هرچه درصد گوشت فرآورده‌هاي گوشتي بالاتر باشد، کيفيت و ارزش غذايي آن‌ها هم بالاتر مي‌رود. به عنوان نمونه يک همبرگر يا کباب لقمه 75 درصد گوشت به نوع 60 درصد آن ارجحيت دارد.



خيلي وقت‌ها که خسته از کار و ترافيک روزانه به خانه برمي گردم ديگر نايي براي پخت و پز ندارم. به همين دليل ترجيح مي‌دهم يک غذاي ساده و سبک درست کنم تا وقت بيشتري براي خواب و استراحت داشته باشم.



انواع فرآورده‌هاي گوشتي مانند ناگت هاي مرغ، ميگو و ماهي ، همبرگر، جوجه کباب آماده يا حتي کباب لقمه و فيله آماده مرغ و شنيسل، جزو خوراکي‌هايي هستند که هميشه در سبد خريد خانواده ما جاي دارند چون زمان زيادي براي آماده کردن‌شان لازم نيست.



دکتر آراسب دباغ مقدم، متخصص صنايع غذايي سوالاتي را در اين باره پاسخ مي‌گويند:



آقاي دکتر! به نظر شما انواع فرآورده‌هاي گوشتي مانند ناگت ها يا همبرگر مي‌توانند جايگزين گوشت تازه در سبد خريد خانواده‌ها باشند؟

خير. در هرم غذايي، جايي که انواع پروتئين‌ها مانند گوشت، مرغ، ماهي و تخم مرغ قرار دارد، نام و نشاني از فرآورده‌هاي گوشتي مانند همبرگر يا کباب لقمه و انواع ناگت ها ديده نمي‌شود! بنابراين نمي‌توان گفت که اين محصولات مي‌توانند جاي منابع پروتئين حيواني و گياهي مانند گوشت قرمز، سفيد، تخم مرغ، حبوبات يا حتي مغزها را بگيرند اما اين را هم بگويم که مصرف تفنني و يکي دوبار آن‌ها در ماه مي‌تواند به سفره غذايي تنوع ببخشد و ضرر آن چناني را هم در پي ندارد.

آيا نمک اين فرآورده‌ها بيش از اندازه نيست و نمي‌تواند براي افراد مشکل ساز شود؟

بدن ما به طور طبيعي به 3 تا 4/5 گرم نمک در روز نياز دارد. بنابراين، به همه افراد توصيه مي‌شود که مصرف فرآورده‌هاي گوشتي را به ماهي يکي دو بار و براي تنوع محدود کنند و هميشه پيش از خريد آن‌ها به برچسب جدول ارزش غذايي‌شان نگاهي بيندازند تا از مقدار سديم موجود در اين محصولات آگاه شوند.



مصرف فرآورده‌هاي گوشتي به چه کساني توصيه نمي‌شود؟

چون اين محصولات جزو غذاي اصلي و هميشگي خانواده‌ها نيستند، بنابراين ممنوعيت خاصي براي مصرف‌شان وجود ندارد. اما بهتر است افراد چاق و آن‌هايي که چربي يا فشار خون بالايي دارند، دور اين گونه خوراکي‌ها را خط بکشند.



آقاي دکتر! در بين فرآورده‌هاي گوشتي با درصدهاي گوشت مختلف، کدام يک بهتر هستند و ارزش غذايي بالاتري دارند؟



حقيقت اين است که هرچه درصد گوشت فرآورده‌هاي گوشتي بالاتر باشد، کيفيت و ارزش غذايي آن‌ها هم بالاتر مي‌رود. به عنوان نمونه يک همبرگر يا کباب لقمه 75 درصد گوشت به نوع 60 درصد آن ارجحيت دارد و اگر خانواده‌ها از نظر اقتصادي مشکلي نداشته باشند بهتر است که از محصولاتي با بالاترين درصد گوشت استفاده کنند.



غير از گوشت چه محصولات ديگري به اين فرآورده‌ها اضافه مي‌شود؟

مواد پرکننده مانند سويا، انواع ادويه‌ها، پياز و حتي آرد.

