حاوي الکتروليد نيز باشند
بايد به آن اضافه شود مثل دوغ، آب ميوه و حتي چاي.
دکتر مسعود کيمياگر،
متخصص تغذيه به ايسنا ميگويد: منظور از الکتروليدها تکعناصري مثل سديم و
پتاسيم است بر اين اساس هنگام گرمازدگي حتي مقدار کمي نمک نيز کمک ميکند
چراکه در هواي گرم مقدار زيادي از نمک بدن نيز از دست ميرود.
اين متخصص تغذيه همچنين
نوشيدن 2 ليتر مايعات را در طول روز براي جبران آب از دست رفته بدن ضروري
ميداند و ادامه ميدهد: نوشيدن شربتهاي سنتي که علاوه بر آب حاوي مقداري
قند نيز هستند يا ميوههايي مثل طالبي و هندوانه در اين فصل لازم است.
گرمازدگي در
كودكان
اگر کودک در معرض گرما
قرار بگيرد، دماي بدنش افزايش يافته، سرخي گونهها، تعريق بيشتر، بيحالي،
تهوع و استفراغ از عوارض بروز اين حالت است.
کودکي با اين علائم دچار
کمآبي بدن يا دهيدراتاسيون ميشود که گود افتادن چشمها، کاهش اشک، خشکي
مخاط دهان و کاهش طراوت پوست را در پي دارد.
بيقراري و تحريکپذيري
شاخصترين علامت گرمازدگي است در اين حالت کودک تشنه بوده و بايد سريعا آب
يا نوشيدني ديگري در دسترسش قرار گيرد. پوست اين کودکان طراوت لازم را
نداشته و سريعا بايد به پزشک ارجاع داده شود.
دماي ?? تا ?? درجه
بهترين دما براي محيط زندگي کودکان است.
درمانهاي ساده
بهترين درمان براي افراد
گرمازده انتقال فرد مبتلا به محيط امن و درآوردن لباس تا حد امكان است و
يا فرو بردن فرد در آب تا امكان برقراري تبادل گرما فراهم شود و در صورت
عدم دسترسي به آب توصيه ميشود ملحفهاي خيس به دور بيمار پيچيده شود يا
فرد را در معرض كولر و پنكه قرار دهند به شرط آن كه بيمار دچار لرز نشود
چراكه لرز خود عاملي براي توليد گرماست.
از قرار دادن بيمار
مبتلا به گرمازدگي در آب سرد بايد پرهيز کرد، زيرا اين امر ميتواند سبب
بدتر شدن وضعيت بيمار شود. چنانچه بيمار هوشيار بوده و قادر به مصرف مايعات
است، مصرف محلول «او آر اس» يا محلول آب و نمک و شکر (يك قاشق چايخوري نمک
با 8 قاشق چايخوري شکر در يک ليتر آب) ميتواند موثر باشد.
اگر بيمار با اين
اقدامات بهبود نيافت يا علائم او وخيمتر شد، لازم است که هر چه سريعتر او
را به مراکز درماني رساند.
افرادي كه مشغول انجام
كارهاي سخت و زيانآور هستند يا در معرض هواي آزاد كار ميكنند و ورزشكاران
بيشتر در معرض گرمازدگي قرار دارند.
عوارضي که بر اثر
گرمازدگي به وجود ميآيند طيف گستردهاي دارند که ممکن است از بيحالي و
انقباضهاي ساده عضلات تا کما و مرگ متفاوت باشد.
به طور معمول افرادي که
گرمازده ميشوند اختلالاتي مانند انقباضهاي پراکنده عضلاني بر اثر از
دست دادن مقادير زيادي آب و نمک از بدن، سردرد، تهوع، ضعف عضلاني، شوک و
اغما را تجربه ميکنند. البته همه اين علائم در بيماران اتفاق نميافتد و
بسته به اين که شدت گرمازدگي در چه حدي باشد نوع علائم يکسان نيست.
محققان توصيه ميکنند به طور کلي فعاليت بدني افراد
در روزهاي گرم کمتر از حد عادي باشد و لباسهاي روشن و سبک پوشيده شود و
در صورت بروز اختلال هوشياري بيمار گرمازده سريعا به مراکز درماني رسانده
شود.چارديواري
