بيماري قلبي هر ساله بيشترين قرباني را مي گيرد. تصور اين كه 80 درصد افراد حداقل يك بار مشكلات قلبي عروقي را تجربه مي كنند بسيار آزاردهنده خواهد بود.
جوان بيمار كه به علت نارسايي قلبي و يا عمل جراحي قلب به يك باره متوجه مي شود كه قلب بيماري دارد، علاوه بر ناتواني هاي جسمي كه به دنبال اين بيماري ها رخ مي دهد، از نظر روحي نيز صدمه فراواني مي بيند. گاهي بيماران تا روز قبل از بروز يك حادثه قلبي، به ظاهر هيچ گونه مشكلي نداشته اند و همه چيز به طور ناگهاني و غافلگيرانه اتفاق افتاده است. چه بسا فرد تا مدت ها نتواند بپذيرد كه مدتي قادر به انجام بخشي از فعاليت هاي قبلي خود نخواهد بود.
از سوي ديگر مشاهده شده كه تصورات نادرست و اطلاعات بي پايه و اساس ارائه شده از سوي برخي اطرافيان و افراد غيرمتخصص نيز به مشكلات بيمار دامن مي زند.
در چنين مواقعي بيمار همه چيز را پايان يافته و بقيه زندگي خود را تاريك مي بيند. چنين احساسي نه تنها زندگي شخصي او را مختل مي كند، بلكه عرصه را بر خانواده و بستگان نيز تنگ خواهد كرد. حال آن كه بيماران قلبي بايد بدانند كه بروز بيماري به معناي پايان دنيا نيست و با استفاده از روش ها و دستورات نوين علمي مي توانند زندگي جديد خود را بر پايه اصول صحيحي بنا گذاشت و از ادامه آن لذت ببرد.
شما بايد در دوران جواني فاكتورهاي خطرساز براي بروز بيماري هاي قلبي را بشناسيد، چرا كه آگاهي نسبت به آن ها براي پيشگيري لازم است. برخي از اين عوامل مانند ارث، جنس و سن در اختيار شما نبوده و قابل تغيير نيستند. اما براي جلوگيري از بروز بيماري هاي قلبي، بايد ديگر عوامل خطرساز را تحت كنترل خود درآوريم.
بنابراين با جدايي از مصرف سيگار، متناسب كردن فشار، قند و چربي خون، استرس، چاقي خصوصا در ناحيه شكمي و كم تحركي مي توان نخستين گام ها را برداشت.
آگاهي در نوجواني
بيشتر اين عوامل را مي توان از دوران كودكي و نوجواني كنترل كرد تا احتمال بروز بيماري هاي قلبي در دوران بزرگسالي كاهش يابد. برخي از اين فاكتورهاي خطرساز ارثي هستند و در خانواده از والدين به فرزندان منتقل شده و يا ناشي از يك بيماري ديگر هستند. اين ها را نيز تا حدي مي توان كنترل كرد. بيماري هاي مادرزادي قلب، گروه جداگانه اي هستند كه با پيشرفت در امر تشخيص و درمان به ميزان قابل توجهي كنترل مي شوند.
تحقيقات نشان مي دهد جواناني كه شب ها خروپف مي كنند، طاسي جلوي سر دارند و يا موي زايدي روي لاله گوش دارند، بيشتر به بيماري هاي قلبي مبتلا مي شوند اما بايد به خاطر داشته باشيم كه ابتلا به اين نوع عوارض به معني آن نيست كه به حتم به بيماري قلبي مبتلا مي شويم، بلكه به شما اين هشدار را مي دهند كه اگر فاكتورهاي خطر اصلي چاقي، ديابت، سيگار، فشار خون بالا، سن، جنس و ارث را داريد، بيشتر در معرض خطر خواهيد بود و بايد با كنترل آن ها، خطر بيماري هاي قلبي را مقدار زيادي كاهش دهيد. بنابراين فكر خود را زياد به اخباري كه هر روز مي شنويد، مشغول نكنيد.
به خاطر داشته باشيد كه تصميم به عمل جراحي قلبي، براي يك بيمار نياز بيشتري به بررسي هاي مختلف و مشورت ميان جراح قلب و متخصص داخلي قلب دارد.
پزشكان هم زماني توصيه به عمل جراحي مي كنند كه روش هاي ديگر مانند درمان دارويي و آنژيوپلاستي و استنت گذاري (براي بيماران عروق كرونر) و يا والولدپلاستي (از راه شريان يا وريد براي بيماران دريچه اي)، براي بيمار مناسب نباشد.
ورزش را فراموش نكن
مراقبت از قلب نيز برنامه اي دارد كه به طور اختصاصي براي هر بيمار و نيازهاي طبي وي طراحي مي شود كه شامل ورزش، تغيير در روش زندگي، تغذيه صحيح و حمايت هاي رواني از بيماران قلبي است. برنامه هاي مراقبت قلب، فعاليت هاي بدني و سلامت رواني را، بدون آن كه خطر عوارض مهم را افزايش دهند، بهبود مي بخشند.
امروزه با توجه به نتايجي همانند بهبود كيفيت زندگي، افزايش فعاليت بدني، رضايت از تغيير فاكتورهاي خطرساز، تطابق رواني در برخوردهاي اجتماعي و امكان پيشرفت در فعاليت هاي كاري بيمار، براساس مهارت قبلي او (نه فقط حضور در محل كار) مي توان ميزان موفق بودن برنامه هاي توان بخشي را اندازه گرفت. پاسخ هر بيمار به بيماري قلبي و يا عمل جراحي قلب، با بيمار ديگر متفاوت است و بدن هر بيمار به روش خودش عمل خواهد كرد. همچنين دوران نقاهت براي عمل هاي جراحي مختلف متفاوت خواهد بود.
نقش تأثيرگذار آموزش
كاهش اثرات فيزيكي و روحي بيماري هاي قلبي، كاهش خطر انفاكتوس مجدد و يا مرگ ناگهاني، كاهش علائم بيماري، به تأخير انداختن روند «آترواسكلروز» با ارائه برنامه هاي ورزشي، آموزش و مشاوره ها و تغيير فاكتورهاي خطر و بازگرداندن بيماران قلبي به وضع مطلوب در روابط خانوادگي و اجتماعي از مهم ترين اهداف جلوگيري از سكته قلبي است.
