پرسش:
جايگاه، نقش و اهميت اميد و آرزو را از منظر اسلام توضيح دهيد؟
پاسخ:
از ديدگاه اسلام، اميد و آرزو جايگاه رفيعي دارد، تا جايي كه در روايات معصومان از اميد به عنوان رحمت الهي ياد شده است. پيامبراعظم(ص) مي فرمايد:
«الامل رحمه لامتي و لولا الامل ما رضعت والده ولدها و لاغرس غارس شجرها» اميد و آرزو، رحمت براي امت من است و اگر اميد و آرزو نبود، هيچ مادري فرزندش را شير نمي داد و هيچ باغباني نهالي نمي كاشت، (بحار الانوار، ج47، ص271)
مادر سمبل عاطفه و مهرباني است، اما آنچه كه يك مادر را به مهرباني وا مي دارد و باران عطوفت او را سرازير مي كند، اميد است. اگر روزي اميد را از وي بگيرند، حتي حاضر نخواهد شد نوزاد دلبندش را شير دهد. در حديثي از حضرت مسيح(ع) مي خوانيم كه آن حضرت در جايي نشسته بود و پيرمردي را مشاهده كرد كه با كمك بيل و كلنگ به شكافتن زمين مشغول است. حضرت مسيح(ع) به پيشگاه خدا عرضه داشت: خدايا! اميد و آرزو را از او بگير. ناگهان پيرمرد بيل را به كناري انداخت و روي زمين دراز كشيد و خوابيد. كمي بعد حضرت مسيح(ع) عرضه داشت: بارالها! اميد و آرزو را به او برگردان. ناگهان مشاهده كرد، پيرمرد برخاست و دوباره مشغول فعاليت و كار شد. حضرت مسيح(ع) از او سؤال كرد كه من دو حال مختلف از تو ديدم، يك بار بيل را به كنار افكندي و روي زمين خوابيدي، اما در مرحله دوم برخاستي و مشغول به كار شدي؟ پيرمرد در جواب گفت: در مرتبه اول فكركردم پير و ناتوان شده ام، چرا اين همه به خود زحمت دهم و تلاش كنم؟ بيل را به كنار انداختم و بر زمين خوابيدم، ولي چيزي نگذشت كه اين فكر به خاطرم خطور كرد از كجا معلوم كه سال هاي زيادي زنده نمانم؟ انسان تا زنده است بايد براي خود و خانواده اش تلاش كند، از اين رو برخاستم و بيل را گرفتم و مشغول كار شدم. (بحارالانوار، ج41، ص923) بنابراين اميد جان مايه حركت و تلاش انسان است براي دستيابي به انتظارات، آمال ها و آرزوهايي كه او در سر مي پروراند و به طور طبيعي بدون آنها فلسفه اي براي كار و تلاش و حركت و يا حتي زنده ماندن باقي نمي ماند.