شأن نزول:عدالت

اِنّا اَنزَلنا اِلَیکَ الکِتابَ بالحَقِّ لِتَحکُمَ بَینَ النّاسِ بِما اَراکَ اللّهُ وَ لاتَکُن لِلخائِنینَ خَصیماً؛ ما این کتاب را به حق بر تو نازل کردیم تا ماین مردم به [موجب] آنچه خدا به تو آموخته داوری کنی و زنهار جانبدار خیانتکاران مباش.»

(سوره نساء، آیه 105)

مفسران در شأن نزول این آیه گفته‌اند که: مسلمانی، کیسه‌ای گندم از مسلمانی دیگر دزدید، هنگامی که راز این سرقت آشکار شد، دزد واقعی یکی از یهودیان را متهم کرد. افراد قبیله‌اش هم سعی کردند تا اتهام را متوجه آن یهودی کنند و بر پیامبر(ص) فشار آوردند تا آن بی گناه را محکوم کند. این آیه نازل شد و حکم به بی‌گناهی آن یهودی داد و غبار اتهام را از روی او زدود.

با تأمل در این آیه، در می یابیم که عدالت اسلام همان گونه که درباره مسلمانان اجرا می‌شود درباره کسانی هم که به اسلام ایمان ندارند باید اجرا شود. اسلام اجازه نمی‌د هد که در جامعه اسلامی، به غیر مسلمانان ذره‌ای ستم روا شود. در عدل اسلامی، مسلمان و غیر مسلمان مفهومی ندارد، حق و ناحق مطرح است.

خداوند، به پیامبر هشدار می‌دهد که مبادا تحت فشار مسلمانانی که از دزد حقیقی رفع اتهام می‌کردند و سعی در متهم کردن یهودی بی‌گناه داشتند قرار گیرد و جانب آنان را بگیرد و تذکر می‌دهد که هیچ مصلحتی بالاتر از رعایت عدالت نیست.