در هرم غذايي، جايي که انواع پروتئين‌ها مانند گوشت، مرغ، ماهي و

تخم مرغ قرار دارد، نام و نشاني از فرآورده‌هاي گوشتي مانند همبرگر يا

کباب لقمه و انواع ناگت ها ديده نمي‌شود! بنابراين نمي‌توان گفت که

اين محصولات مي‌توانند جاي منابع پروتئين حيواني و گياهي مانند گوشت

قرمز، سفيد، تخم مرغ، حبوبات يا حتي مغزها را بگيرند

پس اين که مي‌گويند در فرآورده‌هاي گوشتي از آشغال گوشت يا در ناگت ها از پوست مرغ و ماهي استفاده مي‌کنند صحت ندارد؟


به هيچ عنوان. در واقع، کارخانه‌هاي معتبري که محصولات گوشتي را توليد مي‌کنند تحت نظارت سازمان دامپزشکي، وزارت بهداشت و ساير نهادهاي مربوطه مشغول به فعاليت هستند و ناظران به تمام مراحل توليد محصول در اين کارخانه‌ها نظارت دارند تا تخلفي در آن‌ها صورت نگيرد و سلامت مردم به خطر نيفتد. ناگفته نماند که اين حرف بنده هم به معني آن نيست که از گوشت و مرغ‌هاي خيلي تازه و کشتار روز يا ماهي و ميگوهاي صيد روز براي توليد انواع فرآورده‌هاي گوشتي و ناگت ها استفاده مي‌کنند، بلکه منظور اين است که از گوشت‌هاي صنعتي مانند مرغ‌هاي کمي پير يا تخم گذار يا گوشت دام‌هاي کمي پيرتر که چندان مناسب بازار نيستند، در توليد محصولاتي مانند انواع ناگت ها و همبرگر و... استفاده مي‌شود که اين گوشت‌ها کاملاً بهداشتي هستند و فقط در اصطلاح ما صنعتي شده‌اند و بهتر است به جاي بازار، در صنعت مورد استفاده قرار بگيرند.

شما مطمئن باشيد کارخانه‌اي که آشغال گوشت يا پوست مرغ و ماهي و ميگوي مانده را به محصولاتش اضافه مي‌کند، اصلاً مورد قبول سازمان‌هاي رسمي نيست و کارش بدون مجوز دنبال مي‌شود.



آيا نگه‌دارنده خاصي هم به فرآورده‌هاي گوشتي اضافه مي‌شود؟

در بين فرآورده‌هاي گوشتي، توليدکنندگان تنها مجاز به افزودن نگه‌دارنده نيتريت سديم آن هم به اندازه 120 ppm به سوسيس و کالباس هستند و هيچ فرآورده گوشتي ديگري در حال حاضر نبايد حتي به مقدار جزيي نگه‌دارنده داشته باشد و در يک کلام در کشور ما طبق قانون، فرآورده‌هاي گوشتي، نگه‌دارنده‌اي ندارند.



خيلي‌ها ادعا مي‌کنند که تاريخ انقضايي که روي محصولات گوشتي درج مي‌شود درست نيست و اين محصولات تاريخ مصرف کوتاه‌تري دارند. شما اين ادعا را تاييد مي‌کنيد؟

اصلاً اين طور نيست! کارخانه‌هاي توليدکننده انواع مواد غذايي که فرآورده‌هاي گوشتي هم شامل آن‌ها مي‌شوند، در برابر تاريخ توليد و انقضايي که روي محصولات‌شان درج مي‌کنند مسووليت حقوقي دارند و مثلاً اگر روي يک بسته همبرگر درج کنند که يک ماه تاريخ مصرف دارد، آن همبرگر در صورت نگهداري در دما و شرايط مناسب نبايد تا يک ماه به هيچ عنوان تغيير رنگ و طعم دهد و فاسد شود. در غير اين صورت مصرف کننده مي‌تواند از کارخانه، شکايت کند که تا به حال چنين موردي پيش نيامده است.
 

حرف آخر؟

فرآورده‌هايي مانند جوجه کباب، فيله گوشت يا مرغ و شنيسل که کم‌ترين فاصله را از ماده اوليه و کيفيت بالاتري دارند و مي‌توان مصرف آن‌ها را به مردم توصيه کرد.

اما متأسفانه بيشتر فرآورده‌هاي نيمه آماده گوشتي بايد سرخ شوند تا عطر و طعم خود را حفظ کنند. بنابراين بهتر است که افراد حتماً در کنار آن‌ها از سبزيجات تازه، آب ميوه تازه مثل آب پرتقال تازه استفاده کنند تا سلامت‌شان به خطر نيفتد و بيشترين فايده را از يک وعده غذايي ببرند.