ويروس ابولا در سال 1976 ابتدا در استان استوايي غربي سودان و در نزديكي منطقهي زاير (كه اكنون جمهوري دمكراتيك كنگو ناميده ميشود) بعد از اپيدمي قابل توجه در يامبكوكو در شمال جمهوري دمكراتيك كنگو و نزارا در جنوب سودان شناسايي شد.
* ويروس ابولا در فاصلهي ژوئن و نوامبر 1976، 284 نفر را در سودان مبتلا كرد و سبب 151 مرگ شد. در سپتامبر و اكتبر در جمهوري دمكراتيك كنگو، 318 مورد مبتلا و 280 مرگ رخ داد. در 1977 در جمهوري دمكراتيك كنگو يك مورد ابتلا مجزا رخ داد و در 1979 شيوع ديگري در سودان ايجاد شد (شامل 33 مورد ابتلا و 22 مرگ).
* در 1989 يك ويروس ابولا از زيرگروه رستون در آزمايشگاه قرنطينهي ميمونهاي سينومولگوس (از دسته ماكاكا) در رستون، ويرچينيا، USA جداسازي شد. از 1989 تا 1996 چندين شيوع به وسيلهي ويروس ابولا از زيرگروه رستون در ميمونهاي وارد شده از فيليپين به USA (رستون در ويرجينيا، آليس در تگزاس و پنسيلوانيا) و به ايتاليا ايجاد شد. بررسيها منبع همهي شيوعهاي رستون ابولا را از يك بندر صادرات در نزديكي مانيلا و فيليپين رديابي كردند ولي شيوهي آلودگي اين تجهيزات مشخص نشد. چندين ميمون مردند و حداقل چهار نفر به عفونت دچار شدند اگر چه هيچكدام از آنها از بيماري باليني رنج نبردند.
* در نوامبر 1994 در كوتدايواير چندين شامپانزه و يك انسان مبتلا به تب هموراژيك ابولا از زيرگروه كوتدايواير تأييد شدند.
* در 1995 يك اپيدمي بزرگ در كيك ويت، جمهوري دمكراتيك كنگو با 315 مورد مبتلا و 250 مرگ رخ داد.
* در گابون، تب خونريزي دهنده ابولا ابتدا در 1994 مشخص شد (19 مورد مبتلا شامل 9 مرگ). شيوعهاي بعدي در فوريه (37 مورد شامل 21 مرگ) و ژولاي 1996 (60 مورد شامل 45 مرگ) رخ داد.
* در اكتبر 2000، ابولا در منطقهي گالا در شمال اوگاندا گزارش شد. بين سپتامبر 2000 و ژانويه 2001، زيرگروه سودان ويروس ابولا 425 مورد عفونت شامل 224 مرگ را به وجود آورد كه آن را بزرگترين اپيدمي مستند شده از ابولا ميكند. اين اولين اورژانس گزارش شده از ويروس سودان ابولا از 1979 بود.
* از اكتبر 2001 تا دسامبر 2003، چندين شيوع EHF از زيرگروه زاير در گابون و جمهوري كنگو با 302 مورد ابتلا و 254 مرگ گزارش شده بود.
ـ رويهمرفته حدود 1850 مورد با 1200 مرگ از زمان كشف ويروس ابولا مستند شده است.
مخزن طبيعي:
* با وجود مطالعات وسيع، مخزن طبيعي ويروس ابولا ناشناخته است، اما به نظر ميرسد در جنگلهاي باراني قاره آفريقا در پسيفيك وسترن ساكن باشد.
* با وجود آنكه نخستيهاي غير انساني، منبع عفونت براي بشر بودهاند، تصور نميشود كه آنها مخزن باشند. اعتقاد بر اين است كه آنها نيز مانند بشر مستقيماً از مخزن طبيعي يا از طريق زنجيرهي انتقال از مخزن طبيعي آلوده شده باشند.
* در قاره آفريقا، عفونت ابولا در موارد انساني با تماس مستقيم با گوريلها، شامپانزهها، ميمونها، بزهاي كوهي جنگل و جوجهتيغيهايي مرتبط بوده است كه به صورت مرده در جنگل هاي باراني پيدا شدهاند. از آن پس ويروس ابولا در شامپانزههاي وحشي كاراكاس (در كوتدايواير و جمهوري كنگو)، گوريلها (گابون و جمهوري كنگو) و غزالهاي كوچك آفريقايي (جمهوري كنگو) شناسايي شده است.
* در تلاشهاي صورت گرفته براي توضيح منشأ شيوع ابولا، فرضيههاي مختلفي ايجاد شده است. مطالعات آزمايشگاهي نشان داده است خفاشهايي كه به صورت آزمايشگاهي با ابولا عفوني شدهاند نميميرند و اين تفكر را برانگيختهاند كه اين پستانداران ممكن است نقش مهمي در نگهداري ويروس در جنگلهاي گرمسيري ايفا كنند.
* در جمهوري كنگو و گابون، مطالعات وسيع اكولوژيكي در دست اقدام هستند تا مخزن طبيعي ابولا را شناسايي كنند.
جدول تاريخشناسي شيوع ابولا:
1ـ چهارمين زيرگروه ويروس، ابولا رستون، در اكتبر 1989 در رستون ويرجينيا (USA) در گروه ميمونهاي سينومولگوس (دسته ماكاكا) كه از فيليپين وارد شده بودند و در نوامبر 1989 نيز در فيلادلفيا، پنسيلوانيا در ميمونهاي وارد شده از همان منبع شناسايي شد. شيوعهاي بعدي از بيماري رستون ـ ابولا در 1990 در USA (رستون، ويرجينيا و اليس، تگزاس)، در 1992 در ايتاليا (سينا)، و در 1996 در USA (آليس، تگزاس) در نخستيهاي غيرانساني رخ داد. بررسيها منبع همهي شيوعهاي ايجاد شده توسط ردهي رستون ويروس را در تجهيزات صادراتي در فيليپين (استان لاگونا) رديابي كردند، اما شيوهي آلودگي اين تجهيزات مشخص نشده است. با اين وجود ردهي رستون ويروس كه براي تخستيهاي غيرانساني به شدت بيماريزا است در انسان بيماري باليني ايجاد نكرده است.
2ـ اين مورد در يك پرستار درگير مراقبت از يك بيمار مبتلا به ابولا، منتقل شده از گابون در جنوب آفريقا بود، رخ داد.
مجله پزشکی مادر/گردآوری:گروه تندرستی و زندگی سالم